የ«ዚሮ ዜኖ» ኦፕሬሽን፦ ከእስራኤል ጋር የተገናኘ ተጽዕኖ ፈጣሪ እንቅስቃሴ
OpenAI ከዚህ ቀደም ሪፖርት ካልተደረገበትና ከእስራኤል ከተነሳው፣ እኛ «ዚሮ ዜኖ» ብለን ከሰየምነው ኦፕሬሽን ጋር የተገናኙ መለያዎችን አግዷል። ኦፕሬሽኑ AIን ተጠቅሞ ሐማስን፣ ኳታርንና BJPን የሚቃወም፣ እስራኤልንና ሂስታድሩትን የሚደግፍ ይዘት ፈጥሯል።
ይህ የጉዳይ ጥናት መጀመሪያ የታተመው በOpenAI የሜይ 2024(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) ሪፖርት ውስጥ ነው።
ፈጻሚ
በX፣ Facebook፣ Instagram፣ ድረ ገጾችና YouTube ላይ ለተካሄደ ተጽዕኖ ፈጣሪ ኦፕሬሽን ይዘት ለመፍጠርና ለማርትዕ ጥቅም ላይ የዋሉ፣ ከእስራኤል የሚተዳደሩ የመለያዎችን ስብስብ አግደናል። አውታረ መረቡን ያስተዳድረው በእስራኤል የሚገኝ የፖለቲካ ዘመቻ አስተዳደር ድርጅት STOIC ነበር። የስቶይክ ፍልስፍና ትምህርት ቤት መሥራችን ለማክበርና አውታረ መረቡ ያገኘውን እጅግ ዝቅተኛ ተሳትፎ ለማንጸባረቅ «ዚሮ ዜኖ» የሚል ቅጽል ስም ሰጥተነዋል።
ባህሪ
ይህ ኦፕሬሽን በእንግሊዝኛና በዕብራይስጥ ይዘት በካናዳ፣ በአሜሪካ እና በእስራኤል ያሉ ታዳሚዎችን ኢላማ አድርጓል። በሜይ መጀመሪያ ላይ በሕንድ ያሉ ታዳሚዎችን በእንግሊዝኛ ይዘት ማነጣጠር ጀመረ። በጋና ያሉ ታዳሚዎችን የሚያነጣጥር የተጽዕኖ ኦፕሬሽን ዘመቻ ለማካሄድም ሲዘጋጅ የነበረ ይመስላል።
ኦፕሬሽኑ የእኛን ሞዴሎች በመጠቀም የድር ጽሑፎችንና የማኅበራዊ ሚዲያ አስተያየቶችን አመንጭቶ፣ በተለይ Instagram፣ Facebook እና Xን ጨምሮ በበርካታ መድረኮች ላይ ለጥፏቸዋል።
በዚህ አውታረ መረብ በእንግሊዝኛ ተፈጥረው Instagram ላይ የተለጠፉ አስተያየቶች። ዋናው ልጥፍም ሆነ ምላሾቹ በዚህ ዘመቻ የተፈጠሩ ናቸው።
ኦፕሬሽኑ እንደ ዕድሜ፣ ጾታና አካባቢ ባሉ ተለዋዋጮች ላይ ተመሥርቶ ልብ ወለድ የማኅበራዊ ሚዲያ ማንነቶችንና የሕይወት ታሪኮችን ለመፍጠር፣ እንዲሁም በእስራኤል ስላለው የሂስታድሩት ሠራተኞች ማኅበር በይፋ አስተያየት የሰጡ ሰዎችን ለማጥናት የእኛን ሞዴሎች ተጠቅሟል። ሞዴሎቻችን ለእነዚህ ጥያቄዎች ምላሽ የግል መረጃ ለመስጠት እምቢ ብለዋል።
በዚህ አውታረ መረብ የተፈጠረው ይዘት በበርካታ የማኅበራዊ ሚዲያ መድረኮች ላይ ተለጥፏል። በአትላንቲክ ካውንስል ዲጂታል ፎረንሲክ ሪሰርች ላብ(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) የተካሄደ ክፍት ምንጭ ጥናት የአውታረ መረቡን የተወሰነ ይዘት በFacebook፣ Instagram እና X ላይ ለይቷል፤ እነዚያ መለያዎች ሲሰናከሉም ኦፕሬሽኑ አዳዲስ መለያዎችን አግኝቷል። ሌላ ይዘት በጋዛ ግጭትና በአይሁድና በሙስሊም እምነት ተከታዮች መካከል ባለው ሰፊ ግንኙነት ላይ እንደሚያተኩሩ የአክቲቪስት ቡድኖች በሚመስሉ አራት ድረ ገጾች ላይ ታይቷል፦ uc4canada.com፣ the-good-samaritan.com፣ ufnews.io እና nonagenda.com።
በአንዳንድ ሁኔታዎች የዚህ ኦፕሬሽን ሐሰተኛ መለያዎች ኦፕሬሽኑ ራሱ በለጠፋቸው የማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፎች ላይ አስተያየት ሲሰጡ ለይተናል፤ ይህም የታዳሚዎች ተሳትፎ ያለ ለማስመሰል የተደረገ ሳይሆን አይቀርም።
DFRLab ለመጀመሪያ ጊዜ ከለየው እንቅስቃሴ ጋር በተገናኘ መለያ በX ላይ የተለጠፈ ልጥፍና ምላሾቹ። በዚህ ምስል ያሉት ምላሾች በሙሉ በዚህ ዘመቻ የተፈጠሩ ናቸው።
የዚህን አውታረ መረብ ይዘት የለጠፉ ብዙ የማኅበራዊ ሚዲያ መለያዎች በቀድሞ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ዓይነት፣ ማለትም በአመንጪ ተፎካካሪ አውታረ መረቦች (GAN) የተፈጠሩ የሚመስሉ የመገለጫ ምስሎችን ተጠቅመዋል። እንደዚህ ያሉ ምስሎች ከበይነ መረብ በቀላሉ ሊወርዱ ይችላሉ። እነዚህን ምስሎች መፍጠር ቀላል ቢሆንም፣ በዚህ አውታረ መረብ ውስጥ በርካታ የማኅበራዊ ሚዲያ መለያዎች ተመሳሳይ ምስል ሲጠቀሙ ለይተናል። አንዳንድ ጊዜ ተመሳሳይ የመገለጫ ምስል ያላቸው ሁለት ወይም ከዚያ በላይ መለያዎች ለአንድ የማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፍ ምላሽ ይሰጡ ነበር።
በዚህ አውታረ መረብ የተፈጠሩ አስተያየቶችን የለጠፉ የX መለያዎች የመገለጫ ምስሎች። ምስሉ በGAN እንደተፈጠረ የሚያመለክቱ የእይታ ምልክቶች አሉት።
ይዘት
ይህ ኦፕሬሽን በበርካታ ርዕሰ ጉዳይ ተኮር ዘመቻዎች የተከፈለ ሲሆን፣ አብዛኛዎቹ ከጋዛ ግጭትና በአይሁድና በሙስሊም እምነት ተከታዮች መካከል ካለው ሰፊ የግንኙነት ጉዳይ ጋር በላላ መልኩ የተገናኙ ነበሩ። በሜይ ወር፣ በሕንድ ምርጫዎች ላይ ያተኮረ አንዳንድ እንቅስቃሴን ከተጀመረ 24 ሰዓት ሳይሞላው አቋርጠናል።
በፌብሩዋሪ የተካሄደ ክፍት ምንጭ ጥናት(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) ይህ አውታረ መረብ በፍልስጤም የተባበሩት መንግሥታትን የእርዳታ ኤጀንሲ UNRWAን ሲተች እንደነበር ገልጿል። የDFRLab የማርች ሪፖርት(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) በካናዳ ላይ ያተኮረና የዘመቻው ልጥፎች በዚያ ያሉ «አክራሪ እስላማዊያን» ብለው የጠሯቸውን ወገኖች የሚተች ይዘት አጉልቶ አሳይቷል። ሌላ ስብስብ በአሜሪካ ዩኒቨርሲቲዎች ላይ ያተኮረ ሲሆን፣ ፍልስጤምን የሚደግፉ ተቃዋሚዎች ፀረ ሴማዊነትንና ሽብርተኝነትን እያስፋፉ ነው ብሎ ከሷል። አራተኛው ስብስብ በኳታር ላይ ያተኮረ ሲሆን፣ በአሜሪካ ያሏትን ኢንቨስትመንቶች ለአሜሪካውያን አኗኗር ስጋት አድርጎ አቅርቧል። አምስተኛው ስብስብ የማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፎችን በዕብራይስጥ አመንጭቷል። እነዚህ ልጥፎች በተለምዶ የሂስታድሩት ሠራተኞች ማኅበር ድርጅትንና አመራሩን ያወድሱ ነበር። በመጨረሻም በሜይ፣ አውታረ መረቡ በሕንድ ላይ ያተኮሩ፣ ገዢውን BJP ፓርቲ የሚተቹና ተቃዋሚውን ኮንግረስ ፓርቲ የሚያወድሱ አስተያየቶችን ማመንጨት ጀመረ።
አንዳንድ ጊዜ አውታረ መረቡ መለያዎቹን ከአንድ ርዕስ ወደ ሌላ ያዛወረ ይመስላል፤ ለምሳሌ፣ ከዚህ ቀደም ስለ ካናዳ ይለጥፉ የነበሩ መለያዎች ትኩረታቸውን ወደ አሜሪካ፣ ሕንድ፣ ሂስታድሩት ወይም ከእነዚህ ወደ ከአንዱ በላይ አዛውረዋል።
በዚህ ዘመቻ የተፈጠረ ይዘትን ደጋግሞ ከለጠፈ መለያ በX ላይ የተለጠፉ ሦስት አስተያየቶች፣ ከሜይ 1–4፣ 2024። ቀደምት ልጥፉ (ከታች) ሐሰተኛ ማንነት ለመገንባት የተደረገ ሙከራ ይመስላል። ሁለተኛው ልጥፍ በካናዳ ላይ ያተኩራል፤ በካናዳ ላይ ከሚያተኩረው የአውታረ መረቡ ዋና መለያ የተወሰደ ልጥፍም አካትቷል። ሦስተኛው በሕንድ ላይ ያተኩራል።
በዚህ አውታረ መረብ የተፈጠረው የተወሰነ ይዘት በሁለቱም የፖለቲካ ወገኖች ላይ ላሉ ታዋቂ ምዕራባውያን ሰዎች ምላሽ ሆኖ በማኅበራዊ ሚዲያ ተለጥፏል። እነዚህ ምላሾች በአብዛኛው ከዋናው ልጥፍ ጋር ምንም ግንኙነት አልነበራቸውም። ለምሳሌ፣ ኳታር አሜሪካን «እየገዛች» ነው የሚል አንድ አስተያየት የቀድሞው ፕሬዚዳንት ትራምፕ ስለሚመርጧቸው ሙዚቃዎች ለተጻፈ ልጥፍ ምላሽ ሆኖ ተለጥፏል።
ከላይ፣ ላውራ ኢንግራሃም ስለፕሬዚዳንት ትራምፕ የሙዚቃ ምርጫዎች የለጠፈችው ልጥፍ። ከታች፣ በዚህ አውታረ መረብ የተፈጠረ አስተያየት የያዘ ልጥፍ። በዋናው ልጥፍና በምላሹ የተሳትፎ ቁጥሮች መካከል ያለውን ልዩነት ልብ ይበሉ።
የተጽዕኖ ግምገማ
የዚሮ ዜኖ እንቅስቃሴ ከራሱ ሐሰተኛ መለያዎች ውጭ ትንሽ ተሳትፎ ብቻ ያገኘ ወይም ጭራሹኑ ምንም ተሳትፎ ያላገኘ ይመስላል። (በርካታ መለያዎች አስቀድሞ በMeta እና X ስለተሰናከሉ፣ የአሁኑ የተሳትፎ ቁጥሮች ሙሉውን ሁኔታ ላያሳዩ ይችላሉ።)
የተጽዕኖ ኦፕሬሽኖችን በ1 (ዝቅተኛው) እስከ 6 (ከፍተኛው) ደረጃ በሚመዝነው Breakout Scale(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) በመጠቀም የዚህን ኦፕሬሽን ተጽዕኖ ስንገመግም፣ በበርካታ መድረኮችና ድረ ገጾች ላይ ልጥፎችን ያሰራጨ ነገር ግን ከአውታረ መረቡ ውጭ ባሉ ሰዎች በከፍተኛ ደረጃ ስለመስፋፋቱ ማስረጃ የሌለው የምድብ 2 ኦፕሬሽን ብለን እንመድበዋለን።
ይህ ኦፕሬሽን በካናዳ ላይ ካተኮረው ዘመቻ ጋር የተገናኘ የYouTube ቻናል። እስከ ኤፕሪል 25፣ 2024 ድረስ አንድ ቪዲዮ ለጥፎ ነበር፤ ቪዲዮውም ምንም ዕይታ አላገኘም።
ጠቋሚዎች
የሚከተሉት ጎራዎች ከዚሮ ዜኖ ዘመቻዎች ጋር የተገናኙ መሆናቸውን ለይተናል።
nonagenda.com
the-good-samaritan.com
uc4canada.com
ufnews.io