AI सह घरांचे व्यवस्थापन बदलत आहे हाइमस्टाडेन

शंभर वर्षांपूर्वी निवासी इमारतीचे व्यवस्थापन म्हणजे भाडेकरू शोधणे, भाडे गोळा करणे आणि मालमत्ता सुस्थितीत ठेवणे. आजही या मूलभूत गोष्टी बहुतांशी तशाच आहेत. बदलते आहे ते हे काम कसे केले जाते.

युरोपमध्ये निवासी मालमत्तांचे व्यवस्थापन करणाऱ्या हाइमस्टाडेन⁠(नवीन विंडोमध्ये उघडेल)साठी यात एक संधी आहे: AI च्या मदतीने हजारो घरांच्या व्यवस्थापनाची पद्धत मुळापासून बदलता आली तर?

जून 2025 मध्ये हाइमस्टाडेनच्या नेतृत्वाने AI मधील आपल्या गुंतवणुकीला गती देण्याचा निर्णय घेतला. अनेक मंचांचे मूल्यमापन केल्यानंतर कंपनीने OpenAI ची निवड केली. यामागे दोन उद्दिष्टे होती: कर्मचाऱ्यांना सक्षम करणे आणि व्यवसायाच्या केंद्रस्थानी असलेल्या प्रक्रियांचा नव्याने विचार करणे.

इमारतींचे व्यवस्थापन अधिकाधिक स्वयंचलित करण्याच्या दिशेने वाटचाल करण्याची महत्त्वाकांक्षा आहे. यात मालमत्तेच्या संपूर्ण जीवनचक्रात गरजांचा आधीच अंदाज घेणे, कामाचा समन्वय साधणे आणि निर्णयांना आधार देणे यांसाठी AI मदत करू शकेल. “आमच्या इमारतींचा उद्देश बदललेला नाही,” असे हाइमस्टाडेनचे सह-मुख्य कार्यकारी अधिकारी हेल्गे क्रोग्सबोल सांगतात. “आम्ही लोकांना घरे उपलब्ध करून देतो. पण रूढ पद्धतींना प्रश्न विचारत आणि नवे तंत्रज्ञान स्वीकारत असताना, त्यांचे व्यवस्थापन करण्याची आमची पद्धतही सतत बदलत आहे.”

एखादी मालमत्ता रिकामी झाल्यावर काय होते, याचा विचार करा.

पारंपरिक पद्धतीने ती पुन्हा भाड्याने उपलब्ध करून देताना भाडे ठरवणे, छायाचित्रणाची व्यवस्था करणे, जाहिराती तयार करणे आणि बाजारातील मागणीनुसार पावले उचलणे, ही कामे करावी लागतात. प्रत्येक टप्प्यावर वेळ, समन्वय आणि तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाची गरज असते. शिवाय, हे माहितीचेही आव्हान आहे: आपल्याकडे काय आहे, स्पर्धकांकडे काय आहे आणि ग्राहकाला काय हवे आहे, हे समजून घ्यावे लागते.

आता या प्रक्रियेतील सर्व प्रमुख टप्प्यांवर AI मदत करत आहे:

• भाडेनिश्चिती: ChatGPT साइट्समध्ये तयार केलेल्या साधनांवर आधारित विश्लेषण आणि शिफारसी

• जाहिरात: AI च्या मदतीने प्रतिमा आकर्षक करणे आणि सदनिकांची वर्णने तयार करणे

• जाहिरातींची तपासणी: कार्यकारी सहाय्यक सर्व चालू जाहिराती हाइमस्टाडेनच्या गुणवत्ता निकषांनुसार तपासतो

• अभिप्राय: AI ने तयार केलेला बाजारविषयक अभिप्राय भाडेव्यवहार सांभाळणाऱ्या संघांना सुधारात्मक पावले उचलण्यास मदत करतो. त्यामुळे बाजारानुसार भाडेदरांत अधिक सातत्याने बदल करता येतात

निर्णय तपासण्याची आणि त्यांना मंजुरी देण्याची जबाबदारी कर्मचाऱ्यांकडेच राहते. पण त्या निर्णयांशी संबंधित इतर कामांचे स्वरूप बदलत आहे.

नेदरलँड्समध्ये मालमत्तेच्या प्रतिमेत आभासी पद्धतीने सजावट करण्याचा खर्च सुमारे €50 वरून €0.10 पेक्षाही कमी झाला आहे. ही 99% हून अधिक घट आहे. केवळ त्या बाजारपेठेतच दरवर्षी €130,000 ची बचत होऊ शकेल, असा हाइमस्टाडेनचा अंदाज आहे.

याचे महत्त्व केवळ स्वस्त जाहिरातींपुरते मर्यादित नाही. भाड्याने देण्याच्या संपूर्ण प्रक्रियेत AI वापरून, हाइमस्टाडेन बाजारातील बदलांना अधिक तत्परतेने प्रतिसाद देत घरे उपलब्ध करून देण्याची पद्धत विकसित करत आहे.

“आमची AI रणनीती तीन स्तंभांवर आधारलेली आहे,” असे हाइमस्टाडेनचे मुख्य डिजिटल अधिकारी निकोलाय ब्रॅमर सांगतात. “प्रथम, प्रशिक्षण आणि योग्य साधनांची उपलब्धता यांद्वारे आम्ही कर्मचाऱ्यांना सक्षम करतो. दुसरे म्हणजे, मोठ्या AI उपक्रमांना चालना देण्यासाठी आमच्याकडे एक केंद्रीय परिवर्तन कार्यालय आणि AI साठी पुढाकार घेणाऱ्या सहकाऱ्यांचे जाळे आहे. तिसरे म्हणजे, आमच्या मालमत्ता व्यवस्थापन प्रणाली आणि डेटा मॉडेल AI साठी सज्ज करून आम्ही पाया भक्कम करतो.”

घरे भाड्याने देताना हे तिन्ही स्तंभ प्रत्यक्ष वापरात येतात: साधने आणि प्रशिक्षणामुळे सहकारी आभासी सजावट केलेल्या प्रतिमा आणि जाहिराती तयार करू शकतात; आमचा केंद्रीय संघ भाडेनिश्चिती, जाहिरातनिर्मिती, जाहिरात तपासणी आणि बाजारातील अभिप्राय यांमधील सुधारणांचा समन्वय साधतो; तसेच, भाडेनिश्चिती आणि जाहिरातनिर्मितीत मदत करणाऱ्या AI साधनांना आम्ही मालमत्तांचा डेटा उपलब्ध करून देत आहोत.

काही अत्यंत महत्त्वाचे बदल पारंपरिक सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकी संघांच्या पलीकडे घडत आहेत.

हाइमस्टाडेनला आपल्या सर्व मालमत्तांमधील पर्यावरणीय जोखमींचे मूल्यांकन करायचे होते. माहिती उपलब्ध होती, पण ती विविध सार्वजनिक स्रोत, स्वरूपे आणि डेटासंचांमध्ये विखुरलेली होती. या माहितीच्या आधारे उपयुक्त मूल्यांकन तयार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर मानवी श्रम आणि तांत्रिक संसाधने लागली असती.

हाइमस्टाडेनच्या पर्यावरणीय शाश्वतता विश्लेषक जुलिया एर्लांडसेन यांना सॉफ्टवेअर विकासाची पार्श्वभूमी नव्हती. तरीही, त्यांनी Codex च्या मदतीने एक वेगळा मार्ग विकसित केला.

डेटा शोधणे, त्यातील त्रुटी दूर करणे, त्याचे प्रमाणीकरण करणे, गुणवत्ता तपासणे आणि पुन्हा वापरता येतील अशा प्रक्रियासाखळ्या विकसित करणे, या कामांमध्ये Codex ने मदत केली. कार्यपद्धती आणि पडताळणीवरील नियंत्रण जुलिया यांच्याकडेच राहिले.

परिणाम: 20,112 मालमत्तांचे मूल्यांकन झाले, उपयुक्त डेटाच्या साठ लाखांहून अधिक ओळी तयार झाल्या आणि काम पूर्ण करण्यासाठी लागणाऱ्या मनुष्यबळाचा व वेळेचा अंदाज पाच जणांचे वर्षभराचे काम यावरून दोन जणांचे दोन महिन्यांचे काम इतका कमी झाला.

या समस्येवर उपाय शोधण्यासाठी अन्यथा बाह्य सल्लागारांची मदत घ्यावी लागली असती; हाइमस्टाडेनला तीही गरज पडली नाही.

एक गुंतागुंतीचा विश्लेषण प्रकल्प म्हणून सुरू झालेले हे काम आता वारंवार वापरता येणाऱ्या क्षमतेत रूपांतरित होत आहे. हवामानविषयक जोखमींचे मूल्यांकन, अहवालांच्या आवश्यकता आणि गुंतवणूकदारांचे निर्णय यांसाठी त्याची मदत होत आहे.

कर्मचाऱ्यांना ज्या कामांत मदतीची गरज आहे, त्या कामांसाठी AI वापरण्यावर हाइमस्टाडेनचा भर आहे. सप्टेंबर 2025 मध्ये ChatGPT Enterprise उपलब्ध करून दिल्यानंतर दोन ते तीन महिन्यांतच निम्मे कर्मचारी ते वापरू लागले. केंद्रीय AI परिवर्तन कार्यालय विविध उपयोगांचा संग्रह ठेवते, जेणेकरून सहकाऱ्यांना व्यवसायातील वेगवेगळ्या विभागांच्या उदाहरणांतून शिकता येईल.

कर्मचारी डेटा सुरक्षेच्या नियमांचे पालन करून मंजूर साधने वापरतात. AI ने तयार केलेला मजकूर पाठवण्यापूर्वी तपासण्याची आणि निर्णयांना मंजुरी देण्याची जबाबदारी त्यांच्याकडेच राहते.

मालमत्तांची देखभाल करणारे कर्मचारीही AI स्वीकारत आहेत; यात सुरुवातीला साशंक असलेल्यांचाही समावेश आहे. नॉर्वेमध्ये एका देखभाल कर्मचाऱ्याने दुर्लक्षित सदनिकेचे मूल्यांकन करण्यासाठी आणि नूतनीकरणाचा प्राधान्यक्रमानुसार आराखडा तयार करण्यासाठी ChatGPT वापरले. त्यामुळे त्याच्या निरीक्षणांतून असा सुसूत्र आराखडा तयार झाला, जो तो तपासून अधिक सुधारू शकला.

हाइमस्टाडेनने पुढील टप्प्याची तयारी आधीच सुरू केली आहे: विविध प्रणालींमध्ये काम करू शकणारे आणि अनेक टप्प्यांच्या प्रक्रियांचा समन्वय साधू शकणारे AI.

सध्या टप्प्याटप्प्याने सुरू होत असलेल्या कंपनीच्या खरेदीविषयक विश्लेषण मंचामध्ये कार्यप्रवाहांचे स्वयंचलन आणि API द्वारे उपलब्ध होणारी OpenAI मॉडेल यांचा एकत्रित वापर केला आहे. आउटलुक, शेअरपॉइंट आणि टीम्स या तिन्हींमध्ये काम करण्यासाठी तयार केलेला हा मंच करारांचे विश्लेषण, वाटाघाटींची तयारी आणि करारांच्या संपूर्ण कालावधीतील व्यवस्थापन यांत मदत करतो. व्यावसायिक निर्णय आणि मंजुरी यांची जबाबदारी मात्र कर्मचाऱ्यांकडेच राहते.

दीर्घकालीन उद्दिष्ट आणखी मूलभूत बदल घडवण्याचे आहे.

हाइमस्टाडेन सहयोगाने ॲम्प्लिओ इस्टेट ही आधुनिक मालमत्ता व्यवस्थापन प्रणाली विकसित करत आहे. MCP द्वारे AI-आधारित कार्यप्रवाहांना पाठबळ देण्यासाठी तिची रचना केली आहे. योग्य मानवी देखरेखीखाली, कर्मचाऱ्यांना ChatGPT सारखे AI वापरून मालमत्तेची माहिती मिळवता यावी आणि व्यवसायाच्या मुख्य प्रणालींमध्ये कृती करता यावी, हे उद्दिष्ट आहे.

अशा प्रकारे हाइमस्टाडेन स्वयंचलित व्यवस्थापन असलेल्या इमारतींच्या संकल्पनेला प्रत्यक्षात आणण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा व्यवहार्य आराखडा तयार करू लागले आहे.

• नेदरलँड्समध्ये प्रतिमा तयार करण्याच्या खर्चात 99% हून अधिक घट.

• Codex च्या मदतीने 20,112 मालमत्तांचे मूल्यांकन. काम पूर्ण करण्यासाठी लागणाऱ्या मनुष्यबळाचा व वेळेचा अंदाज पाच जणांचे वर्षभराचे काम यावरून दोन जणांचे दोन महिन्यांचे काम इतका कमी झाला.

• उपलब्ध करून दिल्यानंतर 2–3 महिन्यांत 50% कर्मचाऱ्यांनी वापर सुरू केला.

• माणसांवर लक्ष केंद्रित करा: अडथळे तंत्रज्ञानात नसून ते स्वीकारण्यात आणि त्याच्या उपयोगांची कल्पना करण्यात आहेत

• बदलासाठी पुढाकार घेणाऱ्यांना ओळखा: स्थानिक पातळीवर बदल घडवणाऱ्या सहकाऱ्यांमुळे सर्वाधिक लाभ होतो

• प्रक्रिया योग्य करा: सदोष प्रक्रिया AI मुळे आपोआप सुधारणार नाही, पण चांगली प्रक्रिया कितीतरी मोठ्या प्रमाणावर राबवता येईल.

माणसांशिवाय चालणाऱ्या इमारती हे हाइमस्टाडेनचे स्वप्न नाही. अधिकाधिक बुद्धिमान प्रणालींच्या मदतीने मालमत्तांचे व्यवस्थापन व्हावे, ज्यामुळे कर्मचारी अधिक चांगले निर्णय घेऊ शकतील आणि ग्राहकांच्या समस्या सोडवण्याची क्षमता वाढेल, ही कंपनीची दृष्टी आहे.

इमारती पूर्वीप्रमाणेच राहतील—माणसांची घरे आणि त्यांच्या डोक्यावरचे छप्पर म्हणून. त्यांच्या व्यवस्थापनाची पद्धत मात्र कायमची बदलली आहे.