Yaşam bilimleri araştırmaları için GPT‑Rosalind ile tanışın

Bugün; biyoloji, ilaç buluşu ve translasyonel tıp alanlarındaki araştırmaları desteklemek üzere tasarlanmış en üst seviye akıl yürütme modelimiz GPT‑Rosalind'i tanıtıyoruz. Gelişmiş araç kullanımını kimya, protein mühendisliği ve genomik alanlarında daha derin bir kavrayışla buluşturan bu yaşam bilimleri model serisi, bilimsel iş akışları için optimize edilmiştir.

ABD'de yeni bir ilacın biyolojik hedefinin belirlenmesinden yasal onaya kadar uzanan süreç ortalama 10 ila 15 yıl sürer. Buluşun en erken aşamalarında elde edilen kazanımlar; sürecin ilerleyen safhalarına daha isabetli hedef seçimi, daha güçlü biyolojik hipotezler ve daha yüksek kaliteli deneyler olarak doğrudan yansır. Yaşam bilimlerindeki ilerleme, yalnızca bilimin doğasında yer alan zorluklarla değil, araştırma iş akışlarının kendi içindeki karmaşıklıkla da sınırlanır. Bilim insanları; yeni fikirler üretmek ve bunları değerlendirmek için geniş literatür ciltleri, uzmanlaşmış veritabanları, deneysel veriler ve sürekli gelişen hipotezler arasında çalışmak zorundadır. Bu iş akışları genellikle zaman alır, parçalı ilerler ve ölçeklendirilmeleri zordur.

Gelişmiş yapay zeka sistemlerinin, araştırmacıların bu süreçlerde daha hızlı ilerlemesine yardımcı olabileceğine inanıyoruz. Bu yaklaşım, yalnızca mevcut işlerin daha verimli yürütülmesini sağlamakla kalmaz; aynı zamanda bilim insanlarının daha fazla olasılığı keşfetmesine, gözden kaçabilecek bağlantıları ortaya çıkarmasına ve daha güçlü hipotezlere daha hızlı ulaşmasına da imkan tanır. Kanıt sentezi, hipotez oluşturma, deney planlama ve çok adımlı diğer araştırma görevlerini destekleyen bu model, keşfin erken aşamalarını hızlandırmak amacıyla tasarlanmıştır. Zaman içinde bu sistemler, yaşam bilimleri alanındaki kuruluşların normalde ulaşılması mümkün olmayacak bilimsel atılımlar gerçekleştirmesine ve bunu çok daha yüksek başarı oranlarıyla başarmasına katkı sağlayabilir.

GPT‑Rosalind, artık uygun nitelikli müşteriler için güvenilir erişim programımız kapsamında, ChatGPT, Codex ve API üzerinden araştırma önizlemesi olarak sunulmaktadır. Codex için ücretsiz olarak erişilebilen bir Yaşam Bilimleri araştırma eklentisini de kullanıma sunuyoruz. Bu eklenti, bilim insanlarının modelleri 50'den fazla bilimsel araç ve veri kaynağıyla entegre etmesini sağlar. Amgen, Moderna, Allen Institute ve Thermo Fisher Scientific gibi müşterilerle iş birliği yaparak GPT‑Rosalind'i araştırma ve keşif süreçlerini hızlandıran iş akışlarına entegre ediyoruz.

Model, titiz çalışmalarıyla DNA'nın yapısının anlaşılmasına önemli katkı sağlayan ve modern moleküler biyolojinin temellerini atan Rosalind Franklin'den esinlenilerek adlandırılmıştır.

GPT‑Rosalind yaşam bilimleri model serisi; yayınlanmış bilimsel kanıtlar, veriler, araçlar ve deneyler genelinde modern bilimsel çalışmaları desteklemek üzere tasarlanmıştır. Yaptığımız değerlendirmelerde modelin; moleküller, proteinler, genler, biyolojik yollar (pathway'ler) ve hastalıkla ilişkili biyoloji üzerinde akıl yürütme gerektiren görevlerde güçlü performans sergilediğini gözlemledik. Ayrıca literatür taraması, diziden fonksiyona (sequence-to-function) çıkarım, deney planlama ve veri analizi gibi çok adımlı iş akışlarında bilimsel araçları ve veritabanlarını daha etkili şekilde kullanır.

Bu, GPT‑Rosalind yaşam bilimleri model serisinin ilk sürümüdür. Modelin biyokimyasal akıl yürütme yeteneklerini, uzun vadeli ve yoğun araç kullanımı gerektiren bilimsel iş akışlarında daha da geliştirmeye devam edeceğiz. OpenAI'ın hesaplama altyapısı, bu modelleri gerçek bilimsel görevler üzerinde sürekli olarak eğitmemize, değerlendirmemize ve iyileştirmemize olanak tanır. Böylece iş akışları daha karmaşık hale geldikçe bu sistemler de daha yüksek değer üretir.

Keşfi hızlandıran iş akışlarında GPT‑Rosalind'i uygulamak üzere; önde gelen ilaç, biyoteknoloji ve araştırma kuruluşlarının yanı sıra yaşam bilimleri teknolojisi alanındaki kuruluşlarla da iş birliği yapıyoruz.

GPT‑Rosalind'i, bilimsel keşif ve endüstriyel araştırmalar açısından kritik önem taşıyan çeşitli yetkinlikler kapsamında değerlendirdik. Bu değerlendirmeler; kimyasal reaksiyon mekanizmaları, protein yapısı, mutasyon etkileri, etkileşimler ve DNA dizilerinin filogenetik yorumlanması gibi farklı bilimsel alt alanlardaki temel akıl yürütme yetkinliklerini ölçer. Ayrıca, modellerin deneysel çıktıları yorumlama, uzman düzeyinde anlamlı örüntüleri tespit etme ve takip deneylerini tasarlamak için dış kaynaklardan gelen bilgileri sentezleme yoluyla gerçek araştırma iş akışlarını ne ölçüde destekleyebildiğini de değerlendirir. Son olarak, modellerin akıl yürütmelerini güçlendirmek amacıyla doğru hesaplamalı araçları, veritabanlarını ve alana özgü yetkinlikleri seçip kullanma becerisi de test edilir. Bu değerlendirmeler birlikte ele alındığında, bilimsel araştırmanın uçtan uca sürecinde kaydedilen ilerlemeyi ortaya koyar ve araştırmacıların zorlu keşif görevlerini yürütmesine daha güçlü destek sağlama potansiyeline işaret eder.

GPT‑Rosalind'i çeşitli kamuya açık kıyaslamalarda da değerlendirdik. Gerçek dünya biyoinformatik ve veri analizi görevleri etrafında tasarlanan bir kıyaslama olan BixBench'te GPT‑Rosalind, yayınlanmış puanları bulunan modeller arasında en yüksek performansı göstermiştir.

Literatür taraması, veritabanı erişimi, dizi manipülasyonu ve protokol tasarımı gibi çeşitli araştırma görevlerindeki performansı ölçen LABBench2 kıyaslamasında GPT‑Rosalind, 11 görevin 6'sında GPT‑5.4'ü geride bırakmaktadır. En dikkat çekici iyileşme, moleküler klonlama protokolleri için DNA ve enzim reaktiflerinin uçtan uca tasarlanmasını gerektiren CloningQA görevinde görülmektedir.

Ayrıca, yapay zeka ile tasarlanan gen terapileri alanında öncü şirketlerden biri olan Dyno Therapeutics ile iş birliği yaparak modeli, yayınlanmamış ve kontamine edilmemiş RNA dizileri üzerinde dizi-fonksiyon (sequence-to-function) tahmini ve üretimi görevlerinde değerlendirdik. Performans, yapay zeka-biyoloji alanındaki insan uzmanlara ait 57 tarihsel puanla karşılaştırıldı. Codex uygulamasında doğrudan yapılan değerlendirmelerde, en iyi 10 model çıktısı arasından seçilen sonuçlar; tahmin görevinde insan uzmanların yüzde 95'lik diliminin üzerine, dizi üretimi görevinde ise yaklaşık yüzde 84'lük dilime karşılık gelen bir performans ortaya koydu.

Bu değerlendirmeler, bilim insanlarının her gün kanıt üretmek, karmaşık verileri analiz etmek ve savunulabilir biyolojik sonuçlara ulaşmak için kullandığı iş akışlarındaki performansa dair anlamlı bir gösterge sunar.

Bilim insanları bugün GitHub'da kullanıma sunulan Codex için yeni Yaşam Bilimleri araştırma eklentimizi⁠(yeni bir pencerede açılır) kullanabilir. Bu paket; insan genetiği, fonksiyonel genomik, protein yapısı, biyokimya, klinik kanıtlar ve kamuya açık çalışma keşfi gibi alanlardaki yaygın araştırma iş akışlarını desteklemek üzere tasarlanmış, kapsamlı ve modüler beceriler içerir.

Bu beceriler, bilim insanlarının geniş kapsamlı, belirsiz ve çok adımlı sorular üzerinde daha etkili çalışmasına yardımcı olan bir orkestrasyon katmanı işlevi görür. Paket; herkese açık 50'den fazla çoklu omik veri tabanına, literatür kaynağına ve biyoloji aracına erişim sağlar. Ayrıca protein yapısı inceleme, dizi arama, literatür taraması ve herkese açık veri seti keşfi gibi yaygın ve tekrarlanabilir iş akışları için esnek bir başlangıç noktası sunar.

Uygun Enterprise kullanıcıları, daha derin biyolojik akıl yürütme gerektiren araştırma iş akışlarında bu eklentiyi GPT‑Rosalind ile birlikte kullanabilir. Tüm kullanıcılar ise eklenti paketinden ana modellerimizle birlikte yararlanabilir.

Bu yetenekleri, insan sağlığını ileriye taşıma potansiyeli en yüksek olan bilim insanları ve araştırma kuruluşlarına sunmak istiyoruz. Bunu yaparken, biyolojik kötüye kullanıma karşı güçlü güvenlik önlemlerini sürdürüyoruz. Yaşam Bilimleri modeli, ilk aşamada ABD'deki uygun nitelikli Enterprise müşterilerine; uygunluk değerlendirmesi, erişim yönetimi ve kurumsal yönetişim kontrollerini içeren, güvenilir erişim temelli bir devreye alım yaklaşımıyla sunulmaktadır. Buna paralel olarak, araştırmacıların yaşam bilimleri araştırma görevlerinde ana modellerimizi daha etkili biçimde kullanabilmesi için çeşitli bağlayıcıları ve Yaşam Bilimleri Araştırma Eklentisi'ni daha geniş ölçekte erişime açıyoruz.

Yaşam Bilimleri modeli; güçlendirilmiş kurumsal düzeyde güvenlik kontrolleri ve gelişmiş erişim yönetimiyle, yönetişimi sağlanmış araştırma ortamlarında profesyonel bilimsel kullanımı destekleyecek şekilde geliştirilmiştir. Erişimi üç temel ilkeye göre değerlendiriyoruz: 1. fayda odaklı kullanım, 2. güçlü yönetişim ve güvenlik denetimi ve 3. kurumsal düzeyde güvenlik kapsamında kontrollü erişim. Uygulamada bu; katılımcı kuruluşların açık kamu yararı sağlayan meşru bilimsel araştırmalar yürütmesini, uygun yönetişim, uyumluluk ve kötüye kullanımı önleme kontrollerini sürdürmesini ve erişimi güvenli, iyi yönetilen ortamlarda yalnızca onaylı kullanıcılarla sınırlandırmasını gerektirir. Kuruluşların ayrıca yaşam bilimleri araştırma önizleme şartlarını kabul etmesi ve OpenAI'ın kullanım politikalarına da uyması gerekir. Kayıt sürecinin bir parçası olarak veya programa katılımın devamı için ek bilgi talep edilebilir.

Kuruluşlar, uygunluk ve güvenlik inceleme sürecimiz üzerinden erişim talebinde bulunabilir⁠.

Araştırma önizlemesi süresince bu modelin kullanımı, mevcut kredi veya token kotalarını tüketmez; ancak kötüye kullanımı önlemeye yönelik koruma mekanizmalarına tabidir. Program genişledikçe fiyatlandırma ve erişilebilirlik hakkında daha fazla ayrıntı paylaşacağız.

Yaşam Bilimleri modeli, teknik yetkinlik ile operasyonel kontrolün birlikte kritik önem taşıdığı ortamlarda, bilimsel kuruluşların daha yüksek kalitede çalışmaları daha hızlı hayata geçirmesine yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. OpenAI'ın özel Yaşam Bilimleri ekibi ile McKinsey & Company, Boston Consulting Group (BCG) ve Bain & Company gibi danışmanlık ortaklarımız; kuruluşların yüksek etkili kullanım senaryolarını belirlemesine, modeli kurumsal ortamlara entegre etmesine ve ölçülebilir sonuçlar elde etmesine yardımcı oluyor. OpenAI Life Sciences'ın çalışmalarınızı nasıl destekleyebileceğini keşfetmek isterseniz, Yaşam Bilimleri ekibimiz⁠ ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu, Yaşam Bilimleri model serimizin ilk sürümüdür. Bunu, insan sağlığından daha geniş biyolojik araştırma alanlarına uzanan ve toplum açısından derin önem taşıyan alanlarda bilimsel keşfi hızlandırabilecek yapay zeka sistemleri geliştirmeye yönelik uzun vadeli taahhüdümüzün başlangıcı olarak görüyoruz. Modelin biyolojik akıl yürütme yeteneklerini geliştirmeye, yoğun araç kullanımı gerektiren ve uzun vadeye yayılan araştırma iş akışlarına verdiği desteği genişletmeye ve gerçek dünyadaki etkisini değerlendirmek üzere önde gelen bilimsel kurumlarla yakın iş birliği içinde çalışmaya devam edeceğiz. Buna, Los Alamos National Laboratory gibi ulusal laboratuvarlarla yürüttüğümüz iş birlikleri de dahildir. Bu kapsamda, yapay zeka destekli protein ve katalizör tasarımının yanı sıra, yapay zeka sistemlerinin temel işlevsel özellikleri koruyarak veya geliştirerek biyolojik yapıları ne ölçüde değiştirebildiğini de araştırıyoruz.

Zaman içinde bu sistemlerin, keşif süreçlerinde giderek daha yetkin iş ortaklarına dönüşmesini ve bilim insanlarının sorudan kanıta, kanıttan analize, analizden ise ihtiyaç duyan hastalar için yeni tedavilere daha hızlı ilerlemesine yardımcı olmasını bekliyoruz.