Yapay zekâ küçük işletmelerin ilk çalışanı oluyor
Yapay zekâ ile girişimcilik denince akla genellikle Silikon Vadisi’nde milyar dolarlık bir girişim kurmaya çalışan bir yazılımcı geliyor. Oysa daha yaygın olan ve ekonomik açıdan daha büyük önem taşıyabilecek gelişmeler, ülke genelindeki küçük işletmelerde yaşanıyor olabilir.
Yeni bir OpenAI analizi(yeni bir pencerede açılır), ABD’de en az dört milyon kişinin Mart 2026’da bir işletme planlamak, kurmak, yönetmek veya büyütmek için ChatGPT’den destek aldığını ortaya koyuyor. Bu kişilerin çoğu teknoloji şirketi kurmuyordu. Danışmanlık firmaları, çevrimiçi mağazalar, ev bakım hizmeti veren işletmeler, güzellik merkezleri, restoranlar ve başka işletmeler yönetiyorlardı. Bu girişimciler için yapay zekâ, öncelikle satılacak bir ürün değil. Normalde dışarıdan danışman, ek personel veya özel yazılımlar gerektirebilecek işleri yapmayı sağlayan esnek bir kaynak.
Büyük şirketler işleri pazarlama, finans, hukuk, müşteri hizmetleri, ürün ve operasyon ekipleri arasında paylaştırır. Girişimcilerin ise böyle bir lüksü nadiren olur. Özellikle işletmenin ilk dönemlerinde, kurucu bu rollerin hepsini üstlenebilir.
Bu da çok çeşitli işlerde desteğe yönelik güçlü bir talep yaratır. Raporda belirlenen aktif girişimciler arasında en büyük gruplar, kullanıcıların yüzde 22’sini oluşturan profesyonel hizmet ve ajans çalışanları ile yüzde 21’ini oluşturan perakende ve e-ticaret alanında çalışanlardı. Ev bakım, onarım ve ustalık hizmetleri yüzde 12, sağlık ve güzellik hizmetleri yüzde 11, yeme içme ve konaklama işletmeleri ise yüzde 8’lik paya sahipti.
Bunlar genellikle az sayıda çalışanla faaliyet gösteren ve sahibinin günlük işlerle yakından ilgilendiği işletmelerdir. Bir müteahhit, maliyet tahminini gözden geçirmek, ruhsat koşullarını anlamak, web sitesi için metin üretmek ve bir müşteriye takip mesajı hazırlamak için ChatGPT’yi kullanabilir. Bir perakendeci ise ürün açıklamaları oluşturmak, fiyatlandırma stratejilerini karşılaştırmak, kampanya planlamak ve bir şikâyete yanıt vermek için kullanabilir. Bu işlerin hiçbiri tek başına bir işletmeyi dönüştürmez. Ancak birlikte ele alındığında, girişimcinin zamanının büyük bölümünü alan idari iş yükünü azaltabilirler.
Rapor, hem girişimci adaylarının hem de aktif girişimcilerin ChatGPT kullanımını inceliyor. Girişimcilikle ilgilenen kullanıcıların yaklaşık yüzde 29’u girişimci adayı, yüzde 71’i ise aktif girişimciydi. Girişimci adayları, ChatGPT’yi markalaşma, ürün geliştirme ve iş fikrinin uygulanabilirliğini sınamak için kullanmaya nispeten daha yatkın. Bir fikrin pazarda karşılığı olup olmadığını, bir ürünün nasıl çalışabileceğini, işletmeye ne ad verilebileceğini ya da kuruluş maliyetinin ne olacağını soruyor olabilirler.
Şirket faaliyete geçtiğinde ise öncelikler değişiyor. Aktif girişimcilerin kullanımının yüzde 26’sını pazarlama ve metin yazarlığı oluşturuyor. Bunu yüzde 11 ile müşteri iletişimi, yüzde 10 ile hukuk ve mevzuata uyum soruları izliyor. Satış, markalaşma ve iş geliştirme de önemini koruyor.
Aktif girişimcilerin oranı, üst düzey ChatGPT planlarını kullananlar arasında da daha yüksek. Ücretsiz planda girişimcilikle ilgilenen kullanıcıların yüzde 67’sini aktif girişimciler oluştururken, bu oran Plus’ta yüzde 78’e, Pro’da ise yüzde 81’e çıkıyor.
Bu tablo, yapay zekâ fiilî ticari faaliyetlerin bir parçası hâline geldiğinde talebin güçlendiğine işaret ediyor. İşletmesi için olası isimleri deneyen biri yalnızca ara sıra desteğe ihtiyaç duyabilir. Müşterilerle, teslim tarihleriyle ve operasyonel sorunlarla uğraşan aktif bir girişimcinin ise daha yüksek hız ve daha gelişmiş yetenekler için ödeme yapması daha olasıdır. Bu nedenle girişimcilik, yapay zekânın ekonomik değerini sınamak için özellikle yararlı bir alan hâline gelebilir.
Bir işletme kurmak her zaman umut vadeden bir fikirden fazlasını gerektirmiştir. Girişimcilerin finansal analiz, müşteri hizmetleri, satış, pazarlama ve yönetim gibi birbirini tamamlayan becerileri bir araya getirmesi gerekir. Bu becerilere erişim konusunda herkes aynı imkânlara sahip değildir. Bazı kurucuların iş ortakları, profesyonel çevreleri, aileden gelen deneyimleri veya destek almak için yeterli sermayeleri vardır. Diğerleri ise neredeyse tüm becerileri kendileri edinmek zorundadır.
Üretken yapay zekâ, girişimciliğin risklerini ortadan kaldıramaz. Ancak pek çok yararlı beceriden, en azından temel düzeyde, faydalanmanın maliyetini düşürebilir. Bu da daha fazla kişinin büyük bir mali yükün altına girmeden önce fikirlerini denemesini sağlayabilir. Ayrıca tek başına çalışan bir işletme sahibinin veya iki kişilik bir şirketin, hemen personel almadan ya da çok sayıda uzmanlık hizmeti satın almadan daha çeşitli işleri yürütebilmesini sağlayarak çok küçük işletmelerin ayakta kalma şansını artırabilir.
Sonuç, hızla büyüyen bir girişim dalgası olmayabilir. Bunun yerine, daha çabuk faaliyete geçen ya da kurucuları normalde altından kalkamayacakları işleri yönetebildiği için ayakta kalan mütevazı işletmelerin sayısında bir artış görülebilir.
