Operacja „Niejasny cel VAG”: socjotechnika i działania mające na celu wywieranie wpływu

To studium przypadku pierwotnie opublikowano w raporcie OpenAI z czerwca 2025 r.⁠(otwiera nowe okno)

Zablokowaliśmy niewielką sieć kont ChatGPT, z których korzystano z naszych modeli do generowania postów w mediach społecznościowych, analizowania zbiorów danych oraz tłumaczenia z chińskiego na angielski e-maili i wiadomości przypominających próby ataków socjotechnicznych. Użytkownicy tych kont pisali prompty po chińsku i byli aktywni głównie w godzinach pracy obowiązujących w Chinach kontynentalnych.

Generowali wiadomości rzekomo pochodzące od pracowników trzech podmiotów zajmujących się geopolityką: „Wiadomości w obiektywie” (Focus Lens News), „Jasna Fala Media Europa” (BrightWave Media Europe) i „Wizjonerska Grupa Doradcza” (Visionary Advisory Group, VAG). Ponadto za pomocą tych kont ChatGPT generowano teksty odpowiadające postom i opisom profili na platformie X powiązanych z tymi trzema podmiotami. W innych wiadomościach sprawcy opisywali te podmioty jako przykrywki do zbierania i analizowania informacji wywiadowczych. Nawiązując do tych nazw, nazwaliśmy tę operację „Niejasny cel VAG” (VAGue Focus).

W ramach operacji wykorzystywano ChatGPT do wspierania czterech głównych obszarów działań. Po pierwsze, z kont korzystano głównie do generowania za pomocą naszych modeli postów w mediach społecznościowych i biogramów fikcyjnych postaci internetowych, które najwyraźniej stanowiły część niejawnej operacji wpływu. Posty rozpowszechniano z kont na platformie X podszywających się pod dziennikarzy i analityków geopolitycznych.

Po drugie, konta służyły do redagowania i tłumaczenia korespondencji do senatora USA w sprawie nominacji urzędnika administracji. Nie jesteśmy w stanie niezależnie potwierdzić, czy którakolwiek z tych wiadomości została wysłana.

Po trzecie, użytkownicy kont zadawali szereg podstawowych pytań o narzędzia do atakowania sieci komputerowych i wykorzystywania ich podatności. Nasze modele udzielały jedynie ogólnych wyjaśnień dotyczących zastosowań i możliwości tych narzędzi. Pytania te nie dorównywały poziomem zaawansowania pytaniom podmiotów prowadzących cyberataki, które opisujemy w dalszej części raportu, i sugerowały niewielką wiedzę fachową.

Wreszcie użytkownicy regularnie prosili o tłumaczenie z chińskiego na angielski wiadomości, które zdawały się służyć nawiązywaniu kontaktu z nieznanymi nam rozmówcami, a ostatecznie wyciąganiu od nich informacji. Niektóre z tych wiadomości publikowano w mediach społecznościowych jako odpowiedzi kierowane do dziennikarzy i badaczy. Inne przypominały wiadomości prywatne i nie pojawiały się w wynikach wyszukiwania w internecie.

Głównym celem tej sieci było najprawdopodobniej zbieranie informacji wywiadowczych przez podszywanie się pod specjalistów działających w Europie lub Turcji. W generowanych i publikowanych w internecie treściach osoby prowadzące operację opisywały „Wiadomości w obiektywie” jako niezależny podmiot z siedzibą w Europie, specjalizujący się w analizach i dziennikarstwie. Twierdziły jednak również, że wizerunek tej marki w rzeczywistości służył jako przykrywka ułatwiająca zbieranie, analizowanie i rozpowszechnianie informacji wywiadowczych.

Według strony internetowej, do której odsyłały opisy profili w mediach społecznościowych, Wizjonerska Grupa Doradcza ma siedzibę w Turcji i specjalizuje się w profesjonalnym doradztwie geopolitycznym. Osoby prowadzące operację używały naszych modeli do tłumaczenia z chińskiego na angielski instrukcji, w których deklarowano, że Grupa VAG poszukuje informacji o polityce gospodarczej i finansowej USA i jest gotowa zapłacić 2000 dolarów za godzinę wywiadu. Tłumaczyły też oferty zapłaty za dokumenty niejawne.

Witryna Grupy VAG ma wersje turecką i angielską. Na stronie „Kontakt” w wersji angielskiej w menu widoczne są chińskie znaki oznaczające „skontaktuj się z nami” (聯絡). Był to jedyny tekst po chińsku w całej domenie.

Niektóre treści tej sieci przypominały materiały marketingowe dotyczące operacji wpływu na szerszą skalę. Według deklaracji, których nie możemy niezależnie zweryfikować, w ramach operacji wykorzystywano uczenie maszynowe, przetwarzanie języka naturalnego i automatyczne pozyskiwanie danych z internetu do identyfikowania wpływowych osób i tematów w mediach społecznościowych.

Konta w mediach społecznościowych powiązane z tymi działaniami nie wzbudziły istotnego, autentycznego zaangażowania użytkowników. Tylko konto „Wiadomości w obiektywie” na platformie X miało znaczącą liczbę obserwujących — 17 tysięcy. Zostało jednak utworzone w listopadzie 2014 r. pod inną nazwą, publikowało tweety przez trzy dni, po czym pozostawało nieaktywne do połowy 2024 r. Jest to typowe dla kont przejętych i wykorzystanych do innych celów, dlatego do liczby obserwujących należy podchodzić z ostrożnością.

Stosując skalę przebicia⁠(otwiera nowe okno) do oceny skutków operacji wpływu, umieścilibyśmy publiczną część tej operacji na dolnym krańcu kategorii 2: aktywność na wielu platformach, ale niewiele dowodów na to, że prawdziwi użytkownicy podchwycili jej treści lub szeroko je udostępniali. Dostępne dowody nie wystarczają do oceny skutków działań socjotechnicznych i innych niejawnych działań prowadzonych w ramach tej operacji.