Yapay zekadaki ilerlemeler ve öneriler

Yıllardır yapay zekada büyük bir dönüm noktası olarak görülen Turing testine ulaşıldığında — hatta aşıldığında — günlük hayatın neredeyse hiç değişmeden akıp gitmesi birçok kişiye tuhaf geldi. Bu, onlarca yıldır konuşulan bir dönüm noktasıydı. Önce ulaşılamaz görünüyordu, sonra bir anda yakınlaştı ve farkına varmadan kendimizi birden o eşiğin ötesinde bulduk. Evet, harika yeni ürünler çıktı; ama dünya neredeyse hiç değişmedi. Oysa bilgisayarlar artık konuşabiliyor ve en karmaşık sorunlar üzerine düşünebiliyordu.

Dünyanın büyük bir bölümü halen yapay zekayı sohbet botları veya gelişmiş arama araçları olarak görüyor. Oysa bugün elimizde, en zeki insanları bile geride bırakabilen, üstelik en zorlu entelektüel yarışmalarımızın bazılarında üstün performans gösteren sistemler var. Yapay zeka sistemleri halen dengesiz yapılar sergiliyor ve ciddi zayıflıkları var; ancak bu denli zor problemleri çözebilen sistemler, bir yapay zeka araştırmacısına yaklaşma yolunda %20 değil, sanki %80 seviyesine ulaşmış gibiler. İnsanların çoğunun yapay zekayı kullanım şekliyle yapay zekanın bugün gerçekte yapabildikleri arasındaki uçurum muazzam.

İster otonom olarak, ister insanları daha etkili hale getirerek yeni bilgiler keşfedebilen yapay zeka sistemlerinin dünya üzerinde ciddi bir etkisinin olması muhtemel.

Sadece birkaç yıl içinde yapay zeka, (özellikle yazılım mühendisliği alanında) bir insanın birkaç saniyede yapabileceği görevleri aşıp bir insanın bir saatten uzun sürede tamamlayacağı görevleri üstlenmeye başladı. Yakında bir kişinin günlerce veya haftalarca sürecek işlerini yapabilen sistemlere sahip olmayı bekliyoruz; bir kişinin yüzyıllar sürecek görevlerini yerine getirebilecek sistemleri ise nasıl anlamlandırmamız gerektiğini bile bilmiyoruz.

Aynı zamanda, belirli bir zeka seviyesine ulaşmanın birim maliyeti dramatik biçimde azaldı; son birkaç yılda maliyetlerin yılda yaklaşık 40 kat düştüğü tahmin ediliyor! 

2026'da yapay zekanın çok küçük keşifler yapabilecek kapasiteye ulaşmasını bekliyoruz. 2028 ve sonrasında ise daha önemli keşifler yapabilen sistemlere sahip olacağımızdan oldukça eminiz (yanılıyor da olabiliriz, ancak araştırmalarımız bunu gösteriyor).

Uzun zamandır yapay zekadaki ilerlemelerin şaşırtıcı şekillerde gerçekleştiğini ve toplumun bu teknolojiyle birlikte evrimleşmenin bir yolunu bulduğunu düşünüyorduk. Önümüzdeki birkaç yılda yapay zeka yeteneklerinde hızlı ve önemli ilerlemeler beklesek de, günlük yaşamın şaşırtıcı derecede sabit kalacağını öngörüyoruz; çünkü çok daha iyi araçlara sahip olsak bile yaşam biçimimiz büyük bir atalet taşıyor.

Özellikle de geleceğin, insanların daha tatmin edici bir yaşam sürmesi için yeni ve umarız ki daha iyi yollar sunacağını ve bugün olduğundan çok daha fazla kişinin böyle bir yaşam deneyimleyebileceğini düşünüyoruz. İşin farklılaşacağı, ekonomik dönüşümün bazı açılardan oldukça zor olabileceği ve hatta içinde yaşadığımız sosyoekonomik düzenin köklü biçimde değişmesinin bile mümkün olduğu bir gerçek. Ancak bolluğun geniş biçimde paylaşıldığı bir dünyada, insanların yaşamları bugün olduğundan çok daha iyi olabilir.

Yapay zeka sistemleri, insanlara sağlık durumlarını anlamada yardımcı olacak, malzeme bilimi, ilaç geliştirme ve iklim modellemesi gibi alanlardaki ilerlemeleri hızlandıracak ve dünya genelindeki öğrencilere kişiselleştirilmiş eğitime erişimi genişletecek. Bu tür somut faydaları göstermek, yapay zekanın hayatı sadece daha verimli değil, daha iyi hale de getirebileceği bir dünya hakkında ortak bir vizyon oluşturulmasına yardımcı olur.

OpenAI güvenliğe derinden bağlıdır⁠; biz bunu, yapay zekanın olası olumsuz etkilerini azaltarak pozitif etkilerini mümkün kılma pratiği olarak görüyoruz. Potansiyel faydalar çok büyük olsa da, süper zekalı sistemlerin risklerini son derece ciddi görüyoruz. Bu nedenle güvenlik⁠ ve hizalamayı⁠ ampirik olarak⁠ incelemenin⁠, kendini yinelemeli şekilde geliştirebilen sistemlere yaklaştıkça alanın ilerlemeyi yavaşlatıp yavaşlatmaması gerektiği gibi küresel kararların alınmasında kritik rol oynayacağına inanıyoruz. Elbette, güçlü bir şekilde hizalanıp kontrol edilemeyen süper zekalı sistemlerin hiçbir koşulda devreye alınmaması gerekir ve bunu mümkün kılmak için çok daha fazla teknik çalışmaya ihtiyaç vardır. 

Yapay zeka ile olumlu bir gelecek oluşturulmasına yardımcı olabileceğini düşündüğümüz birkaç nokta şöyle:

Öncü yapay zeka laboratuvarlarının ortak güvenlik ilkeleri üzerinde anlaşması ve güvenlik araştırmalarını⁠, ortaya çıkan yeni risklerle ilgili bulguları, yarış dinamiklerini azaltmaya yönelik mekanizmaları ve benzeri bilgileri paylaşması gerektiğini düşünüyoruz. Örneğin, bu laboratuvarların yapay zeka kontrol değerlendirmelerine yönelik belirli standartlarda uzlaşmasının oldukça faydalı olabileceğini öngörüyoruz.

Toplum daha önce de benzer bir süreçten geçti. Bina yönetmeliklerinin ve yangın güvenliği standartlarının oluşturulması sayısız hayat kurtardı.

Yapay zeka konusunda iki bakış açısı vardır. Birinci görüle göre yapay zeka, tıpkı "normal bir teknoloji" gibidir; başka bir deyişle, matbaadan internete kadar geçmişteki diğer teknolojik devrimlerin izlediği yola benzer bir şekilde ilerleyecektir. Gelişmeler, insanların ve toplumun uyum sağlamasına fırsat verecek bir hızda yaşanacak ve kamu politikasının geleneksel araçları işe yarayacaktır. Bu nedenle inovasyonu teşvik etmek, yapay zeka ile yapılan konuşmaların gizliliğini korumak ve güçlü sistemlerin kötü aktörler tarafından kötüye kullanılmasını engellemek için federal hükümetle iş birliği yapmak gibi konulara öncelik vermemiz gerekecek.

Bugünkü yapay zeka yetenek düzeyleri düşünüldüğünde, bunun büyük ölçüde geçerli olduğunu ve yapay zekanın yaygınlaşması gerektiğini düşünüyoruz. Bu da çoğu geliştirici ve açık kaynaklı model ile bugünün teknoloji dağıtımlarının çok az ek düzenleyici yük taşıması gerektiği anlamına gelir. Kesinlikle 50 eyaletin kendi farklı yasalarını çıkardığı, parçalı bir düzenleme yapısına maruz kalmamalıdır.

İkinci görüş ise süper zekanın daha önce görülmemiş bir hızda ve şekilde gelişip yayılabileceğidir. Bu senaryoda yukarıdaki adımların çoğu yine uygulanmalıdır, ancak daha yenilikçi olmamız da gerekir. Toplumun böylesi bir gelişmeye "normal yollardan" uyum sağlamasının zor olacağı varsayılıyorsa, sıradan düzenlemelerin de yeterli olması beklenmemelidir. Bu durumda, muhtemelen yürütme organı ve birden fazla ülkenin ilgili kurumları (örn. çeşitli güvenlik kuruluşları) ile yakın iş birliği içinde çalışmamız gerekecektir; özellikle de yapay zeka uygulamalarının biyoterörizm için kötüye kullanılmasının önlenmesi (ve yapay zekanın biyoterörizmin tespiti ve engellenmesinde kullanılması) ve kendini geliştirebilen yapay zekanın sonuçları gibi alanlarda.

Önceliğimiz kamu kurumlarına karşı güçlü bir hesap verebilirlik olmalıdır; ancak bunu sağlama biçimimiz geçmiştekinden farklı yöntemler gerektirebilir.

Her iki senaryoda da güçlü bir yapay zeka dayanıklılık ekosistemi oluşturmak kritik öneme sahip olacaktır. İnternet ortaya çıktığında onu tek bir politika veya şirketle korumadık; yazılımlar, şifreleme protokolleri, standartlar, izleme sistemleri, acil müdahale ekipleri vb. gibi unsurlardan oluşan tam bir siber güvenlik alanı inşa ettik. Bu ekosistem, riskleri tamamen ortadan kaldırmadı, ancak toplumsal olarak kabul edilebilir bir seviyeye indirdi ve insanların dijital altyapıya güvenip hayatlarını ve ekonomilerini bunun üzerine kurmalarını sağladı. Yapay zeka için de bunun benzeri bir yapıya ihtiyacımız olacak ve ulusal hükümetlerin bunu teşvik eden sanayi politikalarını geliştirmede önemli bir rolü olacak.

Yapay zekanın dünyayı somut olarak nasıl etkilediğini anlamak, bu teknolojiyi olumlu sonuçlara yönlendirmeyi kolaylaştırır. Öngörüde bulunmak zordur: Örneğin, yapay zekanın istihdam üzerindeki etkisini tahmin etmek güç olmuştur; bunun nedenlerinden biri de günümüz yapay zekalarının güçlü ve zayıf yönlerinin insanlarinkinden çok farklı olmasıdır. Sahada gerçekte neler yaşandığını ölçmek büyük olasılıkla son derece yol gösterici olacaktır.

Yetişkinlerin, toplum tarafından belirlenen geniş çerçeveler içinde, yapay zekayı kendi koşullarıyla kullanabilmesi gerektiğine inanıyoruz. Gelişmiş yapay zekaya erişimin önümüzdeki yıllarda elektrik, temiz su veya gıda kadar temel bir hizmet haline geleceğini öngörüyoruz. Sonuç olarak, bu araçların geniş kitlelere sunulmasının toplum tarafından desteklenmesi gerektiğine ve asıl pusulanın insanların kendi hedeflerine ulaşmalarını güçlendirmek olması gerektiğine inanıyoruz.