“Stop News” operasyonu: Tekrarlayan etki faaliyeti

Bu vaka çalışması ilk olarak OpenAI’ın Ekim 2025⁠(yeni bir pencerede açılır) tarihli raporunda yayımlandı.

Ekim 2024’te “Stop News” adıyla ele aldığımız gizli etki operasyonu için modellerimizi kullanarak içerik oluşturmaya çalışan bir grup hesabı yasakladık. Bu faaliyet Rusya kaynaklıydı ve bir pazarlama şirketi tarafından yürütülen operasyonla tutarlı görünüyordu. İncelememiz, bu aktörün başka şirketlere ait yapay zekâ araçlarıyla videolar oluşturup bunları YouTube ve TikTok’ta yayımlamaya çalıştığını ortaya çıkardı. Sonunda hangi modelleri kullandıklarını bağımsız olarak doğrulayamıyoruz.

Ekim 2024’te engellediğimiz faaliyete benzer şekilde bu operasyon da modellerimizi ağırlıklı olarak içerik oluşturmak için kullandı. Bu içerikler daha sonra sosyal medyada ve geçen yıl ele aldığımız Afrika ve Birleşik Krallık’taki aynı haber kuruluşlarını taklit eden bir dizi internet sitesinde yayımlandı.

Bu faaliyet, bizim ve sektördeki diğer kuruluşların müdahalelerinin ardından önceki operasyonu sürdürme girişimi gibi görünse de bazı dikkate değer farklılıklar belirledik. İlk olarak, görsel oluşturmanın payı önemli ölçüde düşüktü. İlk Stop News faaliyeti, o dönemde de belirttiğimiz gibi alışılmadık ölçüde yoğun görsel kullanırken son faaliyet metin oluşturmaya daha fazla odaklandı ve görsel oluşturma nispeten seyrek kaldı. Bu durum, Fransız dijital ajansı VIGINUM’un “Meta ve OpenAI raporlarının yayımlanmasından bu yana yapay zekâyla oluşturulan görsellerin kullanımının ciddi ölçüde azaldığı” yönündeki değerlendirmesiyle tutarlıdır.

İkinci olarak operasyon, haber formatındaki kısa videolar için senaryo ve açıklama oluşturmak amacıyla ChatGPT’yi de kullandı. Operatörler genellikle uzun bir Rusça metin girerek bundan bir video senaryosu oluşturulmasını istiyordu. Ardından modelden metni Fransızcaya çevirmesini istiyorlardı. Üçüncü olarak modelden SEO için optimize edilmiş bir açıklama ve hashtag’ler oluşturmasını istiyorlardı.

Bu senaryolardan bazıları, Stop News operasyonunun Afrika odaklı newstop[.]africa sitesiyle bağlantılı bir YouTube kanalındaki videolarda kullanıldı. Diğerleri ise “Stop News” markasını taşımayan bir YouTube kanalı ile TikTok kanalında kullanıldı. Bu kanallarda yapay zekâyla oluşturulmuş bir kişi haberleri sunuyordu. Çoğu durumda haber sunucusunun kısa kliplerinin arasına Afrika’daki veya Afrika’yla ilgili olaylara ait video görüntüleri yerleştiriliyordu. Haber sunucusunun yer aldığı klipler modellerimiz kullanılarak oluşturulmuş görünmüyor; hangi hizmetin kullanıldığını bağımsız olarak doğrulayamıyoruz. Aşağıdaki TikTok videosu ekran görüntülerinin gösterdiği gibi haber sunucusunun görünümü 2025 boyunca değişti.

Operatörler en ayrıntılı örneklerde, başka yapay zekâ modellerinde kullanılmak üzere video promptları oluşturmak için modellerimizi kullandı. Bu senaryoda önce Rusça bir video metni oluşturdular, ardından metni ikişer cümlelik parçalara ayırıp ChatGPT’den her parça için bir video promptu oluşturmasını istediler. Video promptları oluşturulduktan sonra operatörler modelden senaryonun tamamını Fransızcaya çevirmesini istedi.

Bu operasyonun faaliyetleri üç ana kategoriye ayrılıyordu. İlk olarak, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Afrika’daki rolünü eleştiren, Rusya’nın buradaki rolünü ise öven Fransızca içerikler oluşturdu. İkinci olarak, Ukrayna’yı ve uluslararası destekçilerini eleştiren İngilizce içerikler oluşturdu. Operatörler bazı durumlarda metin içeriklerine eşlik edecek görseller de oluşturdu. Nadiren de olsa ChatGPT’den ana haber markaları “Newstop Africa” için tanıtım yazıları ve Google reklam metinleri oluşturmasını istediler. Bu tanıtım yazılarından bazıları yalnızca Newstop Africa’ya odaklanmak yerine Newstop markasını meşru haber kuruluşlarıyla birlikte anarak muhtemelen bu ilişkilendirme yoluyla markayı daha güvenilir göstermeye çalıştı.

Üçüncü faaliyet grubu, Rusya’daki çeşitli ticari şirketler için tanıtım materyalleri oluşturmaktan ibaretti. Buna lisanssız çevrimiçi kumar reklamları oluşturmak da dahildi. Farklı içerik oluşturma türlerinin bu şekilde bir araya gelmesi, ticari bir şirketin geleneksel reklamcılığın yanı sıra ücret karşılığında gizli etki operasyonları yürütmesiyle ve geçen yıl bildirdiğimiz faaliyetlerle tutarlıdır.

Operasyonun kısa video içeriklerine daha fazla odaklanmasına ve birden çok yapay zekâ aracını daha karmaşık biçimde kullanmasına rağmen yayımladığı içerikler yalnızca sınırlı sayıda izleyiciye ulaşmış görünüyor. Ana “Newstop Africa” X hesabının Ağustos 2025 itibarıyla yalnızca 172 takipçisi vardı ve X’in “En popüler gönderiler” işlevine göre herhangi bir gönderisinin aldığı en yüksek yeniden paylaşım sayısı dörttü.

Yapay zekâ haber sunucusuna yer veren YouTube ve TikTok kanallarının her birinin yaklaşık 1.900 takipçisi vardı. TikTok kanalı toplam 5.855 beğeni aldı; bu da yayımladığı 56 videonun her biri için ortalama 105 beğeniye karşılık geliyordu. En çok izlenen video 63.300, en az izlenen ise yalnızca 87 kez görüntülendi. YouTube kanalı 50 videoda yaklaşık 255.000 görüntüleme, yani video başına ortalama 5.100 görüntüleme gösteriyordu. Ancak bu videoların yeniden paylaşıldığına, medyada kaynak gösterildiğine veya başka bir şekilde daha geniş yankı uyandırdığına dair kanıt görmedik.

Ekim 2024 raporumuzda bu operasyona ilişkin ilk değerlendirmemiz, büyük ölçüde Birleşik Krallık merkezli internet siteleriyle kurulduğu anlaşılan bazı “bilgi ortaklıklarına” dayanarak operasyonun Yayılma Ölçeği’nde Kategori 3’e ulaştığı yönündeydi. Ancak VIGINUM ve açık kaynak araştırmacılarının sonraki çalışmaları, bu “ortaklıkların” muhtemelen kurgu olduğunu ve yöneticilerin bilgisi olmadan içerik eklemek için “bu harici sitelerdeki teknik kusurlardan yararlanıldığını” gösterdi. Bu nedenle operasyonun faaliyetinin şu anda Kategori 2’de, yani birden fazla internet platformundaki faaliyet kapsamında değerlendirilmesinin daha uygun olduğunu düşünüyoruz; ancak gerçek topluluklara kayda değer bir yayılım söz konusu değil.