ಶಾಶ್ವತ ಪೂರಕ

ಲೇಖಕರ ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಇದು ಮುಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕುರಿತ ನಮ್ಮ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಬಂಧ. ಈ ಸರಣಿಯು AGI ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧ್ವನಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆ ಒದಗಿಸುವ ಹೊಸ ವೇದಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ, OpenAI ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನಲ್ಲ.

ಮಾನವಕುಲವು ಕಾಲದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಬಹುತೇಕ ಇಣುಕಿನೋಡಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಸಮೀಕರಣಗಳು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಕ್ಷಣಗಳಿಂದಲೂ ಅದರ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಸಂಗತವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ದೂರದ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ, ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ನೋಟ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.

ಆದರೂ ಯಾವ ಮಾನವನೂ ಚಂದ್ರನ ಆಚೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿಲ್ಲ.

ನಾವು ಹುಡುಕುವ ವಿವರಣೆಗಳು ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹಗಳು ಸ್ವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಿರುವುದು ತೀರಾ ಅಲ್ಪ ದೂರವಷ್ಟೇ. ನಮ್ಮ ಕೈಗಳ ಎಟುಕಿಗೆ ಮೀರಿದ ದೂರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಈ ಅಸಮತೋಲನವು ಎರಡು ತೀರಾ ಭಿನ್ನ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಹೋಗಬೇಕಿಲ್ಲ; ಒಂದೇ ಗ್ರಹದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದೆಂಬುದು. ಪ್ರಬುದ್ಧ ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ಉಪಕರಣಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸದೆಯೇ ಅದರ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುವ ಬದಲು ಆಳವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಾವೇಕೆ ಕಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ: ವಿಸ್ತರಿಸಿ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ನಾವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು.

ಎರಡನೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕಕಾರಿ. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಮಾನವಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ.

ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಎರಡು ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಇಂದು ಆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಾನವಕುಲವು ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಬ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಹತ್ತು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚದ ಈ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವನ್ನು ರಾಕೆಟ್‌ನೊಳಗೆ ಮಡಚಿಟ್ಟು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಹದಿನೆಂಟು ಬೃಹತ್ ಕನ್ನಡಿ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಐವತ್ತು ನ್ಯಾನೊಮೀಟರ್ ನಿಖರತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳ ಮುನ್ನೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಈ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಹುಟ್ಟಿತು. ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಕೆಲವೇ ಡಜನ್ ಕೈಗಳ ನೆರವು ಬೇಕಾಯಿತು. ವೆಬ್‌ಗೆ ಒಂದು ಪಡೆಯೇ ಬೇಕಾಯಿತು, ಅದರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೂ ಬೇಕಾಯಿತು.

ಇನ್ನಷ್ಟು ದೂರ ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮನಸ್ಸುಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಬೇಕಾಯಿತು.

ನಾವು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬಲ್ಲುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ನಡೆಸಬಲ್ಲುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಷ್ಟೂ, ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಕ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಲೇಖಕರು⁠(ಹೊಸ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ) ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾದ್ಯಂತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಮೂರ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈಗ 1970ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಹದಿನೆಂಟು ಪಟ್ಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧಕರು ಬೇಕಾಗುತ್ತಾರೆ. 1930ರ ದಶಕದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾದ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯತ್ನವು ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಪಟ್ಟು ಏರಿತು. ಆದರೆ ಅಳೆಯಲಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ನಲವತ್ತೊಂದನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ⁠(ಹೊಸ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ). ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ⁠(ಹೊಸ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ). ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇಂದಿನ ಚಿಪ್ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕದ ವೆಚ್ಚ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು⁠(ಹೊಸ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ)—ಅದರ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು.

ಮುಂದಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಘಟಕದ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬೃಹತ್ ಹೆಚ್ಚಳ ಸರಿದೂಗಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಇತಿಹಾಸವು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು: ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಒಳಹರಿವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅದ್ಭುತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಧನಗಳು ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಒಂದು ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಯಂತ್ರಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದಿನ್ನೂ ಪ್ರಗತಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಎರಡು ಒಳಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತೊಂದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕ. ಉತ್ತಮ ದೂರದರ್ಶಕವು ಒಳ್ಳೆಯ ಖಗೋಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಪೂರಕಗಳು ಭೌತಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕಣ ವೇಗವರ್ಧಕಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ; ಒಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ.

ಇತರ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣುವುದು ಕಷ್ಟ. ಒಂದು ಆಲೋಚನೆಗೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ನೆಲೆನಿಲ್ಲುವ ಬಲ ಕಡಿಮೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೇಕು. ಕಾನೂನುಗಳು, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಆಲೋಚನೆ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಲು, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದು ಉಳಿದುಬರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎನ್ನೋಣ: ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ. ಪ್ರತಿಭೆ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಅದ್ಭುತ, ಮತ್ತೊಂದು ನೀರಸವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ನಾವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ನೂರು ಕೋಟಿ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ಗಳಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನೂರು ಕೋಟಿ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ಗಳಿರುವ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಬೇಕು, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಗತ್ತು ಸರಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಾಧ್ಯ. ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವ ತಿರುಪನ್ನು ಬೆಸೆಯುವವರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದ ದಾದಿ ಓದಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸುವವರವರೆಗೆ—ಪ್ರಗತಿಗೆ ಎಲ್ಲರ ನೆರವೂ ಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮಹತ್ತರ ಸಾಧನೆಗಳ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸುವ, ಚುರುಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರಗತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಂತೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನೂ ಅದ್ಭುತ ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅದು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತದೆ, ಅಪರಿಚಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಮಾದರಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಇಡೀ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಈಗ ಒಬ್ಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆ ತೋರಿಸಲು ಬಹುತೇಕ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಎಂದಿಗೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕ ಆಟ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಇತರರ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ನಾವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಉಳಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಯುಗವು ಮಾನವ ಜಾಣ್ಮೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮದೇ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದರಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪದ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೊರಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸ ನಡೆಯಬಹುದು. ಆಗ ಕೊರತೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ್ದಲ್ಲ, ಆಯ್ಕೆಯ ವಿವೇಚನೆಯದ್ದಾಗುತ್ತದೆ—ಯಾವುದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸಾರ್ಥಕ, ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಸೂಕ್ತ, ಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವ ಸಾವಿರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ್ದು.

ಆದರೆ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿಯದಿರಬಹುದು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಅದ್ಭುತ ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಅದು ಶ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣಿತದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ನೋಡುತ್ತಿರಬಹುದು. ಮಾನವನ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು, ಅದು ತನ್ನದೇ ಸಾವಿರಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಂಬಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲುದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.

ಇಂದಿನ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿರಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಅಂತೂ ತಕ್ಕ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಾಳೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಎಷ್ಟೊಂದು ಹೆಚ್ಚಬಹುದೆಂದರೆ, ಅವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು.

ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬೇಕಾದ ಪೂರಕಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆಯೇ, ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಯೋಚಿಸುವುದರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು? ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕು?

ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಚಿಂತನೆಯು ವಾಸ್ತವದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಮೊದಲು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಸಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ನಾವು ಎರಡು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಆಳಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೌತಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಮನ್ವಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ವಿಸ್ತಾರಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುವ ಮಾನವ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದುವರೆಗಿನ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸವು ಪೂರಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅವರ ದೂರದರ್ಶಕ ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವಂತಿತ್ತು; ವೆಬ್‌ಗೆ ಒಂದು ನಾಗರಿಕತೆಯೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಂಡವು ಕೆಲಸದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಜೋಡಿಸಿತು. ಈಗ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಚಿಪ್ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ದೂರ ತಲುಪಲು ನಾಗರಿಕತೆಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಾಗಗಳ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಆ ಇತಿಹಾಸವೇ ನಮ್ಮ ವಿಧಿಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಬಲ್ಲವು. ಹೊಸ ಕಣ ವೇಗವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದರೆ, ಪ್ರತಿಭೆಯು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಸುವ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನೋ, ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವನ್ನೋ ರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು.

ಪ್ರತಿಭೆಯು ತನ್ನ ಕೆಲವು ಪೂರಕಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ತುಂಬಬಲ್ಲದು. ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅನುಭವಾಧಾರಿತ ದತ್ತಾಂಶದಿಂದಲೇ ಚಿಂತನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ತಲುಪಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ನಮಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ದತ್ತಾಂಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ—ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಗೂಗಲ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಪ್ರತಿಭೆಯು ಆಯ್ಕೆಯ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು: ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ, ವ್ಯರ್ಥ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಲ್ಲದು. ಪ್ರತಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರತಿಭೆಯೂ ಯೋಜನೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬೇಕಾದರೂ ನಾವು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚ ಎಷ್ಟೊಂದು ಹೆಚ್ಚು ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನು ತಪ್ಪು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯರ್ಥಮಾಡಲಾಗದು.

ಈ ಎರಡೂ ಮಾರ್ಗಗಳು ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತೆ ಸಾಗಬಹುದಾದ ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳೆಂದು ಅವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಮೂರು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲದು. ಅದು ತತ್ವಗಳಿಂದ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಬಲ್ಲದು. ಅದು ಈಗಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಹೊಸ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲದು. ಅಥವಾ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲದು.

ಮೊದಲ ವಿಧಾನವು ಚಿಂತನೆಯೊಂದರಿಂದಲೇ ಬಹುದೂರ ಸಾಗಬಲ್ಲದು. ಗಣಿತ ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆ. ಸಾಧನೆ ಅಥವಾ ಯೋಜನೆಯ ಹಾದಿಯ ಹಲವು ಕವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮನಸ್ಸು ಸತತವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತಡಕಾಡುವ ಹುಡುಕಾಟದ ಬದಲು ಅದು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನವೂ ವೇಗದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಾಗದ ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾನವಕುಲವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಖಗೋಳ ಚಿತ್ರಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಗಾಜುಫಲಕಗಳು, ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವಿಭಾಗಗಳು—ನಮ್ಮ ಈ ದತ್ತಾಂಶದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಕೊರತೆ ಮಿತಿ ಹಾಕಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ದಾಖಲಿಸಿದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳು ಅಡಗಿರಬಹುದು. ಹೇರಳವಾದ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೊಸದೇನನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸದೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಹೊಸ ಫೋಟಾನ್ ಒಂದನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸದೆಯೇ ಅದು ಹೊಸ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಮೂರನೆಯ ವಿಧಾನ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಾವು ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹಿಸಬೇಕು. ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ಬೇಕು. ಅವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾವೇನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು. ಜೀವಿಗಳು ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವೇಗಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನಿಜವಾದ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಬೇಕು. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಇನ್ನೂ ನಡೆಯದ ಪ್ರಯೋಗದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಅದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಆಳಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಗೂ ವಾಸ್ತವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಿತವ್ಯಯದಿಂದ ಮಾಡಬಲ್ಲದಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ರೀಜನಿಂಗ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಕರಣೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿ, ವಾಸ್ತವದಿಂದಲೇ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಅತಿಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ತನ್ನ ವಿರಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು.

ಅದೃಶ್ಯ ದ್ರವ್ಯದ ಕುರಿತ ಹಲವು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿರುವ ಖಗೋಳಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮೊದಲು ಇವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವಿಕ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಮಾದರೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವೂ ಈಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ದತ್ತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಆದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಆಕಾಶದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳ ಕೆಲವೇ ಹೊಸ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಗರಿಕತೆಗೂ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪೂರಕಗಳು ಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿ ಘಟಕವೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಳಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಯತ್ತ ನಮ್ಮ ಪಯಣವು ಚಿತ್ರಬಂಧವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದಂತೆ ಸಾಗಬಹುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸುಲಭ, ಕೊನೆಯಲ್ಲೂ ಸುಲಭ, ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ. ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದುವ ತುಣುಕುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಅವು ಮುಗಿದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಉಳಿದುದನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ದಾರಿ ತೋರುವಷ್ಟು ಚಿತ್ರ ಇನ್ನೂ ಮೂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳೇ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ತುಣುಕು ಇರಬೇಕೆಂದು ಬಹುತೇಕ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ, ನಾವು ಇಂದು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಅದರ ಅಂತಿಮ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು.

ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಿಧಾನ. ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಏನಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ, ಮೆಂಡಲೀವ್ ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ನಾವು ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸಾನ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ದಶಕಗಳ ಮುನ್ನವೇ, ಅದು ಇರಬೇಕೆಂದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮಾದರಿ ಆಧಾರ ನೀಡಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಾವು ಕಾಣಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದನ್ನೇ—ಈಗಿರುವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದನ್ನೇ—ಹುಡುಕುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಜಗತ್ತಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದರೆ, ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಹೊಸ ದತ್ತಾಂಶ ಯಾವುದು ಎಂದು ಅತಿಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಆ ಮೂಲಕ ಅದು ಆಳಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಅದು ಭೌತಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ನಿಧಾನಗತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದಕ್ಷತೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವೇ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದರೆ, ನಾಗರಿಕತೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗಾಢಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಬೃಹತ್ ಹೊಸ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯಂತ್ರಾಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಅಗತ್ಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ವಿವೇಕ ಮಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭೌತಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಬಹುದು.

ನಾವು ಮಾನವರು ನಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗದೆಯೇ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಎಷ್ಟೋ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಆಳಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಆ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಹೊಸ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆ ಈ ದಕ್ಷತೆಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಮೀರಿಸಬಹುದು. ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ವಾಸ್ತವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಅಂಥ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉತ್ತಮ ಉಪಕರಣಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ. ವೇಗವಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿಸಬಹುದು.

ಬಹುತೇಕ ಚಿಂತನೆಯೊಂದರಿಂದಲೇ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅವರ ಹಾದಿ ಆಳಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾದರೆ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಸ್ತಾರಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಬಹುದು. ನಾವು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಜ್ಞಾನ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರೂ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಸಿದ್ದರೂ, ಹೊಸ ಔಷಧಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಅವನ್ನು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲೇಬೇಕು. ಈಗ ಯಂತ್ರಗಳು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಬಲ್ಲವು. ಹೀಗಾಗಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೊಸ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಬದಲು ಗಣಕಯಂತ್ರದಲ್ಲೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅನುಕರಣೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾನವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗುವಷ್ಟು ನೈಜ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನಿಷ್ಠವಾಗಿಲ್ಲ. ಯಂತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವ್ಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದಷ್ಟೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಸ್ತಾರಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪ್ರತಿಭೆಯೊಂದೇ ಸಾಲದು. ಚುರುಕಾದ ಮನಸ್ಸು ಭೌತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎರಡನ್ನೂ ಮಿತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಮೀರಿದರೂ, ನಮ್ಮ ಹಾದಿ ಇದೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅತಿಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೊಂದು ಒಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬಹುದು. ನಂತರ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಂಗ ಅವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನೂ ಕಾಯುತ್ತ ಕಳೆಯಬಹುದು. ಅಂಥ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ತೊಡಗಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಚಿಂತನೆ, ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಭೌತಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯೇ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉತ್ತರ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದ ನಾಗರಿಕತೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳು, ಇನ್ನಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ದತ್ತಾಂಶ ಬೇಕು.

ಡೈಸನ್ ಗೋಳವು ಈ ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಮಾವಧಿಯ ಚಿತ್ರಣ. ಅದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಅಸಾಧಾರಣ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಬೇಕು. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಕೆಲಸ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಖಗೋಳ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಡೈಸನ್ ಗೋಳದ ನೀಲನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಬೇಕು. ಅದೇ ವೇಳೆ, ಇದುವರೆಗೆ ಕೈಗೊಂಡ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪುನರಾವರ್ತಿತ, ಏಕತಾನತೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸವಾಲಿನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದೂ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಇದು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಸೋಲಲ್ಲ, ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪರಿಣಾಮ. ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಾದ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ಥಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.

ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಅತಿಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮಹಾಶಕ್ತಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಭೆ ಆಗಿರದೇ ಇರಬಹುದು. ಬದಲಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಬೃಹತ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯಂತ್ರಾಂಗವನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಲು ಅದು ತೋರುವ ಸಿದ್ಧತೆಯೇ ಅದರ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಯಂತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನೂ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೆಲಸಗಳಿಗಲ್ಲ, ನೀರಸ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಗ ಭೌತಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಧಿಸಿರುವ ವೇಗಮಿತಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು. ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಬೇಗ ರೂಪಿಸಿದರೂ, ನಕ್ಷತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಯಂತ್ರಾಂಗದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯೇ. ಅದರಾಚೆ ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳೂ ಇವೆ. ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ, ದೂರವೇ ವೇಗಕ್ಕೆ ತಡೆಯಾಗಿದೆ: ಯಾವ ನೌಕೆಯೂ ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಲಾರದು, ಯಾವ ಸಂಕೇತವೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮರಳಲಾರದು. ವಿಸ್ತಾರಮುಖಿ ನಾಗರಿಕತೆಯು ನಿಧಾನಗತಿಯ ನಾಗರಿಕತೆ. ಅದರ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ, ಬಹುಶಃ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರವಿರಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೂ ಸುದೀರ್ಘವಾದ, ಇನ್ನೂ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಬಿರುಸಿನ ಆರಂಭದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲೂ, ಅವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮಾನವರನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಮಾನವ ಕುತೂಹಲದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳು ನಮಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಅದರ ಅನ್ವೇಷಣೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ನಮಗಿಂತ ಬಹಳ ವಿವೇಕಶಾಲಿಯಾದ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಆದರೂ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾವೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಆಗಮನವು—ಅದನ್ನು ನಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೂ—ಇದನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನವಕುಲವು ನೀಡಬಲ್ಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ಇನ್ನೇನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವವರೆಗೆ, ಪ್ರಯತ್ನ ಕೈಬಿಡುವುದೆಂದರೆ ನಾವು ಮಾತ್ರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಬಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿದಂತೆ. ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗಿಂತ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲವಿರಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ನಾವು ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದರೂ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲೇ ಪರಿಣತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಾನವರು ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸೃಜನಶೀಲರಾಗಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಯಂತ್ರಮಾನವರು ಅಂಥ ಯಾವ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ನಮಗೆ ಮೌಲ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರಗಳು ಮಾನವ ಚಿಂತನೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಅನುಕರಿಸಬಲ್ಲವಾದರೂ, ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ. ಯಂತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಬಹುಪಾಲು ತನ್ನ ಸ್ವಯಂಪೋಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಅದು ಅಲ್ಪಾಂಶವಾದರೂ, ನಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾದದ್ದು; ಇಂದಿನ ನಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನದು.

ಸೃಜನಶೀಲ ಜಾಣ್ಮೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನ ನೆರವು ಬೇಕು. ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ಬೇಕು.

ಇಂದು ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ, ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗದ ಕೆಲಸಕ್ಕೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಅವಲಂಬನೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ದಾರಿದೀಪಗಳಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಆಗಬೇಕು.

ಮಹಾನ್ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆಯೇ, ಅಥವಾ ಅವು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಕಥೆಯೂ ಅದರ ಪ್ರಗತಿಯ ವೇಗವೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ.