वर्गखोल्यांपासून वृत्तकक्षांपर्यंत पत्रकारितेला पाठबळ देण्यासाठी OpenAI उपक्रमांचा विस्तार
विद्यार्थी, शिक्षक, पत्रकार आणि वृत्तसंस्थांना साधने, प्रशिक्षण, भागीदारी, परस्पर शिक्षण आणि प्रत्यक्ष कामासाठी आवश्यक मदत देऊन संपूर्ण पत्रकारिता परिसंस्थेला पाठबळ देण्यासाठी OpenAI एक व्यापक, बहुआयामी उपक्रम सुरू करत आहे.
या उपक्रमाची सुरुवात CUNY च्या न्यूमार्क जे-स्कूल आणि नॉर्थवेस्टर्न विद्यापीठाच्या मेडिल स्कूलमधील पत्रकारांच्या पुढील पिढीपासून होत आहे.
नवीन 2026–2027 शैक्षणिक वर्षासाठी OpenAI देशातील पत्रकारिता व तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दोन अग्रणी संस्था असलेल्या न्यूमार्क जे-स्कूलच्या टो-नाइट सेंटर फॉर जर्नलिझम फ्युचर्स आणि मेडिलच्या नाइट लॅबशी निकट सहकार्य करत आहे. तसेच त्या संस्थांतील इच्छुक पदव्युत्तर विद्यार्थी आणि प्राध्यापकांना ChatGPT Edu च्या 400 हून अधिक सदस्यता देत आहे.1
यंदा पत्रकारितेच्या वर्गात प्रवेश घेणारे विद्यार्थी वृत्तक्षेत्राच्या इतिहासातील सर्वाधिक गतिमान आणि आव्हानात्मक काळात काम करण्याची तयारी करत आहेत. एआयमुळे पत्रकार, संपादक आणि व्यावसायिक पथकांना सार्वजनिक नोंदींचे अधिक वेगाने विश्लेषण करणे, व्यापक वाचकवर्गासाठी बातम्यांचे भाषांतर करणे, मोठ्या डेटासंचांतील आकृतिबंध शोधणे, संग्रहांमध्ये शोध घेणे, वाचकांचा अनुभव सुधारणे, विपणनाला मदत करणे आणि नवीन उत्पादने विकसित करणे शक्य होत आहे. त्यामुळे वार्तांकन, पडताळणी, कथन, व्यवसाय बळकट करणे आणि समुदायांची सेवा करणे या सर्वाधिक महत्त्वाच्या कामांसाठी त्यांना अधिक वेळ देता येतो.
पत्रकारिता शिक्षणसंस्थांसाठी ही एक महत्त्वाची संधी आहे. एआयमुळे व्यवसायात कसा बदल होत आहे हे समजून घेण्यासोबतच, पत्रकारिता आणि तिचे व्यावसायिक अंग अधिक बळकट करण्यासाठी त्याचा विचारपूर्वक, सर्जनशील, नैतिक आणि जबाबदार वापर कसा करावा, हेही विद्यार्थ्यांना पदवी घेताना माहीत असले पाहिजे. या सहकार्यांद्वारे OpenAI तसेच न्यूमार्क आणि मेडिलचे समुदाय हे उद्दिष्ट आणखी पुढे नेण्याचा प्रयत्न करतील.
“जनरेटिव्ह एआय हे माहितीविश्वाची पुनर्रचना करणारे परिवर्तनकारी तंत्रज्ञान आहे. जनतेला माहिती देण्याचे ध्येय पूर्ण करण्यासाठी पत्रकारिता क्षेत्राला त्याच्याशी जुळवून घेत त्याला आकार द्यावा लागेल. या परिवर्तनात न्यूमार्क समुदायाने आघाडीवर राहावे अशी आमची इच्छा आहे आणि त्यांनी हे तंत्रज्ञान समजून घेऊन त्याचा सखोल अनुभव घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. आमच्या विद्यार्थ्यांना आणि प्राध्यापकांना या भविष्याची अधिक चांगली तयारी करता यावी यासाठी साधने उपलब्ध करून दिल्याबद्दल आम्ही OpenAI चे अत्यंत आभारी आहोत.”
—जीना चुआ, टो-नाइट सेंटरच्या कार्यकारी संचालक.
“माध्यम क्षेत्र झपाट्याने विकसित होत आहे आणि या बदलामागील एक प्रमुख प्रेरक शक्ती एआय आहे. एआयची नवीनतम साधने व तंत्रे वापरू इच्छिणाऱ्या मेडिलच्या कोणत्याही पदव्युत्तर विद्यार्थ्यासाठी खर्च अडथळा ठरू नये, यासाठी नाइट लॅब कटिबद्ध आहे. नवीन तंत्रज्ञानाचा समावेश करताना सर्वांना समान प्रवेश देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. नाइट लॅब एका दशकाहून अधिक काळ माध्यमे आणि एआय यांच्या संगमावर काम करत आहे. OpenAI च्या या पाठबळामुळे आम्हाला माध्यमे आणि तंत्रज्ञानाचे भविष्य शोधत राहता येते आणि प्राध्यापकांना असंख्य नवीन मार्गांनी पत्रकारिता शिकवण्याची व प्रत्यक्षात आणण्याची संधी मिळते.”
—जेरेमी गिल्बर्ट, मेडिलचे प्राध्यापक आणि डिजिटल माध्यम धोरणाचे नाइट अध्यासनप्रमुख.
“गेल्या तीन वर्षांत OpenAI ने वृत्तक्षेत्रातील अग्रणींसोबत निकट सहकार्य केले आहे, जेणेकरून प्रस्थापित तसेच उदयोन्मुख पत्रकारांना आपले मानवी कौशल्य केंद्रस्थानी ठेवून एआयचा पुरेपूर लाभ घेता येईल. समाजासाठी महत्त्वाचे कार्य करण्याची पत्रकारितेची अभिमानास्पद परंपरा पुढे नेताना पत्रकार आणि संपादकांची पुढील पिढी एआयच्या मदतीने काय साध्य करेल, हे पाहण्यासाठी आम्ही उत्सुक आहोत. CUNY मधील न्यूमार्क जे-स्कूल आणि नॉर्थवेस्टर्नमधील मेडिल स्कूल ऑफ जर्नलिझमचे विद्यार्थी व प्राध्यापक यांना तंत्रज्ञान उपलब्ध करून देणे, यश व आव्हाने सामायिक करणे आणि पत्रकारितेचे भविष्य अधिक बळकट करण्याबाबत सखोल संवाद साधणे याद्वारे OpenAI पत्रकारितेबद्दलची आपली दीर्घकालीन बांधिलकी आणि ध्येय आणखी पुढे नेत आहे.”
—टॉम रुबिन, OpenAI मधील बौद्धिक संपदा व आशय विभागाचे प्रमुख
न्यूमार्क जे-स्कूलचे टो-नाइट सेंटर आणि मेडिलचे नाइट लॅब्स हे पत्रकारितेबद्दलच्या OpenAI च्या बांधिलकीच्या या नव्या टप्प्यातील पहिले भागीदार आहेत. पत्रकारिता शिक्षण परिसंस्थेत पाठबळाचा विस्तार करण्यासाठी आणखी प्रयत्न आधीच सुरू आहेत.
एआय पत्रकारितेच्या विद्यार्थ्यांना अधिक महत्त्वाकांक्षी काम करण्यास मदत करू शकते. त्यामुळे अधिक सखोल तपास, वेगवान विश्लेषण, उत्तम विचारमंथन, कथनाचे नवीन प्रकार आणि अधिक नेमके प्रश्न विचारणे शक्य होऊ शकते.
परंतु केवळ तंत्रज्ञान उपलब्ध असणे पुरेसे नाही. विद्यार्थ्यांना प्रयोग करण्याच्या, जबाबदार कार्यपद्धती विकसित करण्याच्या, एआयच्या मर्यादा समजून घेण्याच्या आणि मानवी निर्णयशक्ती कुठे सर्वाधिक महत्त्वाची असते हे शिकण्याच्या संधी आवश्यक आहेत.
या कार्यक्रमाद्वारे टो-नाइट सेंटर आणि नाइट लॅब, पत्रकार, संपादक, निर्माते आणि वृत्तकक्षातील नेतृत्व यांच्या अत्यावश्यक भूमिका कायम ठेवून एआय कामाला कशी मदत करू शकते, हे जाणून घेण्यासाठी न्यूमार्क जे-स्कूल आणि मेडिलच्या विद्यार्थ्यांना साहाय्य करतील.
हा नवीन उपक्रम पत्रकारिता परिसंस्थेला OpenAI कडून अनेक वर्षांपासून मिळत असलेल्या आणि आजही सुरू असलेल्या पाठबळावर आधारित आहे. त्यात पुढील गोष्टींचा समावेश आहे:
अमेरिकन जर्नलिझम प्रोजेक्टसोबतच्या आमच्या नूतनीकृत भागीदारीद्वारे त्यांच्या समूहातील 50 हून अधिक वृत्तसंस्थांना ChatGPT एंटरप्राइझ आणि API क्रेडिट्स मिळवण्याची संधी उपलब्ध होईल. AJP चे उत्पादन व एआय स्टुडिओ सर्वाधिक प्रभावी वापरप्रकरणांचे पुनर्वापर करता येणारी साधने आणि पायाभूत सुविधांमध्ये रूपांतर करेल. तसेच संपूर्ण समूहासह व्यापक ना-नफा व स्थानिक वृत्तसमुदायात मार्गदर्शिका आणि अनुभवातून मिळालेले धडे सामायिक करेल.
लेनफेस्ट इन्स्टिट्यूट फॉर जर्नलिझमच्या एआय कोलॅबोरेटिव्ह आणि फेलोशिप कार्यक्रमाला OpenAI चे सातत्यपूर्ण पाठबळ. याअंतर्गत मोठ्या स्थानिक वृत्तसंस्थांना पत्रकारिता आणि वृत्तव्यवसाय बळकट करणारे प्रकल्प विकसित, विस्तारित व सामायिक करण्यासाठी समर्पित एआय अभियांत्रिकी फेलो नियुक्त करण्याकरिता निधी दिला जातो. या प्रकल्पांनी सार्वजनिक डेटावर आधारित वार्तांकन, कर्मचाऱ्यांसाठी वृत्तसंग्रह अधिक सुलभ करणे, अधिक प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचणारी नवीन उत्पादने विकसित करणे आणि जाहिरात, सदस्यता व सभासदत्वातून मिळणारे उत्पन्न वाढवणे यावर भर दिला आहे.
2024 मध्ये सुरू झालेली WAN-IFRA सोबतची भागीदारी आजही सुरू आहे. तिच्याद्वारे OpenAI ने ‘न्यूजरूम एआय कॅटॅलिस्ट’ प्रवेगक कार्यक्रमाच्या अनेक टप्प्यांना पाठबळ दिले असून, या कार्यक्रमाने युरोप, आशिया-पॅसिफिक, दक्षिण आशिया, लॅटिन अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंडमधील 165 हून अधिक वृत्तकक्षांना सेवा दिली आहे. हा कार्यक्रम व्यावहारिक प्रशिक्षण, तांत्रिक मदत, धोरणनिर्मिती आणि OpenAI API क्रेडिट्स देतो.
आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांना पत्रकारिता आणि वृत्तव्यवसायात एआयची संभाव्य भूमिका समजून घेण्यासाठी व तिला आकार देण्यासाठी साहाय्य करणारे OpenAI चे INMA सोबतचे काम सुरू आहे. या भागीदारीने वेबिनारसोबतच युरोप, लॅटिन अमेरिका आणि आशिया-पॅसिफिकमधील उद्योगक्षेत्रातील अग्रणींसाठी स्वतंत्र प्रादेशिक चर्चांना पाठबळ दिले आहे. प्रत्यक्ष निर्मितीसाठी OpenAI API क्रेडिट्सही दिले आहेत.
न्यूमार्क जे-स्कूल आणि मेडिलमधील टो-नाइट सेंटर व नाइट लॅबचा नवीन कार्यक्रम या प्रयत्नांवर आधारित असून, हे काम आणखी सुरुवातीच्या टप्प्यापर्यंत नेतो: भावी पत्रकारांना वृत्तकक्षात प्रवेश करण्यापूर्वी आवश्यक कौशल्ये, एआय वापरण्याची जाण आणि आत्मविश्वास विकसित करण्यास मदत करतो
OpenAI वृत्तक्षेत्रातील अग्रणींसोबतचे व्यापक, बहुआयामी सहकार्य विस्तारत असताना न्यूमार्क जे-स्कूल आणि मेडिलचे विद्यार्थी व प्राध्यापक यांना सक्षम करणे हे त्यातील नवीनतम पाऊल आहे. संपूर्ण पत्रकारिता क्षेत्रात साधने, प्रशिक्षण, भागीदारी, परस्पर शिक्षण आणि प्रत्यक्ष कामासाठी आवश्यक मदत वाढवण्यासाठी पुढील टप्पे सक्रियपणे विकसित केले जात आहेत. हे काम पत्रकारिता आणि शिक्षणाला OpenAI ने सुरुवातीपासून दिलेल्या पाठबळावर आधारित आहे. 2023 मध्ये OpenAI ने NYU च्या आर्थर एल. कार्टर जर्नलिझम इन्स्टिट्यूटमध्ये एथिक्स अँड जर्नलिझम इनिशिएटिव्ह सुरू करण्यास मदत करण्यासाठी अनुदान दिले. हा उपक्रम इतर विषयांसह एआय आणि पत्रकारितेचाही अभ्यास करतो.
यातून संपूर्ण क्षेत्रातील संवाद आणि सहकार्य पुढे सुरू राहते. उदाहरणार्थ, केवळ याच वर्षी OpenAI ने पत्रकारांसोबत बैठका घेतल्या आणि नॅशनल असोसिएशन ऑफ ब्लॅक जर्नलिस्ट्स, नॅशनल असोसिएशन ऑफ हिस्पॅनिक जर्नलिस्ट्स, एशियन अमेरिकन जर्नलिस्ट्स असोसिएशन आणि NLGJA: द असोसिएशन ऑफ LGBTQ+ जर्नलिस्ट्स यांच्या परिषदांमध्ये प्रशिक्षण दिले. पत्रकारिता विविध प्रेक्षकांची सेवा कशी करते याला दीर्घकाळ आकार देणाऱ्या समुदायांमधील पत्रकार, संपादक, निर्माते, विद्यार्थी, शिक्षक, वृत्तकक्षातील नेतृत्व आणि माध्यम उद्योजक या संमेलनांमध्ये एकत्र आले.
या परिषदांमध्ये OpenAI ने पत्रकारांच्या गरजा समजून घेतल्या, प्रत्यक्ष वापराची उदाहरणे सामायिक केली आणि पत्रकारांना दैनंदिन कामात एआय वापरण्याचे व्यावहारिक मार्ग शोधण्यास मदत केली. या संवादातून वृत्तसंस्थांसाठी OpenAI अकादमी(नवीन विंडोमध्ये उघडेल)चा सातत्याने होणारा विस्तारही आकाराला आला आहे. हे शिक्षणकेंद्र एआय वापरणारे पत्रकार आणि प्रकाशक यांच्यासाठी व्यावहारिक प्रशिक्षण, वृत्तकक्षाशी संबंधित वापरप्रकरणे, मार्गदर्शिका आणि वास्तवातील उदाहरणे उपलब्ध करून देते.
हे शैक्षणिक सहकार्य, व्यावसायिक भागीदारी आणि उद्योग परिषदा एकत्रितपणे OpenAI च्या पत्रकारिताविषयक कामाच्या पुढील टप्प्यांना आकार देत आहेत. त्यामुळे एआयचा वापर आणि उपयोजन हे वृत्तक्षेत्राचे भविष्य घडवणाऱ्या लोकांच्या वास्तविक गरजा व अनुभवांवर आधारित राहतील.
