აშშ ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოებას აძლიერებს შტატების და ფედერალურ დონეზე ზომების მიღებით

კრის ლეჰანი, მთავარი ოფიცერი გლობალური ურთიერთობების საკითხებში

ქვეყნის მასშტაბით შტატების დედაქალაქებიდან ვაშინგტონამდე და საერთაშორისო შეკრებებამდე, მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის მართვის მიმართ სერიოზული მიდგომები ყალიბდება. ერთად ისინი ხელოვნური ინტელექტის დემოკრატიულ ხედვას ავითარებენ.

კალიფორნიამ, ნიუ-იორკმა და სულ ახლახან ილინოისმა მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოების შესახებ ახლახან მიიღეს კანონები, რომელიც ქვეყანას ყველაზე ძლიერი ხელოვნური ინტელექტის სისტემების მართვის საერთო საფუძველთან აახლოებს.

ეს ძალისხმევა ასახავს იმ იმპულსს, რასაც OpenAI შებრუნებულ ფედერალიზმს უწოდებს: შტატები საერთო ჩარჩოს მეშვეობით ერთიანი მიმართულების ჩამოყალიბებას უწყობენ ხელს. როდესაც შტატების მიერ წარმართული მუშაობა ფედერალურ დონეზე მიმდინარე ძალისხმევას უახლოვდება, ჩამოყალიბებას იწყებს ეროვნული სტანდარტი, რომელიც აშშ-ის ლიდერობით ხელოვნური ინტელექტის გლობალური ჩარჩოს საფუძველს ქმნის. გვჯერა, რომ საუკეთესო გზა, რომ ხელოვნური ინტელექტი ბევრისთვის იყოს სასარგებლო და არა მხოლოდ მცირეთათვის, არის ის, რომ კრიტიკული გადაწყვეტილებები — დაწყებული მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოებით — დემოკრატიულმა მთავრობებმა მიიღონ და არა მხოლოდ მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის ლაბორატორიებმა.

საბოლოოდ, შეერთებული შტატებისთვის საუკეთესო იქნება ამ პრინციპზე დაფუძნებული ეროვნული ჩარჩო. მაგრამ ასეთი ჩარჩოს არარსებობისას, შტატებს შეუძლიათ ერთმანეთის მსგავსი კანონების მიღებით იქამდე მიგვიყვანონ. ნაბიჯ-ნაბიჯ მათ შეუძლიათ დე ფაქტო ეროვნული სტანდარტის შექმნა.

თუ პრიორიტეტი უსაფრთხოებაა, ასეთი ეროვნული სტანდარტი საუკეთესო პოლიტიკურ მიდგომას წარმოადგენს, რათა (ა) აშშ-მ ინოვაციაში ლიდერობა შეინარჩუნოს და არ დააზიანოს რეგულაციების ჭრელმა ნაკრებმა, რომელიც შეაფერხებდა გლობალური დემოკრატიული AI სტეკის შექმნას — სტეკისა, რომლის მიზანია, კეთილმოქმედ მხარეს ჰქონდეს საჭირო ხელსაწყოები ისეთი ბოროტმოქმედებისგან დასაცავად, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტის ბოროტად გამოყენებას ცდილობენ, მაგალითად, კიბერუსაფრთხოებაში; და (ბ) აშშ-ს ყველაზე ძლიერი პოზიცია შეუქმნას, რათა ეროვნული სტანდარტი გლობალურ მიდგომად აქციოს ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხო დანერგვისთვის დემოკრატიულ ღირებულებებზე დაყრდნობით. თუ გვინდა უსაფრთხოების ისეთი ჩარჩოს შექმნა, რომელიც ნამდვილად პრიორიტეტად აქცევს ეროვნული და საერთაშორისო სტანდარტის დამკვიდრებას — რაც ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხო დანერგვას საუკეთესოდ შეუწყობს ხელს — ამისთვის საჭიროა ბეჯითი შრომა, მიზნისადმი სერიოზული დამოკიდებულება და სტრატეგია, რომელიც შტატებს, ფედერალურ მთავრობასა და საერთაშორისო დიალოგს ერთმანეთთან დააკავშირებს. დემონსტრაციულ ან საჩვენებელ სათნოებაზე დაფუძნებული მიდგომა ამ საქმეს ვერ შეასრულებს — შტატების დონეზე ქაოსი უსაფრთხოებისადმი მდგრადი მიდგომის ინტერესებში არ შედის; ის მხოლოდ მეტ ქაოსს გამოიწვევს.

ამ მიდგომის წარმატებისთვის შტატებმა უნდა გააგრძელონ ერთმანეთთან თანხვედრაში მოსვლა ძირითადი ელემენტების მხრივ, როგორც ეს კალიფორნიამ, ნიუ-იორკმა და ილინოისმა გააკეთეს. ზოგადად, ეს ელემენტებია:

• დოკუმენტირებული უსაფრთხოების ჩარჩო მოწინავე მოდელებისთვის რისკების შეფასებებით და ამ შეფასებებისა და მათი შედეგების საჯარო გამჟღავნებით.
• უსაფრთხოების სერიოზული ინციდენტების შესახებ მოხსენება.
• მართვა და ანგარიშვალდებულება დამოუკიდებელი, ობიექტური აუდიტების მეშვეობით.

ერთობლივად, ამ სამმა შტატმა მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის დანერგვაში დემოკრატიული ზედამხედველობა ჩააშენა. კალიფორნიამ გამჟღავნების ძირითადი ჩარჩო შექმნა. ნიუ-იორკმა აჩვენა, რომ მიდგომის დანერგვა სხვადასხვა იურისდიქციაში შესაძლებელია. ილინოისმა ის შეავსო გამჟღავნების ძირითადი შემთხვევების დამოუკიდებელი გადამოწმების მოთხოვნით.

ვაღიარებთ, რომ კანონმდებლობა ხშირად მოიცავს დამატებით დებულებებს, რომლებიც მიღებისთვის საჭირო ხმების უზრუნველყოფას ემსახურება. მაგრამ გვჯერა, რომ ეს ის აუცილებელი ელემენტებია, რომლებიც შებრუნებული ფედერალიზმის გზით დე ფაქტო ეროვნული სტანდარტის შესაქმნელად არის საჭირო. ამ დისციპლინის გარეშე გვემუქრება პოლიტიკის გაუთავებელი გაფართოება და შტატების კანონების ჭრელი ნაკრები, რომლის აღსრულებაც მარეგულირებლებისთვის რთულია, მომხმარებლებისთვის — დამაბნეველი, ხოლო დეველოპერების რესურსებს გლანგავს (განსაკუთრებით სტარტაპებსა და მცირე კომპანიებში) მაშინ, როცა უკეთესი იქნებოდა მათი ჩადება უსაფრთხოების სფეროში. განსაკუთრებით კი, როგორც ბოლო კვირებმა აჩვენა, ხელოვნური ინტელექტის მოდელების შესაძლებლობების ზრდასთან ერთად გვჭირდება თანმიმდევრული სისტემა, რომელიც საშუალებას მოგვცემს, ხელსაწყოები მივაწოდოთ მთავრობას, კრიტიკულ ინფრასტრუქტურას, მოკავშირეებსა და სანდო პარტნიორებს.

პოლიტიკის შემმუშავებლებმა ასევე უნდა აღკვეთონ მისიის უსაფუძვლო გაფართოება. შტატებს არ უნდა დაევალოთ ეროვნული უსაფრთხოების მნიშვნელოვანი რისკების მართვა (ან, ფაქტობრივად, მთელი ქვეყნის სახელით გადაწყვეტილებების მიღება ეროვნული უსაფრთხოების სფეროში) ან ისეთი უაღრესად ტექნიკური შეფასებების ჩატარება, რომელთაც უკეთ გაუმკლავდებიან ფედერალური ექსპერტები — რესურსებით, ცოდნით, საიდუმლო სისტემებზე წვდომითა და ჩვენს გუნდებთან მჭიდრო თანამშრომლობის უნარით.

ფედერალურ დონეზე ტრამპის ადმინისტრაცია განაგრძობს ტექნიკურ სპეციალისტებსა და ეროვნული უსაფრთხოების ექსპერტებთან მუშაობას ჩარჩოს შექმნაზე აშშ-ის მთავრობის მიერ კიბერსივრცეში ხელოვნური ინტელექტის ყველაზე ძლიერი მოდელების ტესტირებისთვის. ეს ჩარჩო განსაზღვრავს ტესტირების სტანდარტებს, ვადებსა და პროცესებს. OpenAI ჩართულია კონსტრუქციულ განხილვებში ადმინისტრაციასთან, პარტნიორ კომპანიებთან, ბიზნესჯგუფებსა და სხვა დაინტერესებულ მხარეებთან, რომლებიც ამ ძალისხმევის ფორმირებას უწყობენ ხელს.

კიბერშეფასებებზე მიმდინარე მუშაობა აჩვენებს, რატომ არის მნიშვნელოვანი თანმიმდევრულობა. სრულად გასაგები მიზეზებით დღეს მოდელების ტესტირება ფედერალური ჩარჩოს დასრულებამდე ხდება. ლაბორატორიების მიერ ამ პროცესზე მუშაობის პარალელურად ერთი გაკვეთილი გახდა ნათელი: ჩვენ გვჭირდება თანმიმდევრული და განმეორებადი მიდგომა როგორც შტატების, ისე ფედერალურ დონეზე. ეს აუცილებელია, თუ გვინდა, რომ ყველაზე ძლიერი მოდელები ხელმისაწვდომი იყოს მთავრობისთვის, კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვის სპეციალისტებისთვისა, მოკავშირეებისა და სხვა სანდო პარტნიორებისთვის. ძალიან ვაფასებთ ადმინისტრაციის მიზანს, რომ ეს ჩარჩო აგვისტოს დასაწყისისთვის ამოქმედდეს.

ტესტირების ფედერალური ჩარჩო ხელს შეუწყობს მთავრობის, კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვის სპეციალისტების, მოკავშირეებისა და სხვა სანდო პარტნიორების ხელში მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყოების მოხვედრას. ამით ის გააძლიერებს დემოკრატიულ ინსტიტუტებს და ხელს შეუწყობს აშშ-ის ლიდერობით დემოკრატიული AI-სტეკის შექმნას. ახლა დროა, ამერიკის ინოვაციური უპირატესობა დემოკრატიული ხელოვნური ინტელექტის მხარდასაჭერად გამოვიყენოთ.

არც ბუნდოვანი ფედერალური პროცესი და არც შტატების კანონების ჭრელი ნაკრები შექმნის მოწინავე სისტემების უსაფრთხოების თანმიმდევრულ რეჟიმს. გვჭირდება მიდგომა, რომელიც უზრუნველყოფს, რომ საუკეთესო ტესტერები ყველაზე მძლავრ მოდელებს აფასებდნენ, ხოლო სანდო დამცველებმა ამ ხელსაწყოებზე წვდომა საკმარისად სწრაფად მიიღონ, რათა ბოროტმოქმედებს დაასწრონ.

კონგრესიც მოქმედებს. ორივე პალატისა და ორივე პარტიის კანონმდებლებმა — მათ შორის, ბოლო პერიოდში წარმომადგენლებმა ჯეი ობერნოლტემ და ლორი ტრაჰანმა — ყურადღება მიაქციეს შტატებსა და აღმასრულებელ ხელისუფლებაში განვითარებულ მოვლენებს და წინადადებები წარმოადგინეს ფედერალური ჩარჩოს შესამუშავებლად. არცერთი განხილვის პროექტი, რომელსაც მიღების რეალისტური გზა აქვს, სრულყოფილი არ იქნება. მაგრამ ამ მუშაობას ნაყოფიერ წინსვლად მივიჩნევთ და გვჯერა, რომ მისი მრავალი დებულება გააზრებულია და მხარდაჭერას იმსახურებს.

ასევე გვამხნევებს, რომ სენატისა და წარმომადგენელთა პალატის ლიდერები სერიოზულ ძალისხმევას დებენ წინადადებებში ეროვნული მართვისა და მოწინავე სისტემების უსაფრთხოების მხრივ; ბევრ მათგანთან კონსტრუქციული საუბარიც გვქონდა. იმ შტატების ზომისა და გავლენის გათვალისწინებით, რომლებმაც უკვე მიიღეს აღნიშნულ მიმართულებებთან თანმხვედრი კანონები, ფედერალურ კანონმდებლობაში ამ მიდგომების შეტანა ერთიანი ეროვნული რეჟიმის შექმნას გაამარტივებს მოწინავე სისტემების უსაფრთხოებისთვის.

OpenAI-ს მოწინავე სისტემების უსაფრთხოების გეგმა ასახავს იმ ელემენტებს, რომლებიც, ჩვენი აზრით, ამ ჩარჩოსთვის აუცილებელია.

პირველ რიგში, ფედერალურმა მთავრობამ უნდა უხელმძღვანელოს ყველაზე მოწინავე სისტემების ტესტირებასა და შეფასებას. მოწინავე ხელოვნური ინტელექტი ეროვნული უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მხრივ აჩენს შეკითხვებს, რომლებიც მოითხოვს ტექნიკურ ცოდნას, რესურსებსა და წვდომას, რისი სრულად გამეორება არცერთ შტატს არ შეუძლია.

ამ მუშაობამ უნდა გააძლიეროს ხელოვნური ინტელექტის სტანდარტებისა და ინოვაციების ცენტრი (CAISI), რომელიც პრეზიდენტ ბაიდენის დროს შეიქმნა და პრეზიდენტ ტრამპის დროს გაძლიერდა. CAISI-ს შეუძლია უზრუნველყოს მდგრადი ფედერალური შესაძლებლობა, რომელიც საჭიროა მოწინავე მოდელების შესაფასებლად და მოწინავე სისტემების უსაფრთხოების მოსამართად ზიანის თავიდან აცილებაზე და არა შედეგების დადგომის შემდგომ პასუხისმგებლობზე. ყველა ფედერალურმა კანონმა გულდასმით უნდა გაითვალისწინოს, როგორ უნდა იმუშაოს CAISI-მ მთავრობის დანარჩენ ნაწილთან და რა როლი უნდა ჰქონდეს ტესტირების ცენტრში.

მეორეც, კომპანიებმა, რომლებიც ყველაზე ძლიერ სისტემებს ქმნიან, უნდა დააკმაყოფილონ მკაფიო მოთხოვნები, მათ შორის დამოუკიდებელი აუდიტები, ინციდენტების ანგარიშგება, უსაფრთხოების ძლიერი სტანდარტები და მამხილებელთა დაცვა.

მესამეც, ფედერალურმა და შტატების ძალისხმევამ ერთმანეთი უნდა გააძლიეროს. შტატების კანონები ყველა იდენტური არ იქნება და მოუთმენლად ველით მუშაობას პოლიტიკის შემმუშავებლებთან მთელი ქვეყნის მასშტაბით, რათა მათ უსაფრთხოება გააძლიერონ და თან ხელოვნური ინტელექტის ეკონომიკური სარგებელი მაქსიმალურად გაზარდონ.

შტატებმა ასევე უნდა გააგრძელონ დემოკრატიის ლაბორატორიებად მუშაობა მოწინავე სისტემების უსაფრთხოების მიღმა სფეროებში, მათ შორის ახალგაზრდების დაცვაში, ელექტროენერგიისა და გარემოსდაცვით პოლიტიკაში და ასევე, ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ განათლებასა და წიგნიერებაში.

ფედერალური ჩარჩო კვლავ არსებითი მნიშვნელობისაა. მოწინავე ხელოვნური ინტელექტი ეროვნული უსაფრთხოების, ეკონომიკური კონკურენტუნარიანობისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მხრივ აჩენს შეკითხვებს, რომლებიც საბოლოოდ მოითხოვს ეროვნულ სტანდარტებს, ეროვნულ შესაძლებლობებსა და ეროვნულ ინსტიტუტებს დემოკრატიული ხელოვნური ინტელექტის მხარდასაჭერად.

ეროვნული კანონმდებლობა ასევე კრიტიკულად მნიშვნელოვანია აშშ-ის ლიდერობით საერთაშორისო ჩარჩოს შესაქმნელად ხელოვნური ინტელექტის სტანდარტებისთვის. ეს იდეა რამდენიმე კვირის წინ G7-ზე განიხილეს, ბრაზილიასთან, ეგვიპტესთან, ინდოეთთან, კენიასა და კორეასთან ერთად, სადაც წამყვანი მოწინავე ლაბორატორიების აღმასრულებელმა დირექტორებმა ასეთი ჩარჩოს საჭიროებაზე იმსჯელეს. ამ შეხვედრის შემდეგ OpenAI-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა სემ ოლტმენმა Financial Times-ში წამოაყენა იდეა: ⁠(იხსნება ახალ ფანჯარაში) „აშშ-ის ლიდერობით შექმნილი საერთაშორისო ფორუმი, რომელიც ადგენს მიღებულ სტანდარტებს, უზრუნველყოფს შესაძლებლობებისა და რისკების ექსპერტულ და მიუკერძოებელ ანალიზს და ტექნოლოგიას ხელმისაწვდომს ხდის იმ ქვეყნებისა და კომპანიებისთვის, რომლებიც მონაწილეობენ და წესებს იცავენ“. ამ კვირაში Google DeepMind-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა დემის ჰასაბისმაც კარგად მოფიქრებული იდეები წარმოადგინა ახალ ნაშრომში. ფედერალური კანონმდებლობა — აუცილებლად ორპარტიული — ამ საერთაშორისო ძალისხმევას მყარ საფუძველს შეუქმნიდა.

იმპულსი ახლა ყველა დონეზე ჩანს. შტატები საერთო მიდგომებს აყალიბებენ. კონგრესი და აღმასრულებელი ხელისუფლება ეროვნული ჩარჩოსკენ მიიწევენ. გლობალური ლიდერები კი საერთაშორისო სტანდარტების განხილვას იწყებენ. თუ ისინი ერთიმეორეს დაეფუძნება, აშშ შეძლებს წარუძღვეს ხელოვნური ინტელექტის დემოკრატიულ ხედვაზე დაფუძნებული გლობალური ჩარჩოს შემუშავების პროცესს. ხელოვნური ინტელექტისადმი მიდგომა, რომელიც დემოკრატიულ შეთანხმებულობას ეფუძნება სწორედ ის მიდგომაა, რომელიც ნამდვილად უსაფრთხოებას ანიჭებს პრიორიტეტს.