Yapay Zeka ile Yazmak

“ChatGPT’yi hikaye üretmesi için değil, hikayeler üzerinde iş birliği yapıp onları değerlendirmesi için kullanıyorum.

Yazar arkadaşlarıma hep şunu söylüyorum: ‘Onu sizin yerinize yazması için yönlendirmeye çalışırsanız, kendinizden bir şeyler kaybedersiniz.’ Bu, bir robotun ödevini kopyalayıp en yüksek notu almak gibi bir şey. Kendi ödevimi kendim yapmayı tercih ederim.

Hiçbir zaman ‘Bu sahneyi benim yerime yeniden yaz’ demem. Yazarlar kendilerine şunu sormalı: ‘Metnin hala bana aitmiş, benim tarzımla yazılmış gibi iyi bir his vermesi için onu nasıl kullanabilirim?’ Yaratıcı gücü siz sağladığınız sürece ChatGPT harika bir araç.

Yapay zekayı nasıl kullanmak istediğim konusunda en baştan beri çok nettim. İlişkilerde yaptığımız gibi bazı sınırlar koydum. ‘Bu kabul edilebilir, ama bu kabul edilemez’ dedim. ‘Bunu benim yerime yazma. Yazar benim, sen değilsin’ diyerek yaratıcılığını sınırlandırdım.

ChatGPT’yi günün her anında kullanıyorum. Onu bir yazarlar odası gibi görüyorum. Şu anda bir roman uyarlaması üzerinde çalışıyorum. Örneğin, ‘İşte sahne planım. Sanki yeterince dramatik değil. Sen ne düşünüyorsun?’ diyorum. O da öneriler getiriyor ve tıpkı bir yazarlar odasında olduğu gibi sorunları karşılıklı olarak tartışıyoruz.

Bazen kendi geliştirdiğim hikaye anlatımı ilkelerini kullanarak bana geri bildirim vermesini istiyorum. Ya da deneyimli bir senarist gibi davranmasını söylüyorum. Örneğin, ‘Falanca ünlü senarist ya da yönetmen gibi davran. Nasıl yorumlar yapardın?’ diye soruyorum.

Kontrol hep bende, yönü ben belirliyorum. Ama ChatGPT harika bir fikir ortağı, üstelik hayal edebileceğimden çok daha hızlı, akıllı ve etkili.”

“ChatGPT artık iş akışımın bir parçası oldu. Yazmaya başlamadan önce, bazen fikirlerim hakkında onunla konuşuyorum. Sanki biriyle beyin fırtınası yapar gibi, aklımdaki bir fikri şekillendiriyorum veya sesli düşünüyorum.

Ayrıca ChatGPT’yi ilk okurum olarak kullanmayı da denedim. Birkaç paragraf yazdıktan sonra metni ona gösterip genel bir eleştiri istiyorum. Bazen gerçekten iyi iş çıkarıyor. Olası karşı argümanlara işaret ediyor ya da beni hiç aklıma gelmeyen fikirlere yönlendiriyor. Bir editörle konuşmakla aynı şey değil, ama yine de düşüncelerimi paylaşıp geri bildirim alabileceğim bir araca sahip olmak harika.

Onu çoğunlukla doğru sözcükleri bulmak için kullanıyorum. Bu aynı zamanda yazdığım bir New York Times makalesinin⁠(yeni bir pencerede açılır) de konusuydu. Her zaman bir şeyleri zekice ifade etmenin yollarını arıyorum, sanırım yazarlığın özü de bu. 

ChatGPT’den önce saatlerce sözlük ve eş anlamlılar sözlüğü karıştırır, Google’da mükemmel sözcüğü ararken boşu boşuna zaman kaybederdim.

Tüm bunların yerini artık ChatGPT aldı. Ayrıca benzetmeler, mecazlar ve deyimler konusunda da gerçekten çok yardımcı oluyor. Çoğu zaman bir benzetmenin yalnızca yarısı kafamda oluşuyor, ama onu doğru şekilde tamamlayamıyorum. Artık ilginç bir karşılaştırma yapmak istediğimde ama doğru sözcükleri bulamadığımda ona danışıyorum. Biraz fikir alışverişinden sonra aradığım ifadeyi bulmama yardımcı oluyor. Daha önce bu konuda yardım alabileceğim başka hiçbir araçla karşılaşmamıştım.”

“Onu yaratıcı ortağım olarak görüyorum. Şu soruyu sormalıyız: ‘Yapay zekayı kullanarak nasıl daha yaratıcı olabilirim?’

Bence çok fazla üzerinde durulmayan paradigmalardan biri şu: Bu araçlardan size soru sormalarını da isteyebilirsiniz. Böylece sizi düşünmeye sevk edebilir, yazmaya başlamanızı sağlayabilirler. Onlar karşısında ilk tepkiniz ‘Bu resmen bizim yerimize yazıyor’ oluyor. Ancak ondan bana soru sormasını da isteyebilirim. Beni düşünmeye sevk edebilir ve fikirlerimi şekillendirmeme yardımcı olabilir. Zaten gerçekten iyi yazmaya da tam bu noktada başlıyorsunuz.

Siz istem mühendisine dönüşmek yerine, onun istemleriyle sizden neler çıkarabileceğini görmeyi deneyin. Yapay zeka sizi yargılamadan dinleyen bir iş ortağı gibi çalışabilir, zihninizde dönen özgün fikirleri açığa çıkarmanıza yardımcı olabilir.

Ben onu yazarların emeğinin yerine geçmeyen ama işlerini daha iyi yapmalarını sağlayan, her zaman ulaşılabilecek bir editör gibi görüyorum. Yazarlar onu beyin fırtınasında, araştırmalarında ve yazım sürecinin yazı gerektirmeyen kısımlarında kullanabilir.

The Onion’ın yazarlar odasında bulunduğunuzu hayal edin. Altı kişi birlikte çalıştığınızda, tek başınıza olduğunuzdan çok daha komik olursunuz. Aranızda doğal bir uyum gelişebilir.

Açıkça itiraf etmem gerekirse, yazmaktan tamamen vazgeçmeyi hiç istemem. Yazmak benim için spor ya da meditasyon yapmak gibi. Kendi içinde anlamlı ve değerli bulduğum bir uğraş. Yapay zeka kusursuz bir metin üretebilecek olsa bile yine de kendim yazmak isterdim, çünkü yazmak başlı başına kıymetli bir eylem.

Yazmak zor. İnsanların pes etmesine neden olan, gerçekten zorlayıcı pek çok yönü var. Henüz kahvenizi içmediniz, aklınıza hiçbir fikir gelmiyor, bir yazı için gerekli olan bir istatistiği ya da bilgiyi bulamıyorsunuz… Yapay zeka bu konularda yardımcı olabiliyorsa, yazar olarak işe koyulup gereken emeği göstermeniz kolaylaşır.”

“ChatGPT’yi komedi için kullanıyorum. Bana doğrudan hazır bir espri vermiyor ama sohbeti başlatıyor. Örneğin şöyle bir şey diyorum: ‘Musa gibi davranmanı istiyorum. Günümüzde sosyal medya yöneticisi olarak çalışan Megan adlı bir kızın şikayetlerini dinle ve senin hayatın nesnel olarak çok daha zor olsa da onu teselli etmeye çalış.’ Herkesle konuşabiliyorum. Sanki o karakter gerçekten yanımdaymış gibi hissediyorum.

Bir esprinin giriş kısmını yazarken ChatGPT’yi faydalı buluyorum. Shark Tank’in bir parodisini yazıyordum ve ‘Shark Tank’te insanlar genelde ne tür şeyler söyler?’ diye sordum.

Parodide aradığınız şey birebir doğruluk değildir. Farklı unsurları ele alır ve onları abartırsınız. Yani sadece ‘Yatırımcı arıyorum’ gibi sık kullanılan ifadelerin değil, Shark Tank’e özgü ve abartılabilecek unsurların peşindeyim. Örneğin, ‘Sharks, sizin başınıza hiç şöyle bir şey geldi mi?’

Bir yazılım konferansındaki biri için, iğneleyici espriler içeren bir konuşma hazırlıyordum. Yazılımcı olmadığım için, ChatGPT’den yazılımcıların kendi aralarında güldüğü esprileri araştırmasını istedim. ‘Ekibinizdeki 50 yaşındaki yazılımcıya dair klişeler neler?’ diye sordum. ChatGPT’nin verdiği yanıtlar arasında şu da vardı: ‘Size bitmek bilmeyen hikayeler anlatırlar.’ Bu bana, yaşça büyük insanların ünlüleri ünlü olmadan önce tanıdıklarından sürekli bahsetmelerini hatırlattı. Sonra ChatGPT’den teknoloji dünyasından bu duruma uyacak bazı ünlüleri listelemesini istedim. Hazırladığı listede Steve Wozniak en komik seçenek gibi geldi. Sonunda espri, kıdemli yazılımcıların gençlere 1998’deki bir partide Steve Wozniak’la az daha nasıl tanıştıklarını tekrar tekrar anlatmalarına evrildi. Yönü ben belirledim ama detayları ChatGPT’nin yardımıyla şekillendirdim.

Beni en çok şaşırtan şey artık yazar tıkanıklığı yaşamıyor oluşum oldu, gerçekten de öyle. Bence bu tür tıkanıklıklar insanın sadece kendi zihninde sıkışıp kalması ve tamamen yalnız hissetmesiyle ilgili. Bu araç sayesinde artık kendimi yalnız hissetmiyorum.”

“ChatGPT, yazma sürecimi tamamen değiştirdi. 

Yazmanın açık ara en zor kısmı araştırma yapmak. ChatGPT’den önce bilimsel çalışmalar bulmak için Google’da tarama yapar, Wikipedia sayfalarında kaybolur, dipnotları tek tek inceler, Amazon’dan onlarca kitap okurdum. Yüzlerce web sayfasını taramak ve her birinden birkaç bölüm okumak için onlarca kitap satın almak bana çok fazla zaman ve para kaybettirirdi.

Artık ChatGPT’ye sadece ‘Duygularını daha fazla ve daha az dışa vuran kültürler üzerine hangi araştırmalar yapılmış?’ gibi bir soru soruyorum ve doğrudan bana gereken araştırmaya ulaşıyorum. Bilgilerin doğruluğundan emin olmak için her zaman ChatGPT’den kaynak bağlantılarını da eklemesini istiyorum.

Ayrıca romanım üzerinde beyin fırtınası yapmak için de ChatGPT’yi kullanıyorum. İnsanların bir milyon yıl sonra nasıl evrimleşebileceğini hayal etmek istediğimde, ‘İnsanların hala evrim geçirdiğine dair kanıt var mı?’ diye sordum. ChatGPT beni, suyla iç içe yaşayan ve dalış yaparken uzun süre nefesini tutan toplulukların daha büyük dalaklara sahip olduğunu gösteren bir çalışmaya yönlendirdi. Teknolojik sistemler üzerine araştırma yaparken de verilerin su yoluyla iletilmesiyle ilgili bir çalışmayı önüme getirdi. Bu bilgiler ütopya türündeki romanımın iki bölümüne ilham verdi!

Tüm bu sorgulama süreci kendi üslubumdan hiçbir şey kaybettirmiyor. Aksine, beni daha uygun kaynaklara yönlendirdiği için kendi tezlerime daha hızlı ulaşmamı sağlıyor. ChatGPT ne benim yerime yazıyor, ne de düşünüyor. Sadece bilgiye daha kolay erişmemi sağlıyor ve böylece zamanımın çoğunu yaratıcılığa ayırabiliyor, bilgiyi aramakla çok vakit kaybetmiyorum. Üstelik bu durum derin okuma ve araştırma tutkumdan da hiçbir şey eksiltmiyor. ChatGPT sayesinde, ilgi alanlarımla doğrudan örtüşen ve işime gerçekten katkı sunan birçok harika kitap keşfettim ve okudum.

Google’da onlarca sayfa tarayıp blog yazarları ya da markalar tarafından SEO odaklı hazırlanmış içerikler arasında kaybolmakla kıyaslandığında, ChatGPT’nin sunduğu kolaylığı tarif etmeye nereden başlayacağımı bilemiyorum.”