በፍቅር ስም የሚፈጸሙ ማጭበርበሮች፦ በAI የሚታገዙ የማጭበርበር ሂደቶች
OpenAI ግንኙነት መጀመርን፣ ትርጉምን፣ ከተጎጂዎች ጋር ውይይት መቀጠልንና በሐሰተኛ ኢንቨስትመንት ማታለልን ጨምሮ፣ በፍቅር ስም የማጭበርበር ሂደቶችን ለማገዝ AI ይጠቀሙ የነበሩ መለያዎችን አግዷል።
ይህ የጉዳይ ጥናት መጀመሪያ የታተመው፣ AIን ለጎጂ ዓላማዎች የመጠቀም ድርጊቶችን ስለማስተጓጎል OpenAI ባወጣው የፌብሩወሪ 2026(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) ሪፖርት ውስጥ ነው።
ሞዴሎቻችንን አላግባብ ለመጠቀም የሞከሩ የማጭበርበር መረቦችን ስላስተጓጎልንበት መንገድ ከአንድ ዓመት በፊት(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) ሪፖርት ማድረግ ከጀመርን ጀምሮ፣ በተለያዩ የዓለም ክፍሎች የሚካሄዱ በርካታ የማጭበርበር እንቅስቃሴዎችን አስቁመናል። እነዚህም ተጎጂዎች ቀላል ተግባሮችን በመፈጸም ያገኙት ተብሎ የሚነገራቸውን፣ በእውነቱ ግን የሌለ ገቢ ለማውጣት መጀመሪያ ገንዘብ እንዲያስገቡ የሚያሳምኑ “የተግባር” ማጭበርበሮችን እና ተጎጂዎች ገንዘባቸውን በሌሉ የኢንቨስትመንት ኩባንያዎች ውስጥ እንዲያስገቡ በማሳመን የሚዘርፉ የኢንቨስትመንት ማጭበርበሮችን ያካትታሉ።
AI ከመጣ ከረጅም ጊዜ በፊት ጀምሮ የተለመደ አንዱ የማጭበርበር ዓይነት በፍቅር ስም ማጭበርበር ነው። አጭበርባሪዎች የፍቅር አጋር ሊሆኑ የሚችሉ ሰዎችን በመምሰል፣ ያነጣጠሩበት ሰው የሚስማማውን ፍቅረኛ እንዳገኘ ለማሳመን ይሞክራሉ፤ ከዚያም እየጨመረ የሚሄድ ገንዘብ ይጠይቁታል። ማጭበርበርን ስለማስተጓጎል ያሳተምነው የመጀመሪያ ሪፖርት፣ በካምቦዲያ አዲስ የተቋቋመ የወንጀል ቡድንን ይመለከት ነበር። ቡድኑ በፍቅር ስም ለማጭበርበር የሚያገለግሉ መልዕክቶችን በChatGPT አዘጋጅቶ ነበር፣ ከእነዚህም አንዳንዶቹ በማኅበራዊ ሚዲያ ተሰራጭተዋል። ከዚያ ወዲህ፣ በፍቅር ስም ለማጭበርበር የተደረጉ የተለያዩ ሙከራዎችን አስተጓጉለናል። በጁን(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) እንደጻፍነው፣ እነዚህና ሌሎች ማጭበርበሮች AIን ሲጠቀሙ ብዙውን ጊዜ ተመሳሳይ ሂደት ይከተላሉ። እኛም ይህን ሂደት መተዋወቅ (ያለ ቀድሞ ትውውቅ ግንኙነት መጀመር)፣ ስሜትን ማነሳሳት እና መዝረፍ (ገንዘብ ማስለቀቅ) ብለን እናየዋለን።
መተዋወቅ (ያለ ቀድሞ ትውውቅ ግንኙነት መጀመር)፦ አጭበርባሪው ሊያነጣጥርበት የሚችለውን ሰው ፍላጎቶች መነሻ በማድረግ፣ ትኩረቱን የሚስብ ይዘት ያዘጋጃል። ለምሳሌ፣ ባለፈው ዓመት ሪፖርት ያደረግንበት “አሳምኖ መዝረፍ” የተሰኘው ማጭበርበር፣ ብዙውን ጊዜ ከ40 እስከ 49 ዓመት የሚሆናቸውን ወንድ አሜሪካዊ የሕክምና ባለሙያዎች ያነጣጥር ነበር። ይህንም ያደርግ የነበረው ስለ ጎልፍ በማኅበራዊ ሚዲያ ለሚያጋሯቸው ጽሑፎች ምላሽ በመስጠት ነበር። ሌሎች ቡድኖች ያለ ቀድሞ ትውውቅ የሚላኩ የSMS መልዕክቶችን፣ ሐሰተኛ የሥራ ቅጥር መልዕክቶችን ወይም በቅርቡ ባየነው በፍቅር ስም የማጭበርበር ጉዳይ (ከታች ተገልጿል) እንደተከሰተው የማኅበራዊ ሚዲያ ማስታወቂያዎችን ተጠቅመዋል። በእያንዳንዱ ጉዳይ፣ አጭበርባሪዎቹ ከተለመዱት የማጭበርበር መልዕክቶች ይልቅ ይበልጥ ማራኪ ሊሆኑ የሚችሉ እና ቋንቋውን እንደ አፍ መፍቻ በማይናገር ሰው መጻፋቸው በቀላሉ የማይታወቅ መልዕክቶችን ለማዘጋጀት ChatGPTን ተጠቅመዋል።
በ2025 ሪፖርት ያደረግንበት “አሳምኖ መዝረፍ” የተሰኘው የማጭበርበር መረብ፣ ከእንቅስቃሴው ጋር ግንኙነት የሌለው ተጠቃሚ በFacebook ላይ ላጋራው ጽሑፍ የሰጠው፣ ጎልፍን መነሻ ያደረገ የመተዋወቂያ ምላሽ።
ስሜትን ማነሳሳት፦ አጭበርባሪው ያነጣጠረበትን ሰው ስሜት በኃይል የሚቀሰቅስና በዚህም በቀላሉ ለማታለል የሚያስችል ይዘት ያዘጋጃል። በፍቅር ስም የሚፈጸሙ ማጭበርበሮች፣ የታለመው ሰው በአጭበርባሪው እንዲማረክ ለማድረግ ይሞክራሉ። ሌሎች ማጭበርበሮች ደግሞ፣ የታለመውን ሰው አትራፊ ሊሆን በሚችል ግብይት እንዲጓጓ፣ ዕድል እንዳያመልጠው እንዲፈራ ወይም አለ ተብሎ በሚነገረው ሕጋዊ አደጋ ወይም ባልተከፈለ ሂሳብ እንዲደናገጥ ማድረግን ሊያካትቱ ይችላሉ። አንዳንድ ጊዜ፣ ስሜትን የሚያነሳሳው ይዘት በመጀመሪያው የመተዋወቂያ መልዕክት ውስጥ ሊካተት ይችላል።
በጁን 2025 ካጋለጥነው “የተሳሳተ ቁጥር” የተሰኘ የማጭበርበር ቡድን ያለ ቀድሞ ትውውቅ የተላከ የSMS መልዕክት። በትንሽ ሥራ ሊታመን የማይችል ከፍተኛ ገቢ እንደሚገኝ የሚገልጽ መረጃ ይዟል፤ ይህም “ስሜትን የማነሳሳት” ውጤት ለመፍጠር የታሰበ ሊሆን ይችላል።
መዝረፍ (ገንዘብ ማስለቀቅ)፦ አጭበርባሪው ያነጣጠረበት ሰው ገንዘብ እንዲሰጠው ለማሳመን የሚያገለግል ይዘት ያዘጋጃል። የሚቀርቡት ምክንያቶች እጅግ የተለያዩ ሊሆኑ ይችላሉ። ለምሳሌ፣ በፍቅር ስም በሚፈጸሙ ማጭበርበሮች ውስጥ፣ የታለመው ሰው የሚወደው ሰው ነው ብሎ በሚያስበው ግለሰብ ንግድ ውስጥ ገንዘብ እንዲያፈስ ወይም ያጋጠመውን የገንዘብ ችግር ለመፍታት ገንዘብ እንዲሰጥ ሊጠየቅ ይችላል። “የተግባር” ማጭበርበሮች ተጎጂዎቻቸው፣ ሠርተው ያገኙት መስሏቸው የሚያምኑትን ሐሰተኛ ገቢ ለማውጣት መጀመሪያ ገንዘብ እንዲያስገቡ ይነግሯቸዋል። የኢንቨስትመንት ማጭበርበሮች ተጎጂዎቻቸው ገንዘባቸውን በሌሉ ኢንቨስትመንቶች ላይ እንዲያፈሱ ይነግሯቸዋል።
በጁን 2025 ካጋለጥነው “የተሳሳተ ቁጥር” የተሰኘ የማጭበርበር ቡድን ያለ ቀድሞ ትውውቅ የተላከ የSMS መልዕክት። በትንሽ ሥራ ሊታመን የማይችል ከፍተኛ ገቢ እንደሚገኝ የሚገልጽ መረጃ ይዟል፤ ይህም “ስሜትን የማነሳሳት” ውጤት ለመፍጠር የታሰበ ሊሆን ይችላል።
ይህ ሂደት እንደሚያሳየው፣ መልዕክቶችን የሚያሰራጨው መረብ የማጭበርበሮች ወሳኝ አካል ነው። ያጋለጥናቸው የተለያዩ የማጭበርበር ቡድኖች የመተዋወቂያ መልዕክቶቻቸውን በSMS፣ በምስጠራ በተጠበቁ የመልዕክት መተግበሪያዎች፣ በማኅበራዊ ሚዲያ ጽሑፎች፣ በመስመር ላይ ማስታወቂያዎች ወይም እነዚህን በማጣመር ልከዋል። AI ከመጣ በፊት የነበሩ ማጭበርበሮች ደግሞ ኢሜይሎችን(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል)፣ የስልክ ጥሪዎችን(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል)፣ ሌላው ቀርቶ በአሥራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን ደብዳቤዎችን(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) እና ቴሌግራሞችን(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) በመጠቀማቸው ይታወቃሉ። ብዙ ማጭበርበሮች መልዕክቶቻቸውን ለማንም ሳይለዩ በስፋት ያሰራጫሉ፤ አንዳንዶቹ ግን በጥንቃቄ የተመረጡ ሰዎችን ለማነጣጠር የሚሞክሩ ይመስላሉ። ለምሳሌ፣ በፌብሩወሪ 2025 ሪፖርት ያደረግንበት(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) “አሳምኖ መዝረፍ” የተሰኘው ማጭበርበር እንደ ጎልፍ ባሉ ርዕሶች ላይ አተኩሮ ነበር። ሌላ በፍቅር ስም የሚፈጸም ማጭበርበር ደግሞ በኢንዶኔዥያ ያሉ ወጣት ወንዶችን ለማነጣጠር የማኅበራዊ ሚዲያ ማስታወቂያዎችን ተጠቅሟል። በታዋቂ ሰዎች ስም የሚፈጸሙ ማጭበርበሮች(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) ደግሞ ብዙውን ጊዜ ታዋቂ ሰውን በመምሰል የዚያን ሰው ደጋፊ ቡድኖች ያነጣጥራሉ። ያለን ማስረጃ የተቆራረጠ መሆኑ፣ ያስተጓጎልናቸውን የተለያዩ ማጭበርበሮች በአስተማማኝ መንገድ ለማነጻጸር ያስቸግራል። ሆኖም፣ እያንዳንዱ ቡድን AIን ለተለያዩ ተግባሮች በምን ያህል ደረጃ እንደተጠቀመ ሳይወሰን፣ የመረጠው የስርጭት ዘዴ (ለምሳሌ፣ ሳይለዩ በስፋት መላክ ወይም የተመረጡ ሰዎችን ማነጣጠር) የታለሙ ሰዎችን በተሳካ ሁኔታ ለማግኘትና ለመበዝበዝ ባለው ችሎታ ላይ ከፍተኛ ሚና እንደሚጫወት እንገምታለን።
