İş yerinde ChatGPT kullanımı ve benimseme kalıpları

Yalnızca iki buçuk yıl önce kullanıma sunulan ChatGPT her sektörde, her işlevde ve her ölçekten şirketteki çalışanlar tarafından kullanılıyor. Günümüzde, ABD’de çalışanların dörtte birinden fazlası ve lisansüstü dereceye sahip kişilerin %45’i iş için ChatGPT kullandığını bildiriyor.

Kurumsal teknoloji her zaman tanıdık bir örüntüyü izlemiştir: karşılığını vermeden önce yüksek başlangıç maliyetleri, uzun devreye alım süreçleri ve yavaş benimsenme. İnsanlar ChatGPT'yi kişisel yaşamlarından iş hayatlarına taşıdığında ChatGPT bu örüntüyü bozdu. Aylar süren eğitime veya karmaşık bir oryantasyon sürecine ihtiyaç duymadılar; anlamlı işleri tamamlamak için onu hemen kullanmaya başladılar.

Şimdiden net işaretler görüyoruz. Bilim insanlarından pazarlamacılara ve operatörlere kadar herkes ChatGPT'yi günlük işlerine entegre ediyor. Bu ürün kodda hata ayıklamadan kampanya fikirleri geliştirmeye kadar çok çeşitli alanlarda temel iş akışlarının ilk adımı hâline geliyor.

Bu rapor, iş yerinde ChatGPT’yi kimlerin kullandığını, insanların onu nasıl kullandığını ve kuruluşlar içinde hangi şekillerde kök saldığını, kendi analizimizden ve hakemli kaynaklardan derlenen yeni verilerle paylaşıyor.

Bu rapor, sektör genelinde gerçekleştirilen bağımsız üçüncü taraf araştırmalarının bulgularını, OpenAI’ın ChatGPT ve ChatGPT Enterprise kullanımına ilişkin gerçekleştirdiği analizle bir araya getiriyor. Bu raporda OpenAI tarafından yapılan tüm analizler, anonimleştirilmiş veya toplulaştırılmış kullanım verileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. OpenAI, herhangi bir kullanıcı veya müşteri içeriğini (model girdisi veya çıktısı dâhil) incelememiş ve kişisel olarak tanımlanabilir hiçbir veriyi analiz etmemiştir. Kullanım trendlerine ilişkin tüm analizler, otomatik içerik sınıflandırıcılar kullanılarak yapılmıştır. Raporda belirli ChatGPT prompt'larına atıfta bulunulduğu durumlarda söz konusu ChatGPT prompt'ları tamamen sentetik örneklerdir ve gerçek kullanıcı veya müşteri prompt'ları değildir.

ChatGPT, Kasım 2022'de kullanıma sunulduğunda çoğunlukla yapay zekâ araştırmacıları ve meraklılarından oluşan küçük bir grubu hedefliyordu. Ancak birkaç ay içinde haftalık 100 milyon aktif kullanıcıya ulaştı ve bugün haftalık 700 milyondan fazla aktif kullanıcısıyla dünyanın en çok ziyaret edilen web sitelerinden biri hâline geldi. 

Bu geniş çaplı kişisel kullanım hızla iş yerine yayıldı. İstatistiklerin gösterdiği gibi, tüketicilerin yapay zekâyı benimsemesi büyük olasılıkla bu teknolojiyi iş yerinde ilerletiyor. 

Bu, daha önce de sıkça gördüğümüz bir durum: Tüketiciler arasında yaygınlık kazanan yazılımlar iş yerlerine taşınır ve bu süreç çoğu zaman en çok genç çalışanların etkisiyle ilerler. ChatGPT de aynı yolu izliyor; bu durum, haftalık aktif kullanıcı sayısındaki hızlı büyüme, 30 yaş altı çalışanlar arasında yüksek kullanım oranı ve sık, çoğu zaman günlük kullanım ile kendini gösteriyor.

Sadece birkaç yıl içinde iş yerinde yapay zekâ kullanımı, niş bir alandan ana akıma dönüştü. Rakamlar durumu ortaya koyuyor:

Yapay zekânın benimsenmesi, ekonomi genelinde eşit bir şekilde ilerlemiyor. Bazı sektörlerdeki çalışanlar, ChatGPT'yi operasyonlarına entegre etmek için hızla harekete geçerken diğerleri daha yavaş ilerliyor. 

Aracı en hızlı benimseyen sektörlere bakarak kısa vadeli fırsatları ve benimsenmenin daha uzun sürebileceği alanları görebiliriz. 

Bazı sektörler, ChatGPT'yi beklenenden daha hızlı bir şekilde benimsiyor. Bilişim teknolojileri ve finans önde yer alıyor; aracın kodlama, analiz ve bilgi yoğun işler konusundaki güçlü yönleri dikkate alındığında bu oldukça mantıklı bir sonuçtur. İmalat sektöründeki benimseme oranı, daha geniş bir dijital dönüşüme işaret ediyor: Fabrikalar yapay zekâyı süreç otomasyonu, öngörü temelli bakım ve tedarik zinciri optimizasyonunda kullanıyor. Endüstriyel yapay zekâya yapılan erken yatırımlar mühendisler, analistler ve operasyon yöneticileri arasında ChatGPT'nin yaygın kullanımına zemin hazırlıyor olabilir.

Diğer sektörler geride kalıyor. Perakendecilik, inşaat, taşımacılık, toptancılık ve tarım sektörlerinde benimsenme oranları belirgin ölçüde daha düşük. Çoğu durumda bu, yapay zekâ araçlarına duyulan ihtiyacın daha az acil olduğu bilgi çalışanlarının oranının daha düşük olmasıyla örtüşüyor.  

Sağlık hizmetleri özel bir durumdur. En büyük ve en yoğun veri kullanan sektörlerden biri olmasına rağmen benimseme burada daha yavaş bir seyir izliyor. Katı gizlilik ve uyumluluk kuralları ile riskten kaçınma odaklı kurumsal kültürler bu durumun etkenleri arasında yer alabilir. Bununla birlikte, klinik dokümantasyon ve idari iş akışları gibi belirli alanlarda büyüme görmeye başlıyoruz; bu da sağlık sektörünün yakında yapay zekâ benimsenmesinin odak noktalarından biri hâline gelebileceğine işaret ediyor.

Departmanlar arasında benimsenme örüntüleri değişiklik gösterse de bazı temalar öne çıkıyor. İlk üç ayda kullanımın büyük bölümünü dört kategori oluşturuyor: yazma, araştırma, programlama ve analiz. Bunların tümü gönderilen mesajların çoğunluğunu oluşturuyor. Bu çeşitlilik, ChatGPT'nin esnekliğini ortaya koyuyor. Ekipler iletişim taslakları hazırlamak, bilgi toplamak ve sentezlemek, kod yazmak ve verileri yorumlamak için ondan yararlanıyor.

En yoğun kullanıcılar arasında teknik ekipler yer alıyor. Analiz, mühendislik ve BT rolleri, erken dönem kullanımın büyük bir kısmını oluşturuyor. Programlama, özellikle mühendislik rolleri için başlıca görevdir, ancak kullanıcılar araştırma ve dokümantasyon konusunda da önemli ölçüde yardım talep eder. Bu durum, ChatGPT'nin planlama için de kodlama kadar sık kullanıldığını gösteriyor. 

Araştırma ve sorun gidermeye yoğun bir şekilde odaklanan BT ekipleri, genellikle otomasyona geçmeden önce ChatGPT'yi bilgi kaynağı olarak kullanır.

Kodlama için örnek bir prompt

Not: Yukarıdaki sentetik prompt, yalnızca örnekleme amacıyla bu rapor için yazılmıştır.

Pazarlama, iletişim, satış ve müşteri deneyimi de dâhil olmak üzere pazara giriş stratejisi rollerindeki kişiler de bu aracı en çok benimseyenler arasında yer alıyor. Bu işlevler yazma, araştırma, yaratıcı fikir geliştirme ve medya üretimi gibi alanlarda öncelikli olarak ChatGPT’den yararlanır. 

İşlevler genelinde erken kullanım örüntüsü tutarlılık gösteriyor: Yapay zekâ, uzmanlığı destekliyor ancak onun yerini almıyor. Mühendisler, kodlarda hata ayıklayıp birim testleri oluşturmak için prompt üzerinde yineleme yapıyor. Analistler, veri kümelerini temizleyip yorumlamak için düşünce zinciri prompt'larını kullanıyor. Müşteri destek ekipleri markayla uyumlu özenli yanıtlar hazırlıyor. Ortak nokta şu ki ChatGPT, uzmanlaşmış becerilerin erişim alanını genişletiyor ve temel iş akışlarında bir iş ortağına dönüşüyor.

Kaynak: İlk katılım sürecinde toplanan ve bir araya getirilen ChatGPT Enterprise departman verileri; otomatik
içerik sınıflandırıcılar

İlginç bir şekilde kodlama, mühendisliğin dışına da yayılıyor. Tasarımcılar, ön uç prototip oluşturma ve kod parçacığı desteği için programlamadan yararlanıyor olabilir; ayrıca kodlama için ChatGPT'yi finans ve satış ekiplerine kıyasla çok daha yüksek oranda kullanıyorlar. Proje yöneticileri yazma, medya üretimi, kodlama ve veri analizini bir araya getirerek ekipler arasında köprü görevi görüyor. Ancak ürün, operasyon, pazarlama, finans ve İK departmanlarının tümü bir ölçüde kodlama için ChatGPT'yi kullanıyor. 

ChatGPT'nin BCG danışmanlarının teknik yetkinliği üzerindeki etkisini incelemek üzere Boston University ve BCG tarafından gerçekleştirilen bir araştırma bize bu trendi doğruluyor. Araştırma, ChatGPT ile donatılmış ve bu konuda eğitilmiş danışmanların, üç teknik görevde kontrol grubundakilere kıyasla sırasıyla yüzde 49, 20 ve 18 daha yüksek puan aldığını ve üç görevden ikisinde gerçek BCG veri bilimcilerinin seviyesine yakın bir performans sergilediğini ortaya koydu.

İyi yazmak artık yalnızca içerik ekiplerine ayrılmış bir uzmanlık işi değil. ChatGPT ile herkes notları düzenli bir metne dönüştürüp hızlıca düzenleyebiliyor. Toplantılar, notlar ve müşteri mesajları daha net ve kapsayıcı hâle geliyor; çünkü yalnızca iletişim eğitimi almış kişiler değil, herkes fikirlerini etkili bir şekilde ifade edebiliyor. Yapay zekâ, rutin iletişim ve koordinasyon için bir giriş noktası hâline geliyor; taslak oluşturma, üslup ayarı ve sürümlendirme işlemlerini tek bir adımda birleştiriyor.

Tasarım ekipleri, medya üretimi kullanımlarıyla öne çıkıyor ve bunu diğer gruplara kıyasla 2 ila 4 kat daha fazla kullanıyor. Bu işlevlerde temel iş görevleri için yoğun kullanım, ChatGPT'nin metnin ötesindeki yeni bir rolünü vurguluyor. 

Tüm pazara giriş stratejisi ekipleri ChatGPT'yi en çok yazma, araştırma ve medya üretimi görevlerinde kullanıyor, ancak her biri bunu farklı şekillerde yapıyor. Karşılaştığımız sorgu türlerini gösteren bazı prompt örnekleri:

Not: Yukarıdaki sentetik örnekler, yalnızca açıklayıcı amaçlarla bu rapor için özel olarak yazılmıştır.

İlk veriler tutarlı bir trend gösteriyor: Çoğu departman arama, veri analizi, dosya yükleme, veri alma ve tuval gibi ChatGPT’nin çekirdek araçlarını kullanıyor. Akıl yürütme modelleri, derin araştırma, projeler ve özel talimatlar gibi daha gelişmiş özellikler, AR-GE ekipleri de dâhil olmak üzere ileri düzey kullanıcılar tarafından daha fazla benimseniyor. Birçok çalışanın ChatGPT'yi, özelleşmiş kullanım durumlarından ziyade erişilebilir ve düşük çaba gerektiren görevler aracılığıyla günlük iş akışlarına entegre ettiği sonucuna ulaştık.

Teknik işlevler istisna olarak öne çıkıyor. Analitik, mühendislik, BT ve araştırma rollerindeki kullanıcılar gelişmiş becerileri çok daha yoğun şekilde kullanıyor. Bu kişilerin yaptıkları iş genellikle çok adımlı akıl yürütme, büyük ölçekli veri sentezi veya karmaşık problem çözme gerektirir. Mühendisler kod üretmek veya hata ayıklamak için prompt kullanır, analistler veri kümelerini yorumlamak için derin araştırmadan yararlanır, BT profesyonelleri ise talepleri çözmek ve sistemlerdeki sorunları gidermek için bilgi tabanlarını sorgular. Daha güçlü araçlar yapılandırılmış, veri yoğun ve karar odaklı teknik görevlerle doğal olarak uyum sağlar.

Farklı teknik ekipler, farklı özelliklere odaklanıyor. BT ekiplerinin ChatGPT’yi yapılandırma veya politika sorularına hızlı yanıtlar almak için bir bilgi yardımcısı olarak görüp geri getirme ve aramayı daha sık kullanması daha olasıdır. Mühendislik ekipleri; GPT’leri, programlama araçlarını ve veri analizini daha güçlü kullanır; bu da onların iş akışlarının daha kod merkezli olduğunu ifade eder. Bu ayrışma, benimsemenin yalnızca teknik yetkinliğe değil, aynı zamanda her departmandaki işin türüne ve bağlama göre şekillendiğini gösteriyor.

Bu verilerden iki fırsat ortaya çıkıyor. İlk olarak, gelişmiş özellikler geniş çaplı etki sağlayabilecekleri alanlarda bile yeterince kullanılmıyor. Engeller arasında keşfedilebilirlik, kullanım senaryolarına ilişkin farkındalık veya bunları kullanmak için gereken kurulum yer alabilir.

İkinci olarak analiz, BT, hukuk ve mühendislik alanlarındaki öncü ekipler daha karmaşık iş akışlarına yönelmeye başladı. Yetkinleştirme programları genişledikçe ve ürün iyileştirmeleri giriş engelini düşürdükçe, benimseme büyük olasılıkla temel günlük görevlerden uzaklaşıp, kurum genelinde karar alma süreçlerini yeniden şekillendiren daha derin akıl yürütme ve iş birliğine dayalı iş akışlarına yönelecektir. 

ChatGPT, çalışanları ölçülebilir şekillerde daha üretken hâle getiriyor. Dâhilî kıyaslamalar ChatGPT'yi daha hızlı yazmak, daha hızlı iletişim kurmak, daha etkili araştırma yapmak ve tekrarlayan görevler için gereken çabayı azaltmak amacıyla kullanan çalışanlar sayesinde verimlilikte anlamlı artışlar olduğunu gösteriyor. Çoğu şirket benimseme yolculuğunun hâlâ ilk aşamalarında olsa da kuruluşların tüm süreçleri daha verimli hâle getirmek için ChatGPT’yi departman düzeyinde iş süreçlerine entegre etmeye başladığını görüyoruz. 

Uzun karar alma süreçleri ve eğitim programlarının ardından yukarıdan aşağıya devreye alınan geleneksel kurumsal yazılımların aksine ChatGPT iş yerine tabandan tavana yayıldı. Çalışanlar ve küçük ekipler, şirketler satın alma süreçlerini resmîleştirmeden önce bunu kendi inisiyatifleriyle kullanmaya başlayarak iş akışlarında denemeler yaptı ve bunların değerini gösterdi. Tabandan gelen bu yayılma örüntüsü, ChatGPT'yi yakın zamanda en hızlı benimsenen kurumsal teknoloji hâline getirdi. 

Bu dinamik artık değişiyor. Otonom ajanlardan gelişmiş kodlama desteğine ve karar destek araçlarına kadar uzanan yeni beceriler, ChatGPT’nin rolünü kişisel üretkenliğin ötesine taşıyor. Bu araç uçtan uca iş akışları için bir platform hâline geliyor. Yöneticiler onu stratejiye yön vermek, mühendisler sistemleri tasarlamak ve hataları ayıklamak, müşteri destek temsilcileri ise karmaşık çözümleri değerlendirmek için kullanıyor. ChatGPT giderek günlük işlerin işletim sistemi gibi işlev görmeye başlıyor: kararların alındığı, sorunların çözüldüğü ve çıktının ölçeklendiği ortak bir katman.

İş, teknolojiyle birlikte her zaman evrilmiştir. Kısa bir süre öncesine kadar, teknolojinin büyük bir kısmı cevap bulmak, e-posta taslakları hazırlamak ve çözülmüş problemleri tekrarlamak etrafında dönüyordu. Giderek senteze, yaratıcılığa ve hıza doğru kayıyor: İşler yapay zekâyla doğal ve sezgisel etkileşimler sayesinde daha da iyi hâle geliyor.

Önümüzdeki yıllarda yapay zekâ neredeyse her iş akışına entegre olacak. Bu gerçekleşirken çalışanlar, görevleri yerine getirmeye daha az, yapay zekâ çıktısını denetlemeye ve şekillendirmeye daha fazla zaman ayıracak. ChatGPT’nin farklı işlevlere yayılan etkisi, bireylerin eskiden birden fazla departmana yayılmış olan görevleri üstlenebilmesi anlamına geliyor. Örneğin bir ürün yöneticisi bu aracı müşteri geri bildirimlerini analiz etmek, yeni bir özelliği test edip iyileştirmek ve piyasaya sunmak için gerekli hukuki ve pazarlama içeriklerinin taslağını hazırlamak amacıyla kullanabilir.

İş birliği, birbirinden kopuk belge ve mesajlardan çıkıp ekiplerin sorunları birlikte çözdüğü gerçek zamanlı ortak çalışma alanlarına dönüşüyor. Bellek gibi özellikler, ürünü bağlama daha duyarlı hâle getirerek çalışanlara özgün tercihleri, projeleri ve iş akışlarını hatırlayan 
 bir yardımcı sunuyor. Yapılandırılmış ve yapılandırılmamış verileri doğrudan ChatGPT’ye aktarma becerisi, ChatGPT’nin kurumsal bilgi için merkezî arayüz rolünü genişletiyor ve GPT‑5 bu dönüşümü hızlandırıyor.

Daha da önemlisi, ilk bulgular bu değişimin çalışanları yalnızca daha üretken hâle getirmekle kalmayıp işlerini daha keyifli hâle getirdiğini de gösteriyor. Zaman alan ve daha düşük değerli görevleri azaltıp insanların zamanlarını anlamlı, temel işlere yeniden odaklamalarını sağlıyor. Binlerce bilgi çalışanını kapsayan altı aylık rastgele bir saha deneyinde, yapay zekâya erişim haftalık e-posta süresini %31 azalttı. Yazılım geliştiricilerine odaklanan başka bir araştırma, yapay zekâ destekli kodlama araçları sayesinde geliştiricilerin kod yazmaya ve keşif odaklı çalışmalara daha fazla, proje yönetimine ise daha az zaman ayırmasına olanak tanıdığını ortaya koydu. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, ChatGPT gibi araçların angarya işleri azaltması sayesinde daha stratejik, tatmin edici ve nihayetinde daha yüksek katma değer sağlayan işler için daha fazla zaman ayrılabileceği görülüyor.

Bu değişimin ölçeği, geçmişteki teknolojik devrimleri yansıtıyor. Elektrik, fabrikalardaki çalışma biçimini yeniden şekillendirdi; internet, ticareti ve iletişimi yeniden tanımladı; şimdi de yapay zekâ, bir sonraki sıçramanın zeminini hazırlıyor. Hızlı ve bilinçli şekilde uyum sağlayan kuruluşlar, en erken ve en büyük kazanımları elde edecek: daha hızlı karar alma döngüleri, üretkenlikte sıçramalar ve her işlev için yeni fırsatlar.