कामगार कामाच्या नव्या पद्धती कशा खुल्या करत आहेत

आमच्या ताज्या संशोधनातून एआय साधनांच्या उपलब्धतेबरोबरच कामांची विभागणी आणि अंमलबजावणी कशी केली जाते, याचेही महत्त्व दिसून येते. कामगारांच्या नेहमीच्या पदवर्णनाबाहेरील ही नवी कामे त्यांच्या एआय वापराचा नियमित भाग बनतात. ही कामे नियमित जबाबदाऱ्या बनल्यास, पदनाम तेच राहूनही नोकरीची व्याप्ती वाढू शकते.

आमच्या पहिल्या कामाच्या अत्याधुनिक आघाडीवर अहवालात⁠ ‘कामांचे स्थित्यंतर’ नोंदवले होते: म्हणजे, पारंपरिकपणे दुसऱ्या व्यवसायाशी संबंधित असलेल्या कामांसाठी कामगारांनी एआय वापरणे. त्यानंतर काय घडते, याचा वेध आमचे ताजे संशोधन घेते.

एप्रिल ते जुलै 2026 दरम्यान कामाशी संबंधित 15 लाखांहून अधिक ChatGPT संदेशांचे विश्लेषण केल्यावर, काही आंतर-व्यावसायिक कामांसाठी एआयचा वापर वारंवार होत असल्याचे पुरावे आम्हाला आढळले. कामगार आपल्या व्यवसायाच्या कक्षेबाहेरील कामांकडे पुन्हा वळतात आणि कालांतराने ही कामे त्यांच्या निरीक्षणात आलेल्या एआय वापराचा मोठा भाग बनतात.

एआयची उपलब्धता कामगारांना नवी कामे करून पाहण्यापासून ती आपल्या नियमित कार्यपद्धतीत समाविष्ट करण्यापर्यंत कशी नेऊ शकते, याची प्राथमिक झलक या निष्कर्षांतून मिळते. आपल्या संस्थांमध्ये एआयचा सर्वोत्तम अवलंब आणि वापर कसा करावा, हे ठरवू पाहणाऱ्या कंपन्यांसाठी व्यावसायिक कामगारांचा एआय वापर आणि प्रॉम्प्ट यांवरील आमच्या चार महिन्यांच्या अभ्यासात दिसलेले कल महत्त्वाचे आहेत. समस्या ओळखणे आणि एआयच्या मदतीने एकूण काम पुढे नेणे यांतील अडथळे कंपन्या कसे कमी करू शकतात, याची अंतर्दृष्टी त्यातून मिळते. आमचे निष्कर्ष सूचित करतात की संस्थांनी एआय धोरणांची अंमलबजावणी करताना एआय साधनांच्या उपलब्धतेइतकेच कार्यरचनेलाही महत्त्व द्यावे.

एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रातील काम त्यांच्या भूमिकेत बसते की नाही, यानुसार कामगार एआयचा वेगवेगळ्या प्रकारे वापर करतात. आपल्या नेहमीच्या भूमिकेतील आणि तिच्याबाहेरील कामांसाठी कामगार एआयला वेगवेगळ्या प्रकारे सूचना देतात. आपल्या व्यवसायाबाहेरील कामांबद्दल विचारताना ते व्यवसायातील कामांच्या तुलनेत सरासरी लहान प्रॉम्प्ट लिहितात. स्पष्टीकरण, काम कसे करावे याचे मार्गदर्शन, उत्तराचा विशिष्ट आकृतिबंध किंवा सल्ला मागण्याचीही त्यांची शक्यता कमी असते.

त्याच वेळी, आपल्या व्यवसायाबाहेरील मदतीसाठी एआयला विचारताना कामगार उदाहरणे किंवा पार्श्वभूमी देण्याची शक्यता अधिक असते. एखादी गोष्ट तपासण्यास किंवा पडताळण्यास एआयला सांगण्याचीही त्यांची शक्यता अधिक असते.

कामगार एआयच्या मदतीने दुसऱ्या क्षेत्रातील तज्ज्ञतेचा लाभ घेत आहेत, असा याचा एक अर्थ लावता येतो. एआयला पूर्णपणे नवे क्षेत्र शिकवायला सांगण्याऐवजी, कामगार एखादी समस्या आणि संबंधित संदर्भ—जसे दस्तऐवज, उदाहरण किंवा सहकाऱ्याकडून मिळालेली माहिती—समोर ठेवून दुसऱ्या क्षेत्राशी निगडित ज्ञान वापरण्यास मदत मागत असावेत. 

कामगार या कामांकडे पुन्हा वळतात का, हा पुढचा प्रश्न आहे. एप्रिल ते जुलै या काळात सातत्याने निरीक्षण केलेल्या सुमारे 6,200 कामगारांमध्ये, पूर्वी केलेल्या आंतर-व्यावसायिक कामांचे प्रमाण व्यवसाय-विशिष्ट एआय वापरात एप्रिलमधील 13.1% वरून जुलैमध्ये 25.9% झाले¹. हा कल केवळ एकदा प्रयोग करण्याऐवजी कामगार काही आंतर-व्यावसायिक मदत आपल्या नियमित कार्यप्रवाहात समाविष्ट करत असल्याशी सुसंगत आहे. 

वेगळ्या विश्लेषणातून या पुनरावृत्तीचा संदर्भ स्पष्ट होतो. नमुन्यातील जुळणाऱ्या एक महिन्यानंतरच्या निरीक्षणांमध्ये, कामगारांनी मागील महिन्यात केलेल्या आंतर-व्यावसायिक कामाकडे 23.6% वेळा पुन्हा वळल्याचे दिसले. तुलनेने, मागील महिन्यात ते काम केल्याचे निरीक्षणात न आलेल्या समतुल्य कामगारांनी तेच काम 8.4% वेळा केले. व्यवसायांतर्गत आणि सर्वसाधारण कामांमध्येही अशाच प्रकारची तफावत दिसते.

कामाच्या प्रकारानुसार पुनरावृत्तीच्या प्रमाणात मोठा फरक पडतो. पुढील महिन्यात कामगार काही आंतर-व्यावसायिक कामांकडे तुलनेने मोठ्या प्रमाणात पुन्हा वळले:

• ग्राहकांशी वस्तू किंवा सेवांबद्दल चर्चा करणे: 54%

• जाहिराती किंवा प्रचारासाठी लेखन: 44%

• विपणन साहित्य तयार करणे: 37%

तुलनेने, आर्थिक माहिती समजावून सांगण्याच्या कामाकडे कामगार सुमारे 15% वेळा पुन्हा वळले. सर्व आंतर-व्यावसायिक कामांमध्ये पुढील महिन्यात पुन्हा वळण्याचे सरासरी प्रमाण 18.5% होते. नियमित कार्यप्रवाहात एआय नैसर्गिकरीत्या कुठे बसते, हे या फरकांमधून दिसत असावे. कामाच्या ठिकाणचे संकेत, सावधगिरी किंवा चूक झाल्यास जाणवणारे परिणाम यांतील फरकही यातून दिसत असावेत. 

पहिले दोन कामाच्या अत्याधुनिक आघाडीवर अहवाल पदनाम बदलण्याआधीच काम कसे बदलू शकते, याचे चित्र मांडतात. कामगार पारंपरिक व्यावसायिक सीमा ओलांडण्यासाठी एआय वापरतात, हे पहिल्या अहवालाने दाखवले. यांपैकी काही कामे नियमित कार्यप्रवाहाचा भाग बनतात, असे या अहवालात आढळले. हे कल एआयमुळे होणाऱ्या नोकरीतील परिवर्तनाचा संभाव्य मार्ग दाखवतात: कामगार आपल्या पारंपरिक भूमिकेबाहेरील एखादे काम करून पाहतो, त्यासाठी एआय उपयुक्त असल्याचे त्याला आढळते आणि तो आपल्या कामाचा भाग म्हणून त्या कामाकडे पुन्हा वळू लागतो.

पदनाम बदलण्याच्या खूप आधीच एआय नोकऱ्यांचे स्वरूप बदलू शकते: कामगार दुसऱ्या व्यवसायाशी संबंधित कामांसाठी एआय वापरतात आणि कालांतराने त्यांपैकी काही कामांकडे पुन्हा वळतात. ही कामे नियमित जबाबदाऱ्या बनल्यास, पदनाम तेच राहूनही नोकरीतील कामांचा आवाका वाढू शकतो. एआयमुळे श्रमविभागणी कशी बदलत आहे आणि त्याचा कामगार, व्यवसाय व व्यापक अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम होतो, याचे अधिक स्पष्ट चित्र तयार करण्यासाठी आम्ही या बदलांचा अभ्यास सुरू ठेवू.

• कामगार आपल्या पारंपरिक भूमिकेपलीकडील कामे करण्यासाठी ChatGPT कसे वापरत आहेत, हे जाणून घेण्यासाठी आमचे कामांच्या स्थित्यंतरावरील संशोधन⁠ वाचा.

• एआयची क्षमता, मानवी भूमिका आणि मागणी रोजगाराला कसा आकार देऊ शकतात, हे जाणून घेण्यासाठी आमची एआय रोजगार स्थित्यंतर चौकट⁠ वाचा.