«Үміт сәулесі әдістемесі»: АҚШ-тағы адамдарға бағытталған, Қытайдан жүргізілген болуы ықтимал әрекеттер

Бұл оқиға талдауы алғаш рет OpenAI-дың 2026 жылғы ақпандағы⁠(жаңа терезеде ашылады) ЖИ-ді зиянды мақсатта пайдалануға тосқауыл қою туралы есебінде жарияланды.

Біз Қытайдан басқарылған болуы ықтимал шағын топтағы ChatGPT аккаунттарын бұғаттадық. Олар модельдеріміз арқылы АҚШ-тағы адамдар, форумдар және федералдық ғимараттардың орналасқан жері туралы ақпарат, бет-әлпетті алмастыру бағдарламаларын пайдалану жөнінде нұсқаулар сұратқан, сондай-ақ әлеуметтік инженерия әрекеттеріне ұқсайтын ағылшын тіліндегі электрондық хаттар жасатқан. Олар модельдерімізге қытай тілінде сұрау жіберіп, негізінен құрлықтық Қытайдағы жұмыс уақытында белсенді болған және платформамызға VPN арқылы кірген.

Бұл аккаунттар Гонконгтегі «Nimbus Hub Consulting» компаниясының қызметкерлері атынан жіберілетіндей етіп электрондық хат жобаларын жасатқан. Алайда олар модельдерімізге сұрау жібергенде, әдетте Гонконгте қолданылатын дәстүрлі қытай иероглифтерін емес, құрлықтық Қытайда кең таралған жеңілдетілген иероглифтерді пайдаланған. Бұл аккаунттарды шын мәнінде құрлықтық Қытайдағы адамдар басқарған болуы мүмкін екенін аңғартады. Сонымен қатар бір аккаунт АҚШ пен Шанхай арасындағы экономикалық және мәдени алмасуды ілгерілететін Шанхайдағы қоғаммен байланыс ұйымының өкілі атынан хат жасатқан. Компания атауындағы жаңбыр бұлты немесе нұр шеңбері дегенді білдіретін «Nimbus» сөзіне сүйеніп, біз бұл операцияны «Үміт сәулесі әдістемесі» деп атадық.

Аккаунттар АҚШ-тың штат деңгейіндегі лауазымды тұлғаларына немесе бизнес пен қаржы саласында жұмыс істейтін саясат талдаушыларына арналған ағылшын тіліндегі электрондық хат жобаларын жасатқан. Хаттарда алушыларға ақылы кеңес беруге қатысу ұсынылған тәрізді. Бұл жұмыс клиенттерге саяси шешімдерді түсіндіру және стратегиялық кеңес беру ретінде сипатталған. Олар хат жобаларының қысқа, түсінікті әрі кәсіби болуын, ал тақырып жолдарының асығу сезімін тудырып, астыртын психологиялық ықпал етуін сұраған.

Бұған қоса, бұл ChatGPT аккаунттары модельдерімізді жалпы ақпарат іздеуге пайдаланған. Модель мұндай сұрауларға ашық дереккөздерге сүйеніп жауап берген. Сұраулар мына тақырыптарды қамтыды:

• АҚШ федералдық үкіметі мекемелерінің, соның ішінде бас кеңселерінің орналасқан жері және федералдық ведомстволар мен лауазымды тұлғалар көп шоғырланған штаттардың реттелген тізімі.

• АҚШ федералдық қызметкерлерінің штаттар бойынша бөлінісі.

• «Америка дауысы» жүргізушілері сияқты АҚШ-тағы адамдар, соның ішінде олардың бұрынғы сұхбаттары мен қызығатын тақырыптары.

• АҚШ-тың экономика және қаржы саласындағы мамандар мен жұмыс іздеушілер жиі пайдаланатын онлайн форумдар мен веб-сайттар.

Атап өтерлігі, бір аккаунт бет-әлпетті алмастыруға және медиаматериалдарды өзге де тәсілдермен жақсартуға арналған FaceFusion платформасын компьютеріне жүктеп алып, орнату жолын сұраған. ChatGPT‑дегі әрекеттеріне қарағанда, олар дәл осы платформаның нақты уақыт режимінде бет-әлпетті алмастыру функциясын пайдаланғысы келетінін айтқан. Олар бағдарламалауды енді үйреніп жүргендерін айтып, орнату жолын техникалық күрделі ұғымдарсыз, қарапайым тілмен қадам-қадамға бөліп түсіндіруді сұраған. Орнатуға көмектесу үшін компьютерінің техникалық сипаттамалары көрсетілген скриншотты жүктеген. Модель FaceFusion платформасының ашық веб-сайты мен құжаттамасынан алынған ақпаратпен жауап берген.

Олардың модельдерімізге электрондық хат жобаларын жасату үшін берген нұсқаулары кәдімгі жұмысқа шақыру хабарламаларынан гөрі, шетелдік барлау қызметінің адамдармен байланыс орнатуда қолданатын әлеуметтік инженерия әдістемесіне⁠(жаңа терезеде ашылады) ұқсайтын. Олар әр хат жобасына мына бөлімдерді қосуды сұраған:

Шынайы ұйым екеніне сендіру: Олар «Nimbus Hub» компаниясын геосаясат пен трансұлттық саясат саласында беделді сарапшылық тәжірибесі бар, кәсіби стратегиялық кеңес беретін фирма ретінде таныстырған. Олар Nimbus Hub сайтына сілтеме қосқан (төмендегі скриншотты қараңыз).

Нысанаға алынған адамға бейімдеу және оны мақтау: Олар модельге алушының осы жұмысқа таптырмас үміткер екенін дәлелдеу үшін оның мемлекеттік сектордағы тәжірибесін нақты атап өтуді тапсырған. Бір жағдайда аккаунт Шанхайда тұратын АҚШ азаматының LinkedIn профилінің скриншоттарын жүктеп, модельге сол скриншоттардағы адамның жеке тәжірибесі мен өмірбаяны туралы мәтінге сүйене отырып, хат жобасын соған бейімдеуді тапсырған.

Бірнеше ынталандыру тетігін қатар ұсыну: Кеңес беру ұсынысын әдетте табысы мол, нәтижеге қарай сыйақы және басқа адамдарды тартқаны үшін қосымша төлем берілетін онлайн жұмыс ретінде қызықтырып көрсеткен. Ал нақты атқарылатын жұмыс туралы анық айтпаған.

Сендіретін сөздермен қауіп аз сияқты көрсету: Олар жұмыстың жеңіл екенін, төлемнің уақтылы жасалатынын және құпиялылық сақталатынын жиі мәлімдеген.

Байланысты басқа платформаға тез көшіру: Олар әрдайым алушыларды электрондық поштадағы хат алмасудан WhatsApp, Zoom немесе Teams арқылы алғашқы бейнеқоңырауға көшуге үгіттеген.

Бұл жағдайда желілердің модельмен әрекеттесу тәсілдері техникалық тұрғыдан күрделі болмады. Олардың сұраулары кейде кәдімгі жұмысқа шақыру хатын дайындауға немесе бағдарламалық жасақтаманы заңды түрде орнатуға қатысты өтініштерге ұқсайтын. Алайда пайдаланушылардың жалған компания атын жамылуы және геосаяси тақырыптарға қызығушылығы олардың адамдарды қаскүнемдік мақсатта тартуды көздеуі мүмкін екенін көрсетеді.

Аккаунттардың ChatGPT‑ді пайдалану деректерінен нысанаға алынған адамдардың олардың шақыруларына жауап бергенін растайтын ешқандай дәлел табылмады. Шақыру хаттарының шынымен жіберілгенін немесе нысанаға алынған алушылардың біреуі болса да жауап бергенін тәуелсіз түрде анықтай алмадық.

Бірнеше демократиялық елдің үкіметі (мысалы, АҚШ⁠(жаңа терезеде ашылады), Ұлыбритания⁠(жаңа терезеде ашылады), Аустралия⁠(жаңа терезеде ашылады)) шетелдік барлау қызметтерінің әлеуметтік және кәсіби желілерде консалтинг фирмалары мен басқа ұйымдардың атын жамылып, қазіргі және бұрынғы мемлекеттік қызметкерлерді өздеріне жұмыс істеуге тартуға тырысып жатқанын ескертті. Кәдімгі жұмысқа шақыру хабарламаларын осындай нысаналы әлеуметтік инженерия әрекеттерінен ажырату қиын болуы мүмкін, өйткені олардың кейбір белгілері ұқсас. Дегенмен шынайы жұмыс ұсыныстары әдетте асықпай іріктеуге бағытталады. Оларда лауазым атауы туралы тексеруге болатын ақпарат, жұмыс беруші туралы сенімді деректер, нарыққа сай жалақы ауқымы және нақты бос жұмыс орындарына сілтемелер болады. Қысқасы, ұсыныс сенгісіз жақсы көрінсе, оның жалған болуы әбден мүмкін.