ఇమ్యునాలజిస్ట్ Derya Unutmaz 3 ఏళ్ల రహస్యాన్ని ఛేదించేందుకు GPT‑5 ఎలా సహాయపడింది

వైద్యుడు, ఇమ్యునాలజిస్ట్ అయిన Derya Unutmaz ఎన్నో సంవత్సరాలుగా కృత్రిమ మేధస్సుపై ఆసక్తి చూపుతున్నారు. కానీ ఆయనకు “ఆహా” అనిపించిన క్షణం 2025 చివర్లో వచ్చింది. GPT‑5 Pro, మానవ శరీరం క్యాన్సర్ మరియు ఇతర వ్యాధులతో పోరాడటానికి సహాయపడే ఒక ప్రత్యేక రకం రోగనిరోధక కణంపై కేంద్రీకృతమైన మూడేళ్ల పాత పజిల్‌ను ఆయనతో పాటు ఆయన ల్యాబ్ మళ్లీ పరిశీలించడానికి సహాయపడింది.

ఆ రహస్యం ఇమ్యునాలజీలోని ఒక ప్రాథమికమైన కానీ కీలకమైన ప్రశ్న చుట్టూ తిరిగింది: T కణాలు అభివృద్ధి చెందే, ప్రత్యేకీకరించుకునే విధానాన్ని గ్లూకోజ్ ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది? T కణాలు శరీరం వైరస్‌లతో పోరాడటానికి, క్యాన్సర్ కణాలను చంపటానికి, కొన్ని బ్యాక్టీరియా మరియు పరాన్నజీవులపై స్పందించటానికి, ఆరోగ్యకరమైన కణాలను ముప్పుల నుండి వేరు చేయటానికి సహాయపడే రోగనిరోధక కణాలు. అవి అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు, క్యాన్సర్, ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధి, ఇన్ఫెక్షన్‌లను ప్రభావితం చేయగల పాత్రలతో సహా వేర్వేరు పనులను స్వీకరిస్తాయి. T కణాలు ఒక ప్రత్యేకీకరణ వైపు లేదా మరొక దిశగా వెళ్లేలా చేసే కారణాలను అర్థం చేసుకోవడం, పరిశోధకులు ఆ వ్యాధులను మెరుగ్గా అర్థం చేసుకోవడానికి, చివరకు వాటికి మెరుగైన చికిత్స చేయడానికి సహాయపడవచ్చు.

నేడు, The Jackson Laboratory మరియు University of Connecticutలో ప్రొఫెసర్ అయిన Unutmaz, AI తన పనిలో అంత కీలకంగా మారిందని, అది లేకుండా విజ్ఞాన శాస్త్రం చేయడం తాను ఊహించలేనని చెబుతున్నారు. “అది మీ రెండు చేతులనో, లేక మీ మెదడులో సగాన్నో తీసేసినట్లే ఉంటుంది,” అని Unutmaz అన్నారు.

ఈ పజిల్ 2022లో మొదలైంది. గ్లూకోజ్ అనే చక్కెర రకం T కణాల అభివృద్ధిని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో అర్థం చేసుకోవడానికి Unutmaz ఒక ప్రయోగం చేశారు. కణాలు గ్లూకోజ్‌ను ఇంధన వనరుగా మాత్రమే కాకుండా, ప్రోటీన్‌లను నిర్మించడానికి మరియు ఇతర విధులను నిర్వహించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తాయి.

Unutmaz చేసిన ప్రయోగ ఫలితాలు క్యాన్సర్, ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధి, ఇన్ఫెక్షన్‌ల వంటి రుగ్మతలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. కానీ ఆ సమయంలో, Unutmaz మరియు ఆయన ల్యాబ్ తాము చూస్తున్నదానికి అర్థం చేసుకోలేకపోయారు.

గ్లూకోజ్ మెటబాలిజం T కణాలు ఎలా ప్రత్యేకీకరించుకుంటాయో ప్రభావితం చేస్తుందని మునుపటి అధ్యయనాలు బలమైన ఆధారాలు అందించాయి. ఈ సంబంధాన్ని మెరుగ్గా అర్థం చేసుకోవడానికి, Unutmaz మరియు ఆయన బృందం అభివృద్ధి ప్రారంభ దశలో ఉన్న T కణాలను తక్కువ గ్లూకోజ్ ఉన్న వాతావరణానికి లేదా డియాక్సీగ్లూకోజ్ అనే గ్లూకోజ్‌ను పోలిన అణువు ఉన్న వాతావరణానికి గురిచేశారు. డియాక్సీగ్లూకోజ్, కణం గ్లూకోజ్‌ను ఉపయోగించే సామర్థ్యానికి ఆటంకం కలిగించి, శక్తి ఉత్పత్తి మరియు ప్రోటీన్ నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. ప్రోటీన్‌లు కీలకం, ఎందుకంటే అవి కణంలో జరిగే కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేస్తాయి మరియు కణం వెలుపల సమాచారాన్ని పంపే, స్వీకరించే సందేశవాహకాలుగా పనిచేస్తాయి.

ఈ రెండు పరిస్థితులు సమానమైన ఫలితాలను ఇస్తాయని బృందం ఆశించింది. రెండు సందర్భాల్లోనూ, గ్లూకోజ్, అందువల్ల T కణాలు పనిచేయడానికి అవసరమైన శక్తి, పరిమితమవుతుంది. కానీ జరిగింది అది కాదు.

డియాక్సీగ్లూకోజ్‌కు గురైన T కణాలు శరీరంలోని వాపు ప్రతిస్పందనలో పాల్గొనే కణాలను అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేశాయి. తక్కువ మోతాదులో గ్లూకోజ్‌కు గురైన కొన్ని T కణాలు వాపు ప్రతిస్పందన కణాలుగా ప్రత్యేకీకరించుకున్నాయి, కానీ డియాక్సీగ్లూకోజ్‌లో కనిపించినంత సంఖ్యలో కాదు. గ్లూకోజ్‌ను పోలిన ఆ అణువును పరిశోధకులు తొలగించిన తర్వాత కూడా, డియాక్సీగ్లూకోజ్‌కు ప్రారంభ దశలో గురికావడం వల్ల కలిగిన ప్రభావాలు కొనసాగాయి.

ఈ తేడాను కేవలం శక్తి కొరతకు మాత్రమే ఆపాదించలేము. ఇంకేదో జరుగుతోంది. కానీ ఏం జరుగుతోందో Unutmaz మరియు ఆయన ల్యాబ్ గుర్తించలేకపోయారు. అందుకే వారు ఆ ప్రయోగాన్ని పక్కనబెట్టి, తమ దృష్టి అవసరమైన ఇతర అత్యవసర పనులవైపు వెళ్లారు.

తర్వాత 2025 చివర్లో GPT‑5 Pro విడుదలైంది, Unutmaz ఆ ప్రయోగాన్ని మళ్లీ ముందుకు తేవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఆయన ఫలితాలను మోడల్‌లో అప్‌లోడ్ చేసి, డేటాను విశ్లేషించమని అడిగారు.

IL-2 అనే ప్రోటీన్ నిర్మాణానికి డియాక్సీగ్లూకోజ్ ఆటంకం కలిగిస్తుందని GPT‑5 Pro సూచించింది. ఈ ప్రోటీన్ T కణాలు Th17గా తెలిసిన వాపు ప్రతిస్పందన కణంగా మారకుండా నిరోధించగలదు. డియాక్సీగ్లూకోజ్, T కణం Th17 కణంగా మారే సామర్థ్యానికి ఉన్న ఒక అడ్డంకిని అసలు తొలగించినట్లయింది. బహుశా అందుకే తక్కువ గ్లూకోజ్ వాతావరణంలోని T కణాలు, డియాక్సీగ్లూకోజ్ వాతావరణంలో కనిపించినంత సంఖ్యలో Th17 కణాలుగా మారలేదు.

“GPT‑5 ఈ నిజంగా అద్భుతమైన అవగాహనను ఇచ్చింది; వెనక్కి తిరిగి చూసినప్పుడు అది పూర్తిగా అర్థవంతంగా అనిపిస్తుంది,” అని Unutmaz అన్నారు. అది ఆయన స్వంత నైపుణ్య పరిధికి కాస్త బయట ఉండటంతో, ఆ సంబంధాన్ని ఆయన స్వయంగా గమనించలేదు; ఆయన ల్యాబ్‌లోని మరెవరూ కూడా గమనించలేదు.

ఆ తర్వాత ఒక ప్రయోగ ఫలితాన్ని GPT‑5 ముందుగా అంచనా వేయగలదో లేదో చూడాలని Unutmaz నిర్ణయించుకున్నారు. ఒక రకం లింఫోమాను లక్ష్యంగా చేసుకునే T కణంపై తాను అప్పటికే చేసిన ప్రయోగంతో ఆ ఇమ్యునాలజిస్ట్ మొదలుపెట్టారు. CD8+ అని పిలిచే ఈ ప్రత్యేక T కణాలకు లింఫోమా కణాలను చంపే సామర్థ్యం పెరిగిందని ఆయన ప్రయోగం చూపించింది.

అదే ప్రయోగాన్ని సిమ్యులేట్ చేయమని Unutmaz GPT‑5 Proను అడిగినప్పుడు, CD8+ కణాలకు లింఫోమా కణాలను చంపే సామర్థ్యం పెరుగుతుందని అది సరిగ్గా అంచనా వేసింది. Unutmaz ఇంకా ఫలితాలను ప్రచురించకపోవడంతో, మోడల్ ఆ ఫలితాలను ఇంటర్నెట్ నుంచి తెలుసుకుని ఉండలేకపోయింది.

“అదే క్షణంలో నాకు, సరే, ఈ మోడల్‌లు ఇప్పుడు నిజంగా, అసలైన అర్థం చేసుకునే స్థాయికి వచ్చాయి అనిపించింది,” అని ఆయన అన్నారు.

GPT‑5 Pro వంటి మోడల్‌లు ఇప్పుడు సహకారుల్లా ఎక్కువగా పనిచేస్తున్నాయని Unutmaz అన్నారు. ప్రతి వారం ప్రచురితమయ్యే వందలాది కొత్త అకడమిక్ పత్రాలను ప్రాసెస్ చేస్తూ, ఇంకా సమాధానం దొరకని ప్రశ్నలను శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించడానికి సహాయపడటం ద్వారా అవి సాహిత్య సమీక్షలను వేగవంతం చేయగలవు. అలాగే, అత్యంత విలువైన ప్రయోగాలను గుర్తించడానికి పట్టే సమయాన్ని తగ్గిస్తూ, పరిశోధకులు తమ ఉపకల్పనలను మరింత మెరుగుపరచుకోవడానికి కూడా అవి సహాయపడగలవు.

“మీ ఉపకల్పనను పరీక్షించడానికి మీరు చేయగల పనుల సంఖ్య ఎంతో విస్తారంగా ఉంటుంది,” అని Unutmaz అన్నారు. “మీ ముందున్న మార్గాలు లెక్కలేనన్ని, వాటిలో ఉత్తమ వ్యూహం ఏదో మీకు తెలియదు.” అందుకే ల్యాబ్‌లో మళ్లీ చేయదగిన ప్రయోగాల పరిధిని కుదించేందుకు, ప్రయోగాలను సిమ్యులేట్ చేసి ఫలితాలను అంచనా వేయడానికి ఆయన GPT‑5 Proను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇది పరిశోధకుల పనిలో వారాల నుంచి నెలలు, కొన్నిసార్లు సంవత్సరాల వరకు తగ్గించి, జీవశాస్త్ర రంగాన్ని గణనీయంగా వేగవంతం చేయగలదు.

అయినా, అంశంపై నైపుణ్యం ఇప్పటికీ కీలకమే. AI ఒక అవగాహనను సృష్టించవచ్చు, కానీ దాని ప్రాముఖ్యతను, సాధ్యతను ఇప్పటికీ మనుషులే అంచనా వేయాలి. ఉదాహరణకు, Unutmazకు ఉన్న నైపుణ్యం లేని వ్యక్తి అయితే, ఆయన రోగనిరోధక కణాల ప్రయోగాల్లో GPT‑5 Pro గుర్తించిన యాంత్రిక అవగాహన ముఖ్యమో కాదో చెప్పలేకపోయేవారు.

అవగాహనలను సృష్టించి పనిని వేగవంతం చేసే సామర్థ్యం ఉన్నందునే, ఈ సామర్థ్యాలను బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఉంది. AI జీవశాస్త్రం మరియు వైద్యరంగంలో పరిశోధకులు వేగంగా ముందుకు వెళ్లడానికి సహాయపడవచ్చు. కానీ అదే సామర్థ్యాలు దుర్వినియోగానికి అడ్డంకులను కూడా తగ్గించవచ్చు; జీవ లేదా రసాయన ఆయుధాలను రూపకల్పన చేయాలని లేదా ఉపయోగించాలని చూసే దురుద్దేశపూరిత వ్యక్తులు కూడా అందులో ఉంటారు. తీవ్రమైన హాని కలిగించగల AI సామర్థ్యాలకు సంబంధించిన ఈ ముప్పులను ట్రాక్ చేయడం మరియు వాటికి వ్యతిరేకంగా రక్షణలు నిర్మించడం గురించి మా విధానాన్ని OpenAI యొక్క Preparedness Framework వివరిస్తుంది.

AI ఎటు దిశగా వెళ్తుందో అన్న విషయంలో Unutmaz ఆశావహంగా ఉన్నారు. ఇప్పటివరకు వచ్చిన ఏదితోనూ దీన్ని పోల్చలేమని ఆయన చెబుతున్నారు; ఇంటర్నెట్‌తోనూ కాదు, పారిశ్రామిక విప్లవంతోనూ కాదు. ఇటీవల, ఖచ్చితమైన ఇమ్యునోథెరపీ ప్రయత్నాలను వేగవంతం చేయాలనే లక్ష్యంతో, భారీ స్థాయి క్యాన్సర్ మ్యూటేషన్ డేటాసెట్‌లను సేకరించడంలో మరియు విస్తృతమైన T కణాలపై కేంద్రీకృతమైన ముసాయిదా పాఠ్యపుస్తకం సహా పరిశోధన సామగ్రిని రూపొందించడంలో సహాయపడేందుకు Unutmaz, Codex మరియు GPT‑5.2 డీప్ రీసెర్చ్ సహా అధునాతన AI సాధనాలతో ప్రయోగాలు చేశారు.

ఈ ఆవిష్కరణల కాలంలో భాగం కావడం తన అదృష్టంగా Unutmaz భావిస్తున్నారు. “దీనిని చారిత్రకంగా చూడగలగడమే కాకుండా, కొద్దిగా అయినా ఇందులో పాల్గొనగలగడం నిజంగా నా అదృష్టం, గౌరవం అని భావిస్తున్నాను.”