በብሔራዊ ደኅንነት ዘርፍ ዲሞክራሲያዊ ቁጥጥርን ማጠናከር

ኤ.አይ ዲሞክራሲያዊ መንግሥታት ሕዝቦቻቸውን የሚጠብቁበትን መንገድ እየቀየረ ነው። የሳይበር ጥቃቶችን ለማስቆም፣ ወሳኝ መሠረተ ልማቶችን ለመጠበቅ፣ ስጋቶችን አስቀድሞ ለመለየት እና በችግር ጊዜ ለመንግሥት ሠራተኞች ግልጽ ሁኔታዊ ግንዛቤ ለመስጠት ይረዳል። እነዚህ መሣሪያዎች በአግባቡ ሲጠቀሙባቸው ብሔራዊ ደኅንነትን ሊያጠናክሩ ይችላሉ።

ዲሞክራሲያዊ ቁጥጥር የሕዝብ ሥልጣን አጠቃቀም ለሚያገለግለው ሕዝብ ተጠያቂ ሆኖ እንዲቀጥል ይረዳል። ኤ.አይ የብሔራዊ ደኅንነት ሥራን ይበልጥ ፈጣንና ውጤታማ ሲያደርግ፣ ሥራውን የሚቆጣጠሩ ተቋማትም ከዚህ ለውጥ ጋር መራመድ አለባቸው። ኤ.አይ የጎደለ ወይም ጊዜ ያለፈበትን ዐውድ፣ በትክክል ያልተዋቀሩ ግቦችን ወይም ያልተጣጣሙ ግምቶችን ተመርኩዞ በከፍተኛ ፍጥነትና ስፋት ሊሠራ ይችላል፤ ይህም ስህተቶች ከመስፋፋታቸው በፊት በእጅ ለመለየት ያስቸግራል። የብሔራዊ ደኅንነት ውሳኔዎች ምስጢራዊነትን ሊጠይቁና ከባድ መዘዞችን ሊያስከትሉ ስለሚችሉ፣ በዚህ ዘርፍ ኤ.አይ ሲጠቀሙ ቁጥጥር በተለይ አስፈላጊ ነው።

በብሔራዊ የደኅንነት መርሆቻችን በመመራት፣ የብሔራዊ ደኅንነት ሥርዓቶችን ስናሰማራ በተለይ ከባድ መዘዝ ሊኖራቸው በሚችሉ ሁኔታዎች ጥበቃዎችን፣ ትርጉም ያለው የሰው ውሳኔን እና ተገቢ ቁጥጥርን እናስቀድማለን። እነዚህ መርሆች የቁጥጥር ኃላፊነት የተሰጣቸው ተቋማት ኤ.አይን በከፍተኛ ፍጥነትና ስፋት የመቆጣጠር አቅማቸውን እንዲያዳብሩ መርዳትንም ቅድሚያ ይሰጣሉ።

የመንግሥት ተቋማት የብሔራዊ ደኅንነት ተግባራትን ለመቆጣጠር የተቋቋሙ ሥልጣኖችና ኃላፊነቶች አሏቸው። ኤ.አይ ለእነዚያ ተግባራት አስተዋጽኦ ሲያደርግ፣ የቁጥጥር ሥርዓቱም ማደግ ሊኖርበት ይችላል። ባህላዊ ቁጥጥር ብዙ የሰው ኃይል ይጠይቃል፤ በወረቀት ዘመን ዘዴዎች የሚሠሩ አነስተኛ ቡድኖች በማሽን ፍጥነት የሚሠሩ ሥርዓቶችን እንዲገመግሙ ሲጠየቁም ቁጥጥሩ ፈጽሞ የማይቻል ይሆናል።

OpenAI ይበልጥ ብቁ የሆኑ ሥርዓቶች ይበልጥ ጠንካራ ቁጥጥር እንደሚፈልጉ ያምናል፤ ይህን መርህም በራሱ ላይ ይተገብራል። በዝግጁነት ማዕቀፍ መሠረት፣ የላቁ ሞዴሎች አቅማቸውን ለመረዳትና ጥበቃዎቹ በቂ መሆናቸውን ለመወሰን ከመሰማራታቸው በፊት ጥብቅ ግምገማ ይደረግባቸዋል። ይህ ጥልቅ ግምገማ ከሥርዓቶቹ ስምሪት በኋላም በቀጣይነት በሚደረግ ክትትልና በአደጋ ግምገማ ይቀጥላል፤ ከዚህ የምንማረውም ጠንካራ ጥበቃዎችንና የወደፊት ሞዴል ልማትን ይቀርጻል።

OpenAI በመንግሥት ላይ የቁጥጥር ሚና አይወጣም፤ ሊወጣም አይገባውም። ይህ ኃላፊነት የሚወድቀው በተመረጡ ባለሥልጣናትና ለዚሁ ዓላማ በተቋቋሙ የሕዝብ ተቋማት ላይ ነው። ከዚህ ይልቅ፣ የቁጥጥር ተቋማት ያሏቸውን ሕጋዊ ኃላፊነቶች ሲወጡ በቴክኖሎጂያችን ልንደግፋቸው እንችላለን።

ይህን ሥራ ሦስት መርሆች ይመሩታል።

አንደኛ፣ ኤ.አይ የሰውንና የተቋማትን ውሳኔ ማጠናከር እንጂ መተካት የለበትም። የመንግሥት ተግባር ሕጋዊ፣ ተገቢ እና ከሚመለከታቸው ደንቦችና ፖሊሲዎች ጋር የተጣጣመ ስለመሆኑ የሚወስኑት ሥልጣን የተሰጣቸው ኤጀንሲዎችና በሕግ የተቋቋሙ የቁጥጥር አካላት ናቸው።

ሁለተኛ፣ መንግሥት ኤ.አይን ሲጠቀም ሥራው ሊከታተሉትና ሥልጣን ለተሰጣቸው ተቆጣጣሪዎች በግልጽ ሊረዱት የሚችል መሆን አለበት። ገምጋሚዎች የተመደበ፣ የግል እና ለደኅንነት-ሚስጥራዊ የሆነ መረጃን እየጠበቁ፣ ኤ.አይ ለአንድ ውሳኔ ያደረገውን አስተዋጽኦ መረዳት መቻል አለባቸው።

ሦስተኛ፣ ኤ.አይ ዲሞክራሲያዊ የቁጥጥር ተቋማትን ለማብቃት መዋል አለበት። መንግሥት ኤ.አይን የሚጠቀምበትን ሁኔታ በእጅ መቆጣጠር ከአጠቃቀሙ ስፋት ጋር አብሮ ሊያድግ አይችልም። ኤ.አይ በብሔራዊ ደኅንነትና ከባድ መዘዝ ሊኖረው በሚችል ሌላ የመንግሥት ሥራ ላይ ሲውል፣ የቁጥጥር አካላትም በሕጋዊ ኃላፊነቶቻቸው መሠረት በኃላፊነትና ግልጽ በሆነ መንገድ ሊጠቀሙበት ይገባል።

በሚቀጥለው ዓመት ይህን ተነሳሽነት በሚከተሉት መንገዶች ለማራመድ አቅደናል፦

• የኤ.አይ መሣሪያዎች ወይም ቴክኒካዊ ድጋፍ ቁጥጥርን ይበልጥ ውጤታማ ሊያደርጉባቸው የሚችሉ ተግባራዊ ዕድሎችን ለመለየት ሥልጣን ከተሰጣቸው ባለሥልጣናት ጋር እንሠራለን።

• ዲሞክራሲያዊ የመንግሥት ቁጥጥር አካላት ኤ.አይ መሣሪያዎችን በኃላፊነት እንዲቀበሉና እንዲገመግሙ፣ ለሥልጠና፣ ለቴክኒካዊ ድጋፍ እና ለOpenAI ክሬዲቶች 5 ሚሊዮን ዶላር እንሰጣለን።

• ኤ.አይ ውጤቶችን እንዴት እንደነካ በተሻለ ለመረዳት፣ ሥልጣን የተሰጣቸው ገምጋሚዎች ተገቢ ግብዓቶችን፣ ውጤቶችንና የመሣሪያ አጠቃቀምን ጨምሮ በኤ.አይ የታገዙ የመንግሥት ውሳኔዎችን ዙሪያ ያሉ መዝገቦች እንዲመረምሩ የሚረዱ መሣሪያዎችን ከቁጥጥር ተቋማት ጋር በሙከራ እናውላለን። በተቻለ መጠን መሣሪያዎቹ ከሌሎች ሥርዓቶች ጋር የሚሠሩ ወይም በአንድ ሞዴል ላይ ያልተመሠረቱ ይሆናሉ። ማስረጃዎቹን፣ ውጤቶቹንና ግኝቶቹን የመቆጣጠር ሥልጣን OpenAI ሳይሆን ተሳታፊ ተቋማት ይይዛሉ፤ እነዚህም ሥልጣን ለተሰጣቸው የመንግሥት ባለሥልጣናት ብቻ ተደራሽ ሆነው ይቆያሉ።

• የሲቪል ማኅበረሰብንና የቴክኒክ ባለሙያዎችን በማሳተፍ፣ አመለካከቶቻቸው OpenAI እነዚህን መሣሪያዎች በሚያዘጋጅበትና ከእነሱ ጋር የሚመጡትን ኃላፊነቶች በሚወጣበት መንገድ ላይ ተጽዕኖ እንዲኖራቸው እናደርጋለን።

ኤ.አይ ሥልጣንን በጥቂቶች እጅ ሊያከማች ወይም ዲሞክራሲያዊ ተቋማት ሥልጣንን በብቃት እንዲጠቀሙና እንዲገድቡ ሊረዳ ይችላል። የሚኖረንን የወደፊት ሁኔታ ቴክኖሎጂ ብቻውን አይወስነውም፤ ነገር ግን የሰው ተቋማትና ኩባንያዎች አሁን የሚያደርጓቸው ምርጫዎች ይወስኑታል።

የዚህን ተነሳሽነት ዕድገት የምንመዝነው፣ ሥልጣን የተሰጣቸው ገምጋሚዎች ግዴታዎቻቸውን በተሻለ ሁኔታ መወጣት መቻላቸውንና ሕዝቡ የመንግሥት ኤ.አይ ሥርዓቶች ለታቀደላቸው ዓላማ እየዋሉ መሆኑን ለማመን ይበልጥ ጠንካራ ምክንያት ማግኘቱን በማየት ነው።

መንግሥት ኤ.አይን የሚጠቀምበት መንገድ እያደገ ሲሄድ፣ OpenAI ቁጥጥሩን የሚያከናውኑ ተቋማትን መደገፉን ይቀጥላል።