“प्रेमभेटीचे आमिष” मोहीम: प्रेमसाथी शोधणाऱ्यांना लक्ष्य करणारी कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या मदतीने चालणारी फसवणूक

हा प्रकरण-अभ्यास मूळतः OpenAI च्या फेब्रुवारी 2026⁠(नवीन विंडोमध्ये उघडेल) मधील कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे दुर्भावनापूर्ण उपयोग रोखण्याविषयीच्या अहवालात प्रकाशित झाला होता.

आम्ही ChatGPT खात्यांच्या एका गटावर आणि एका एपीआय ग्राहकावर बंदी घातली. ते आमची मॉडेल्स वापरून प्रेमाचे आणि छोटी कामे देण्याचे आमिष दाखवणारी अर्धस्वयंचलित फसवणूक चालवत होते. त्यातून बहुधा दरमहा शेकडो लोकांची फसवणूक होत होती. या कारवायांचा उगम कंबोडियात असण्याची दाट शक्यता आहे. त्या देशातील चिनी नेतृत्वाखाली चालणाऱ्या गुन्हेगारी फसवणुकीच्या कारवायांबाबत अलीकडे प्रसिद्ध झालेल्या सार्वजनिक अहवालांशी⁠(नवीन विंडोमध्ये उघडेल) या कारवाया सुसंगत आहेत. काही तुरळक प्रकरणांत वापरकर्त्यांनी स्वतः कंबोडियातील फसवणुकीच्या कामांत गुंतलेले कर्मचारी असल्याचे सांगितले. उदाहरणार्थ, मॉडेलकडे करांसंबंधी सल्ला मागताना एका व्यक्तीने आपला व्यवसाय “ठग” असा नमूद केला.

या जाळ्याने ChatGPT आणि एपीआयद्वारे आमच्या मॉडेल्सचा वापर करून प्रेमाचे व छोटी कामे देण्याचे आमिष दाखवणारी अर्धस्वयंचलित फसवणूक मोठ्या प्रमाणावर चालवली. त्यांची आखीव कार्यपद्धती आणि कामकाजाची रचना पूर्वपरिचय नसलेल्या ग्राहकांशी संपर्क साधणाऱ्या विक्री मोहिमांसारखी होती.

1. संपर्क: संभाव्य बळींना आकर्षित करण्याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात, या कारवायांतील ChatGPT खात्यांद्वारे “क्लब रोमँटिस” नावाच्या उच्चभ्रू प्रेमभेटी आणि सशुल्क सहवास पुरवणाऱ्या सेवेसाठी जाहिरातींचा मजकूर तयार केला जात होता. हा मजकूर नंतर समाजमाध्यमांवर सशुल्क जाहिरातींच्या स्वरूपात प्रसिद्ध केला जात होता. ठगांनी चैनीच्या जीवनशैलीविषयीच्या आशयात रस असलेल्या इंडोनेशियन पुरुषांना लक्ष्य केले. जाहिरातींसाठी “गोल्फ”, “आलिशान नौका” आणि “उच्चभ्रू भोजन” यांसारखे शोधशब्द वापरले गेले. जाहिरातींमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित संभाषण प्रणालीचे दुवे होते. प्रणयपूर्ण बोलणाऱ्या स्वागतकर्मचाऱ्याचे सोंग घेण्याची सूचना या प्रणालीला दिली होती. हा कथित स्वागतकर्मचारी संभाव्य बळींना स्त्रियांचे आणि नात्यांचे प्रकार असलेल्या यादीतून निवड करायला सांगत असे. त्यानंतर मागोवा घेणारा दुवा आणि प्रोमो कोड वापरून त्यांना टेलिग्रामवर पाठवले जात असे.

2. भावनिक गुंतवणूक: टेलिग्रामवर आल्यानंतर, या कारवायांमध्ये ChatGPT वापरणारे मानवी कर्मचारी आणि एपीआयवर चालणाऱ्या स्वयंचलित प्रक्रिया यांचा एकत्रित वापर केला जात होता. स्वागतकर्मचाऱ्यांच्या बनावट व्यक्तिरेखा अधिकाधिक प्रणयपूर्ण आणि उघड लैंगिक भाषा वापरून संभाषण पुढे नेत होत्या. त्यानंतर त्या संभाव्य बळींना “लव्हकोड” आणि “सेक्सॲक्शन” या ऑनलाइन प्रेमसाथी शोधण्याच्या व्यासपीठांमध्ये सामील होण्याची ऑफर देत होत्या. या व्यासपीठावर कथित “उपलब्ध मुलींची” परिचयपत्रे दिसत होती. तसेच “मोहिमा” पूर्ण केल्याबद्दल, अतिरिक्त लाभ मिळवल्याबद्दल आणि बक्षिसे जिंकल्याबद्दल काल्पनिक ग्राहकांचे अभिनंदन करणाऱ्या, कृत्रिम बुद्धिमत्तेने तयार केलेल्या घोषणांचा प्रवाहही दिसत होता.

विश्वास संपादन केल्यानंतर, स्वागतकर्मचाऱ्याची व्यक्तिरेखा संभाषण एका “मार्गदर्शकाकडे” सोपवत असे. हा मार्गदर्शक ChatGPT वापरून भावनिक दबाव टाकणारे संदेश तयार करत असे आणि त्यांचे भाषांतर करत असे. यातून संभाव्य बळींवर “कामे” किंवा “मोहिमा” यांची मालिका पूर्ण करण्यासाठी दबाव आणला जात असे. प्रत्येक पुढच्या कामासाठी बँक हस्तांतरणाद्वारे किंवा डिजिटल पैसे भरण्याच्या पाकिटांद्वारे अधिकाधिक रक्कम भरावी लागत असे. उदाहरणार्थ, “विशेष सदस्यत्व कार्ड” खरेदी करणे, स्पर्धेत “निवडलेल्या मुलीला” पाठिंबा देणे किंवा हॉटेलसाठी अनामत रक्कम भरणे. एका ठगाने ChatGPT वापरून “लव्हकोड” या प्रेमसाथी शोधण्याच्या व्यासपीठासाठी तयार केलेल्या बनावट स्वागतकर्मचारी व्यक्तीची प्रतिमा.

3. लूट: अंतिम टप्प्यावर, ठग “नुकसानभरपाईची तडजोड रक्कम” किंवा “पडताळणीसाठी अनामत रक्कम” यांसारखे अतिरिक्त शुल्क बनवून मोठी रक्कम उकळण्याचा प्रयत्न करत होते. याला ते अंतिम “लूट” म्हणत. ठगांनी ChatGPT मध्ये चिकटवलेल्या संदेशांवरून असे दिसते की, बळीने शक्य तितकी मोठी रक्कम पाठवल्यानंतर ते त्याला टेलिग्रामवर अवरोधित करत आणि प्रकरण बंद झाल्याची नोंद करत. एका ठगाने ChatGPT सोबत सामायिक केलेल्या पत्राची प्रत. लव्ह कोड प्रणालीतील माहिती प्रक्रियेची काल्पनिक त्रुटी दुरुस्त करण्यासाठी बळीला Rp 20,500,000 ($12,000) भरावे लागतील, पण त्याबदल्यात Rp 39,860,000 इतका 35% “अतिरिक्त लाभ” मिळेल, असे पत्रात म्हटले आहे. OpenAI च्या तपासकर्त्यांनी संवेदनशील तपशील झाकले आहेत.

प्रेमाच्या आमिषाने फसवणूक करण्याव्यतिरिक्त, या जाळ्याने दैनंदिन व्यावसायिक कामकाजात मदतीसाठीही आमची मॉडेल्स वापरली. यात OpenAI एपीआय जोडणे किंवा बनावट प्रेमसाथी शोध सेवेचे संकेतस्थळ अद्ययावत करणे यांसारखी तांत्रिक कामे कशी करावीत याबाबत ChatGPT कडून मार्गदर्शन घेणे, आर्थिक खात्यांचे विश्लेषण करणे आणि दैनंदिन अहवाल तयार करणे यांचा समावेश होता. या अहवालांत प्रत्येक संभाव्य बळीसाठी ठगांनी गणना केलेली अंतिम “लुटीची” रक्कम नमूद केली जात होती—म्हणजे शेवटच्या टप्प्यात त्याच्याकडून उकळण्याचे लक्ष्य असलेली अंदाजित रक्कम.

इतर प्रकरणांत, ठगांनी चिनी भाषिक पर्यवेक्षक आणि इंडोनेशियन भाषिक फसवणूक केंद्रातील कर्मचारी यांच्यातील संदेशांचे भाषांतर करण्यास ChatGPT ला सांगितले. तसेच “संभाव्य बळी शोध विभाग”, “स्वागत पथक” आणि “पर्यवेक्षक पथक” या विभागांच्या कामगिरीचा मागोवा घेण्यासाठीही त्याचा वापर केला.

या जाळ्याच्या परिणामांचे मूल्यमापन काळजीपूर्वक करणे आवश्यक आहे. ठगांनी स्वतः दिलेला मजकूर हाच आमच्या पुराव्यांचा मुख्य स्रोत आहे. त्यावरून असे सूचित होते की, हे ठग एकाच वेळी शेकडो संभाव्य बळींशी संवाद साधत असावेत आणि दिवसाला हजारो डॉलर कमावत असावेत. मात्र, हे दावे अचूक होते की नाही, याची आम्ही स्वतंत्रपणे पडताळणी करू शकत नाही.

OpenAI ची धोरणे आमच्या साधनांनी तयार केलेला मजकूर किंवा इतर सामग्री फसवणुकीसाठी वापरण्यास सक्त मनाई करतात. कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे गैरकृत्य करणाऱ्यांच्या वर्तनावर कसा प्रभाव पडतो हे समजून घेण्यासाठी आणि आमच्या सेवांचा गैरवापर करणाऱ्या फसवणुकीच्या कारवाया सक्रियपणे रोखण्यासाठी आम्ही उद्योगातील इतर संस्था आणि संबंधित अधिकाऱ्यांसोबत सहकार्य करण्यास कटिबद्ध आहोत.