Χαρτογράφηση ευκαιριών ΤΝ για το εργατικό δυναμικό της Ευρώπης

Οι δυνατότητες της ΤΝ μπορούν να διασχίσουν γρήγορα τα σύνορα. Οι θέσεις εργασίας δεν αλλάζουν με τον ίδιο απρόσκοπτο τρόπο. Η εργασία διαμορφώνεται από τα συστήματα αδειοδότησης, τους τοπικούς θεσμούς και τις πρακτικές συνθήκες παροχής φροντίδας, εκπαίδευσης, δικαιοσύνης, δημόσιων υπηρεσιών και άλλων μορφών ανθρώπινης υποστήριξης. Τα συστήματα αυτά έχουν σημασία, επειδή συμβάλλουν στον καθορισμό του αν και του πώς η ΤΝ αλλάζει την αγορά εργασίας. Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος της ΤΝ στην αγορά εργασίας; Πού θα γίνουν πιο αισθητές οι επιπτώσεις και πότε; Και πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η μετάβαση στην ΤΝ θα λειτουργήσει προς όφελος όλων;

Αυτά είναι τα ερωτήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας έκθεσης της OpenAI Economic Research, «Το πλαίσιο μετάβασης των θέσεων εργασίας λόγω ΤΝ για την ΕΕ». Η έκθεση επεκτείνει το Πλαίσιο μετάβασης των θέσεων εργασίας λόγω ΤΝ⁠(ανοίγει σε νέο παράθυρο), που αναπτύχθηκε αρχικά για τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Απρίλιο του 2026, στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Χρησιμοποιεί την επίσημη ευρωπαϊκή ταξινόμηση δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων («ESCO»), μαζί με στοιχεία απασχόλησης της Eurostat, για να εξετάσει πώς οι δυνατότητες της ΤΝ μπορεί να μεταφραστούν σε διαφορετικά είδη βραχυπρόθεσμων αλλαγών στα επαγγέλματα στα κράτη μέλη της ΕΕ. Σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, η ΕΕ έχει μικρότερο μερίδιο απασχόλησης σε επαγγέλματα με υψηλότερη βραχυπρόθεσμη δυνατότητα αυτοματοποίησης.

Το πλαίσιο προσδιορίζει τέσσερα αρχέτυπα μετάβασης: επαγγέλματα που μπορεί να αναπτυχθούν με την ΤΝ, επαγγέλματα με υψηλότερη δυνατότητα αυτοματοποίησης, επαγγέλματα που είναι πιθανό να αναδιοργανωθούν και επαγγέλματα με λιγότερες άμεσες αλλαγές. Οι κατηγορίες αυτές δεν αποτελούν προβλέψεις για την απασχόληση. Είναι ένας χάρτης που βοηθά στον σχεδιασμό για τα σημεία όπου μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικά είδη πιέσεων προσαρμογής και ευκαιριών.

Όταν εφαρμόζεται στην ΕΕ, το πλαίσιο υποδηλώνει ότι η ΤΝ μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση σε ορισμένα επαγγέλματα, να μειώσει τις ανάγκες για εργασία σε άλλα και να οδηγήσει σε αναδιοργάνωση πολύ περισσότερων επαγγελμάτων:

• Περίπου το 12% της απασχόλησης βρίσκεται σε επαγγέλματα που μπορεί να αναπτυχθούν με την ΤΝ, καθώς το χαμηλότερο κόστος διευρύνει την πρόσβαση ή καθιστά περισσότερα έργα βιώσιμα.
• Περίπου το 14% βρίσκεται σε επαγγέλματα με σχετικά υψηλότερη βραχυπρόθεσμη δυνατότητα αυτοματοποίησης.
• Ένα ακόμη 27% βρίσκεται σε επαγγέλματα που είναι πιθανό να αναδιοργανωθούν, όπου η ΤΝ μπορεί να αλλάξει τις ροές εργασίας και τις ανάγκες δεξιοτήτων ακόμη και όταν οι άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν κεντρικό ρόλο στην εκτέλεση της εργασίας.
• Το υπόλοιπο 47% βρίσκεται σε επαγγέλματα με λιγότερες άμεσες αλλαγές.

Η έκθεση δείχνει ότι τα μοτίβα σε επίπεδο χώρας διαφέρουν μέσα στην ΕΕ. Το Λουξεμβούργο, η Σουηδία και οι Κάτω Χώρες έχουν μεγαλύτερα μερίδια απασχόλησης σε επαγγέλματα που μπορεί να αναπτυχθούν με την ΤΝ. Η Γερμανία, η Ελλάδα και η Ιταλία έχουν μεγαλύτερα μερίδια απασχόλησης σε επαγγέλματα που ταξινομούνται ως επαγγέλματα με υψηλότερη δυνατότητα αυτοματοποίησης. Οι διαφορές αυτές αντανακλούν διαφορές στην επαγγελματική διάρθρωση των χωρών.

Για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τους εργοδότες, τους εκπαιδευτικούς και τους ερευνητές, η πρακτική συνέπεια είναι να προβλέπουν την αλλαγή και να σχεδιάζουν γι’ αυτήν σε πιο αναλυτικό επίπεδο. Τα συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία για την απασχόληση θα αποκαλύψουν τις μεγάλες αλλαγές μόνο αφού οι επιχειρήσεις, οι εργαζόμενοι και οι θεσμοί έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζονται. Η Ευρώπη διαθέτει ισχυρά συστήματα για τα επαγγέλματα, την κατάρτιση, τις κενές θέσεις εργασίας, τους μισθούς και την επίσημη στατιστική. Η σύνδεση αυτών των συστημάτων με μετρήσεις των δυνατοτήτων της ΤΝ και της υιοθέτησής της στους χώρους εργασίας θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό των σημείων όπου αναδύονται πιέσεις μετάβασης και ευκαιρίες, πριν οι επιπτώσεις αποτυπωθούν στα βασικά δεδομένα της αγοράς εργασίας.

Η ευρωπαϊκή επέκταση του Πλαισίου μετάβασης των θέσεων εργασίας λόγω ΤΝ γίνεται καλύτερα κατανοητή ως χάρτης προετοιμασίας – ένας τρόπος να διατυπωθούν πιο χρήσιμα ερωτήματα σχετικά με το πώς οι δυνατότητες της ΤΝ μετατρέπονται σε οικονομική αλλαγή σε συγκεκριμένα επαγγέλματα και συγκεκριμένα θεσμικά περιβάλλοντα. Τα καλύτερα στοιχεία δίνουν στους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής περισσότερο χρόνο για να προετοιμαστούν.

Η έκθεση προσφέρει επίσης αρχικές ιδέες για δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που ασχολούνται με την ΤΝ και τις θέσεις εργασίας, όπως η ενίσχυση των δυνατοτήτων παρακολούθησης των αλλαγών στην αγορά εργασίας ή η θέσπιση εθνικών σχεδίων ετοιμότητας για την προσαρμογή των παρεμβάσεων.

Τους επόμενους μήνες, θα επεκτείνουμε και θα αναπτύξουμε αυτές τις ιδέες μέσα από συνεργασία με ενδιαφερόμενους φορείς τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο, με στόχο να εντοπίσουμε πρακτικούς τρόπους ώστε η ΤΝ να στηρίζει την ευημερία και την πρόοδο σε όλη την Ευρώπη.