Америка психологиялық қауымдастығымен жастардың психикалық денсаулығы мен ЖИ бойынша жұмыс
Жастар ЖИ-ді білім алуға, шығармашылыққа, сұрақ қоюға және кеңес іздеуге қазірдің өзінде қолданып жүр. Оны қолдану ауқымы кеңейген сайын отбасыларға, мектептерге, клиницистер мен қауымдастықтарға нақтырақ ғылыми деректер, сапалы ресурстар және сенімді қорғаныс шаралары қажет. Сондықтан біз жастар арасында ЖИ-ді жауапты әзірлеу мен қолдануға қатысты ұстанымымызға психология ғылымының тұжырымдарын енгізу үшін Америка психологиялық қауымдастығымен (APA) жұмыс істеп жатырмыз. APA — АҚШ-тағы психология саласының жетекші ғылыми және кәсіби ұйымы. Оның ғылыми деректерге негізделген жұмысы технология дамыған сайын бізге не белгілі екенін, ненің әлі белгісіз екенін және жауапты ЖИ қандай болуы керектігін айқындауға көмектеседі.
«Технология жасөспірімдер өмірінің бір бөлігіне айналды. Біздің міндетіміз — осы шындықты ескеріп, қауіпсіз, жасына сай әрі отбасыларды ескере отырып жасалған тәжірибе ұсыну. ЖИ жастар сүйенетін шынайы өмірдегі қарым-қатынастар мен қамқорлықты нығайтуы керек, бірақ олардың орнын баспауы тиіс», — деді OpenAI-дағы психикалық денсаулық пен әл-ауқатқа қатысты өнім саясатының жетекшісі доктор Сара Йохансен. «Бұл жұмыс сарапшылармен бірге атқарып келе жатқан бастамаларымыздың жалғасы. APA және басқа да жетекші сарапшылармен жұмыс істей отырып, ұстанымымызды ғылыми деректерге негіздеуді және жасөспірімдердің әл-ауқатын бірінші орынға қоятын практикалық қорғаныс шараларын әзірлеуді жалғастырамыз».
Биыл біз APA-мен бірге психикалық денсаулық ұйымдарының басшыларын, зерттеушілерді, клиницистерді, педагогтерді және жастар өкілдерін жинаған нәтижелі кездесу өткіздік. Онда жастарға қазір қай тұста қолдау жетіспейтіні және ЖИ оларға ақпарат табуға әрі шынайы өмірдегі қолдауға жауапты түрде жүгінуге қалай көмектесе алатыны талқыланды.
Осы талқылауларды жалғастыра отырып, жұмысымыз бірнеше бағытты қамтиды деп күтеміз. Олардың ішінде ЖИ-дің күйзеліс кезіндегі жастарға қолдау көрсетуі, оны даму деңгейіне сай әрі пайдалы етіп әзірлеу, сондай-ақ ата-аналарды, қамқоршылар мен клиницистерді жастардың ЖИ қолдануына бағыт-бағдар беруге жақсырақ даярлау бар. Бұл жұмыстың барлығы адам мінез-құлқы туралы ғылымға, сондай-ақ ата-аналардың, қамқоршылардың, мұғалімдердің және жастардың өз пікірлері мен өмірлік тәжірибелеріне негізделеді. Уақыт өте бұл жұмыс жастардың өмірінде ЖИ қандай рөл атқаруы керектігіне қатысты сенімдірек қорғаныс шаралары мен ғылыми деректерге негізделген тәсілдерді қалыптастыруға көмектеседі.
Алғашқы бағыттардың бірі — әсіресе жасөспірімдер осы құралдарды қолдана бастаған кезде, ата-аналар мен қамқоршыларға үйде ЖИ қолдануды басқаруға арналған практикалық құралдар беру. APA-мен бірге ата-аналар мен қамқоршыларға ЖИ-ді салауатты түрде қолдануды қолдауға, ересектердің араласуы орынды болуы мүмкін жағдайларды анықтауға және ЖИ-дің адамдар мен қамқорлықтың орнын басатын нәрсе емес, құрал екенін түсіндіруге көмектесетін отбасыларға арналған ресурстар әзірлеуді жоспарлап отырмыз. Бұл нұсқаулықты мектеп қауымдастықтарына да кеңінен қолжетімді етуді көздейміз.
Біз ЖИ туралы сұрақтарға жиі жауап беретін мамандарды қолдау үшін де APA-мен жұмыс істеп жатырмыз. Жоспарланған жұмыс клиницистер мен мектеп психологтарына ЖИ-ді салауатты түрде қолдануды қолдауға, оған шамадан тыс тәуелділікті анықтауға және зиянды қолдану үлгілеріне араласуға арналған ресурстарды қамтиды. Сонымен қатар денсаулық сақтау, білім беру, зерттеу, саясат, технология және жастар мүддесін қорғау салаларының жетекшілерін жинап, жаңа тұжырымдарды бүкіл салаға арналған практикалық нұсқаулықтарға айналдыруды жалғастырамыз.
Бұл бастамалар болжамдарға емес, нақты өмірлік тәжірибесі бар адамдардың пікіріне негізделіп, солардың қатысуымен қалыптасуы өте маңызды. Жастардың ЖИ-ді қалай қолданатынын, ЖИ-ге қатысты сұрақтардың мектепте, терапияда және отбасында қалай туындайтынын, қазіргі жүйелердің қай тұста жеткіліксіз екенін және ЖИ қолжетімділікке, білім алуға немесе тиісті бағыт табуға қалай жауапкершілікпен көмектесе алатынын тереңірек түсіну үшін APA-мен бірге жасөспірімдерді, отбасыларды, клиницистерді, мектеп психологтарын және басқа да мамандарды жинаймыз.
Бұл жұмыс OpenAI-дың ChatGPT қиын сәттерде қалай жауап беретінін және жас пайдаланушыларды қалай қолдайтынын жақсарту жөніндегі бастамаларын жалғастырады. ChatGPT күйзеліс белгілерін жақсырақ танып, қамқорлықпен жауап беруі және адамдарды шынайы өмірдегі қолдауға бағыттауы үшін біз психикалық денсаулық саласындағы 260-тан астам сарапшымен жұмыс істейміз. Сондай-ақ өңірге бейімделген дағдарыс ресурстары мен бір басқанда қоңырау шалуға болатын жедел желілерге қолжетімділікті кеңейттік, үзіліс жасау туралы еске салғыштар қостық және жас пайдаланушыларға арналған қосымша қорғаныс шараларын енгіздік. Олардың ішінде ата-ана бақылауы, қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылық туралы ата-аналарға хабарлау, модель сипаттамасындағы 18 жасқа толмағандарға арналған қағидалар және тиісті тәжірибе мен қорғаныс шараларын қолдануға көмектесетін жасты болжау моделі бар.
ЖИ адамдарға ақпаратты ертерек табуға және қажетті жүйелер мен қызметтерді бағдарлауға көмектесе алады, бірақ жастардың әл-ауқаты берік адами қарым-қатынастар мен сенімді қолдауға байланысты. ЖИ жастарға және оларға қамқорлық көрсетіп, қолдау білдіріп, бағыт-бағдар беретін адамдарға шын мәнінде көмектесуін қамтамасыз ету жолында APA-мен және тәжірибесінен үйреніп жүрген көптеген зерттеушілермен, клиницистермен әрі педагогтермен бірге жұмыс істеп жатқанымызға қуаныштымыз.
