“Balık Yemi” Operasyonu: Rusya kaynaklı içerik çiftliği faaliyeti

Bu vaka çalışması ilk olarak OpenAI’ın kötü amaçlı yapay zekâ kullanımlarını engellemeye ilişkin Şubat 2026⁠(yeni bir pencerede açılır) tarihli raporunda yayımlandı.

Telegram ve X’teki “Rybar” (“Рыбарь”; Rusçada “balıkçı”) ağıyla bağlantılı bir grup ChatGPT hesabını yasakladık. Hesapların en azından bazılarının büyük olasılıkla Rusya kaynaklı olduğu değerlendirildi. Ağ, internette yayımlanmak üzere içerik üretiyordu. Bu içerikler bazen “Rybar” markalı hesaplar, bazen de “Rybar” ile bağlantısı olduğunu belirtmeyen sosyal medya hesapları tarafından paylaşılıyordu. Bir kullanıcı ayrıca ChatGPT’den, Afrika’daki gizli müdahale kampanyaları için “Rybar” adına ticari planlar hazırlamasına yardımcı olmasını istedi. Aktörlerin “Rybar” ağına ve başka kanallara içerik sağlamak için ChatGPT’yi kullanma biçiminden hareketle bu operasyona “Balık Yemi” adını verdik.

Bu ağ genelinde tespit ettiğimiz başlıca faaliyet, sosyal medyada yayımlanacak içerikler üretmekti. Kullanıcılar promptları genellikle Rusça yazıyor, ancak başta Rusça, İngilizce ve İspanyolca olmak üzere çeşitli dillerde içerik üretiyordu. Bu içeriklerin bir kısmı daha sonra “Rybar” markalı sosyal medya hesaplarında ve “Rybar”ın ana internet sitesinde yayımlandı. Bir kullanıcı ayrıca “Rybar” markasını tanıtan Sora videoları üretti.

Bu vakadaki ana kullanıcı, “Rybar” markalı hesaplar tarafından internette yayımlanan içeriklerin yanı sıra toplu hâlde İngilizce yorumlar da üretti. Açık kaynak araştırma tekniklerini kullanarak, üretilen bu yorumların birçoğuyla birebir eşleşen ifadelerin Rybar’ın Telegram kanalında paylaşıldığını tespit ettik. Sağ üstte, Rybar markalı İngilizce tweet. çeşitli X ve Telegram hesapları tarafından internette yayımlandı; bunların hiçbirinin Rybar ile beyan edilmiş bir bağlantısı yoktu. Sağ altta, İspanyolca metin ve Rybar markalı infografik. Özünde, ChatGPT dili İspanyolca andaluciamorisca[.]org internet sitesi. faaliyeti bu hesaplar için bir içerik çiftliği işlevi görüyor gibiydi. Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin bu hesaplarca nihayetinde hangi mekanizmayla internette yayımlandığını bağımsız olarak doğrulayamadık. Bu hesapların zaman zaman modellerimiz tarafından üretilmemiş içerikler de paylaştığı görülüyor.

Dikkat çekici biçimde, tehdit aktörü en az bir kez (aşağıda gösterildiği gibi) tek bir prompt kullanarak yedi tweetlik bir seri üretti. Bunlardan altısının farklı X hesapları tarafından tweet olarak paylaşıldığını tespit ettik. X’in istatistiklerine göre en çok görülen tweet 150.000’den fazla, en az görülen ise yalnızca 57 kez görüntülendi. Tweeti en çok görüntülenen hesabın 26 Ocak 2026 itibarıyla 600.000’den fazla takipçisi vardı; tweeti en az görüntülenen hesabın ise aynı tarih itibarıyla 827 takipçisi bulunuyordu. Tüm tweetler tek bir prompttan, aynı seri içinde üretildiği için her tweetin yüksek görüntülenme sayısına ulaşıp ulaşmamasında belirleyici etkenin içeriğin yapay zekâ ürünü olması değil, ilgili hesabın takipçi sayısı olduğu anlaşılıyor.

Operasyonun ana hesabı, içerik üretmenin yanı sıra ChatGPT’den “Rybar”ın adı açıklanmayan müşterilere sunabileceği hizmetlerin listesini İngilizceye çevirmesini istedi. Bunlar arasında X ve Telegram hesapları işletmek, Afrika’ya odaklanan iki dilli bir “araştırmacı gazetecilik” sitesi, Fransızca yayın yapan medyada ücretli içerikler ve bir yaygınlaştırıcı ağı kurmak bulunuyordu. Başka bir promptta modelden, görünüşe göre Afrika’da sahada görev yapan bir seçimlere müdahale ekibine ilişkin teklifi düzenlemesi istendi. Bu teklif, yerel ajanlardan oluşan bir ağ kurmak ve geniş katılımlı etkinlikler düzenlemek gibi çevrim içi faaliyetlerin yanı sıra sahadaki çalışmaları da içeriyordu. Üçüncü bir promptta Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ne (DKC) odaklanan bir bilgi kampanyası ele alındı. Sonraki promptlarda Burundi ve Kamerun’daki seçim süreçleri soruldu; ayrıca sahadaki protestoları körükleme fikri de dâhil olmak üzere Madagaskar’da yürütülecek bir kampanya için seçenekler taslak hâlinde sunuldu. Söz konusu meblağlar kayda değerdi: En iddialı proje için yıllık tahmini bütçe 600.000 dolara kadar çıkıyordu.

Aynı kullanıcı zaman zaman, açık kaynak araştırmacılarının Rybar ile ilişkilendirdiği⁠(yeni bir pencerede açılır) “REST Media” adlı haber kuruluşu için tanıtım materyalleri de üretti. Bu tanıtım materyallerinin bir kısmı, yukarıda açıklanan aynı Telegram kanalları grubu tarafından internette yayımlandı. Örneğin ağustosta, bu vakadaki ana ChatGPT kullanıcısı REST Media’nın Almanya’yı Moldova’da bir etki ağı kurmakla suçlayan bir makalesini girdi ve modelimizden bu makale hakkında bir dizi yorum üretmesini istedi. Bu yorumlardan üçü daha sonra üç farklı kanal tarafından Telegram’da paylaşıldı ve her biri REST makalesine bağlantı verdi.

Bu operasyonun ürettiği içerikler, yıllardır görülen gizli Rus etki operasyonlarının tipik özelliklerini taşıyordu. İçerikler genellikle Rusya’yı ve müttefiklerini (örneğin Belarus’u) övüyor, Ukrayna’yı eleştiriyor ve Batılı ülkeleri dış müdahalede bulunmakla suçluyordu.

Rybar ağı sosyal medyada geniş bir takipçi kitlesine sahip; yalnızca Rusça yayın yapan ana Telegram kanalının yaklaşık 1,4 milyon abonesi bulunuyor. Operasyonun içeriklerini yayımlayan X ve Telegram hesaplarının birçoğunun da on binlerce takipçisi vardı. Bununla birlikte, içeriklerin ana akım haber kuruluşlarınca yaygınlaştırıldığını gözlemlemedik ve Afrika’da satış tekliflerinde anlatılanlarla eşleşen herhangi bir saha faaliyeti tespit edemedik.

Etki operasyonlarını 1 (en düşük) ile 6 (en yüksek) arasında derecelendiren Breakout Scale⁠(yeni bir pencerede açılır) etki ölçeğine göre, sosyal medyadaki geniş yayılımı nedeniyle bu operasyonu Kategori 3’ün (birden fazla platformda birden fazla topluluk) üst sınırında değerlendiriyoruz.