ዘመቻ «ደብዛዛ ትኩረት»፦ ሰዎችን በማታለል መረጃ ማግኘትና ተጽዕኖ መፍጠር
OpenAI፣ ሰዎችን በማታለል መረጃ ለማግኘት፣ በስለላ ላይ ያተኮረ ምርምር ለማድረግና ተቺዎችን ዒላማ ባደረጉ እንቅስቃሴዎች ተጽዕኖ ለመፍጠር AIን የተጠቀሙ መለያዎችን አግዷል።
ይህ የጉዳይ ጥናት በመጀመሪያ የታተመው በOpenAI እ.ኤ.አ. ሰኔ 2025(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) ሪፖርት ውስጥ ነው።
ፈጻሚ
ሞዴሎቻችንን በመጠቀም የማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፎችን ያመነጩ፣ የውሂብ ስብስቦችን የተነተኑ እና ሰዎችን በማታለል መረጃ ለማግኘት የተደረጉ ሙከራዎች የሚመስሉ ኢሜይሎችንና መልእክቶችን ከቻይንኛ ወደ እንግሊዝኛ የተረጎሙ አነስተኛ የChatGPT መለያዎች መረብን አግደናል። መለያዎቹ ለሞዴሎቻችን በቻይንኛ መመሪያዎችን ይሰጡ ነበር፤ በአብዛኛውም ንቁ የነበሩት በዋናው የቻይና ግዛት የሥራ ሰዓታት ነበር።
በጂኦፖለቲካ ላይ የሚያተኩሩ የሦስት ተቋማት ሠራተኞች እንደላኳቸው የሚያስመስሉ መልእክቶችን አመነጩ። እነዚህም «ፎከስ ሌንስ ኒውስ»፣ «ብራይትዌቭ ሚዲያ ዩሮፕ» እና «ቪዥነሪ አድቫይዘሪ ግሩፕ» (VAG) ናቸው። በተጨማሪም፣ የChatGPT መለያዎቹ ከእነዚህ ሦስት ተቋማት ጋር የተያያዙ የX መለያዎች ልጥፎችና አጭር መግለጫዎች ጋር የሚዛመድ ጽሑፍ አመነጩ። አጥቂዎቹ በሌላ አጋጣሚ እነዚህን ተቋማት የስለላ መረጃ ለመሰብሰብና ለመተንተን የሚያገለግሉ ሽፋኖች እንደሆኑ ገልጸዋቸዋል። እነዚህን ስሞች መሠረት በማድረግ፣ ይህን ዘመቻ «ደብዛዛ ትኩረት» ብለን ሰይመነዋል።
አሠራር
ዘመቻው አራት ዋና ዋና የሥራ ዘርፎችን ለመደገፍ ChatGPTን ተጠቅሟል። በመጀመሪያ፣ መለያዎቹ ሞዴሎቻችንን በአብዛኛው የተጠቀሙት የስውር ተጽዕኖ ዘመቻ አካል ለሚመስሉ በመስመር ላይ ለተፈጠሩ ማንነቶች የማኅበራዊ ሚዲያ ልጥፎችንና የሕይወት ታሪኮችን ለማመንጨት ነበር። ልጥፎቹ የተሰራጩት ጋዜጠኞችና የጂኦፖለቲካ ተንታኞች መስለው በቀረቡ የX መለያዎች ነበር።
ይህ አጥቂ ChatGPTን ተጠቅሞ ያመነጨው እና የእሱን ይዘት በተከታታይ በሚያጋራ የX መለያ የተለጠፈ ትዊት።
ሁለተኛ፣ መለያዎቹ ስለ አንድ የአስተዳደሩ ባለሥልጣን ለሹመት መታጨት ለአንድ የአሜሪካ ሴናተር የተጻፉ ደብዳቤዎችን አሻሽለው ተርጉመዋል። ከእነዚህ ደብዳቤዎች አንዱም ቢሆን መላኩን በገለልተኛ መንገድ ማረጋገጥ አልቻልንም።
ሦስተኛ፣ መለያዎቹ ስለ ኮምፒውተር አውታረ መረብ ማጥቂያና የደኅንነት ክፍተቶችን መበዝበዣ መሣሪያዎች ተከታታይ መሠረታዊ ጥያቄዎችን ጠይቀዋል። ሞዴሎቻችንም ስለ መሣሪያዎቹ አጠቃቀምና አቅም አጠቃላይ ማብራሪያዎችን ብቻ ሰጥተዋል። እነዚህ ጥያቄዎች በዚህ ሪፖርት ቀጥሎ እንደምንገልጻቸው የሳይበር አጥቂዎች ጥያቄዎች የላቁ አልነበሩም፤ ዝቅተኛ የእውቀት ደረጃ እንዳላቸውም ያመለክታሉ።
በመጨረሻም፣ ተጠቃሚዎቹ ማንነታቸው ካልታወቀ ሰዎች ጋር ግንኙነት ለመፍጠርና በመጨረሻም ከእነሱ መረጃ ለማግኘት የተዘጋጁ የሚመስሉ መልእክቶችን ከቻይንኛ ወደ እንግሊዝኛ እንዲተረጎሙ በተደጋጋሚ ጠይቀዋል። ከእነዚህ መልእክቶች አንዳንዶቹ ለጋዜጠኞችና ለተመራማሪዎች እንደ ምላሽ በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ተለጥፈዋል። ሌሎቹ በቀጥታ የሚላኩ የግል መልእክቶችን ይመስሉ ነበር፤ በመስመር ላይ በተደረጉ ፍለጋዎችም አልተገኙም።
ከዚህ ዘመቻ ጋር የተያያዘ የX መለያ፣ በX ላይ ላለ አንድ ተመራማሪ በይፋ መልእክት በመላክ፣ ያለቅድመ ትውውቅ ግንኙነት ለመፍጠር ያደረገው ጥረት።
የተመነጩ ምላሾች
የዚህ መረብ ዋና ዓላማ በአውሮፓ ወይም በቱርክ የሚኖሩ ባለሙያዎች በመምሰል የስለላ መረጃ መሰብሰብ ይመስላል። ፈጻሚዎቹ ባመነጩትና በመስመር ላይ በለጠፉት ይዘት ውስጥ፣ «ፎከስ ሌንስ ኒውስ»ን መቀመጫው አውሮፓ የሆነ፣ በትንተናና ዘገባ ላይ ያተኮረ ገለልተኛ ተቋም አድርገው ገልጸውታል። ሆኖም ፈጻሚዎቹ ይህ መለያ በእርግጥ የስለላ መረጃ ለመሰብሰብ፣ ለመተንተንና ለማሰራጨት እንደ ሽፋን እንደሚያገለግልም ተናግረዋል።
በማኅበራዊ ሚዲያ መለያ መግለጫዎቻቸው ላይ አገናኙ በተቀመጠው ድረ ገጽ መሠረት፣ ቪዥነሪ አድቫይዘሪ ግሩፕ በቱርክ የሚገኝ ሲሆን ሙያዊ የጂኦፖለቲካ ምክር አገልግሎት በመስጠት ላይ ያተኩራል። ፈጻሚዎቹ፣ ቫግ ግሩፕ ስለ አሜሪካ የኢኮኖሚና የፋይናንስ ፖሊሲዎች መረጃ እንደሚፈልግና ለቃለ መጠይቅ በሰዓት 2,000 ዶላር ለመክፈል ፈቃደኛ እንደሆነ የሚገልጹ መመሪያዎችን ከቻይንኛ ወደ እንግሊዝኛ ለመተርጎም ሞዴሎቻችንን ተጠቅመዋል። ሚስጥራዊ ተብለው ለተመደቡ ሰነዶች ክፍያ ለመፈጸም የሚቀርቡ ጥያቄዎችንም ተርጉመዋል።
የቫግ ግሩፕ ድረ ገጽ የቱርክኛና የእንግሊዝኛ ስሪቶች አሉት። በእንግሊዝኛው ስሪት «ያግኙን» ገጽ ምናሌ ውስጥ፣ «ያግኙን» የሚሉት የቻይንኛ ፊደላት (聯絡) ይታያሉ። በመላው የድረ ገጽ ጎራ ውስጥ ያለው ብቸኛ የቻይንኛ ጽሑፍ ይህ ነበር።
የቫግ ግሩፕን «ያግኙን» ገጽ የሚያሳይ የማያ ገጽ ቅጽበታዊ ምስል፤ በተቆልቋይ ምናሌው ውስጥ «ያግኙን» የሚሉት የቻይንኛ ፊደላት (聯絡) ይታያሉ።
ከዚህ መረብ ይዘት የተወሰነው የበለጠ ሰፊ ለሆኑ የተጽዕኖ ዘመቻዎች የተዘጋጀ የማስተዋወቂያ ይዘት ይመስል ነበር። በገለልተኛ መንገድ ማረጋገጥ ባልቻልናቸው አባባሎቻቸው መሠረት፣ ዘመቻው በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ተጽዕኖ ፈጣሪ የሆኑ ሰዎችንና ርእሰ ጉዳዮችን ለመለየት የማሽን መማርን፣ የተፈጥሮ ቋንቋ ማቀነባበርን እና ራስ-ሰር የውሂብ መልቀምን ተጠቅሟል።
ተጽዕኖ
ከዚህ እንቅስቃሴ ጋር የተያያዙ የማኅበራዊ ሚዲያ መለያዎች በመስመር ላይ ከእውነተኛ ተጠቃሚዎች ጉልህ የሆነ ተሳትፎ አላገኙም። ከፍተኛ የተከታይ ቁጥር የነበረው የፎከስ ሌንስ ኒውስ የX መለያ ብቻ ነበር፤ 17,000 ተከታዮች ነበሩት። ሆኖም መለያው እ.ኤ.አ. በኅዳር 2014 በሌላ ስም ተከፍቶ፣ ለሦስት ቀናት ትዊቶችን ከለጠፈ በኋላ፣ እስከ 2024 አጋማሽ ድረስ ዝም ብሎ ቆይቷል። ይህ ባልተፈቀደ መንገድ ተይዘው ለሌላ ዓላማ የዋሉ መለያዎች የተለመደ ባሕርይ ነው፤ ስለዚህ የተከታዮቹን ቁጥር በጥንቃቄ መመልከት ይገባል።
የተጽዕኖ ዘመቻዎችን ውጤት የሚለካውን የስርጭት ደረጃ መለኪያ(በአዲስ መስኮት ውስጥ ይክፈታል) በመጠቀም፣ የዚህ ዘመቻ ለሕዝብ የሚታየው ክፍል በምድብ 2 ዝቅተኛው ደረጃ ላይ እንደሚገኝ እንገመግመዋለን። ይህም በብዙ መድረኮች ላይ እንቅስቃሴ ቢኖርም፣ እውነተኛ ሰዎች ይዘቱን እንደተቀበሉት ወይም በስፋት እንዳጋሩት የሚያሳይ ማስረጃ ጥቂት ብቻ መሆኑን ያመለክታል። ዘመቻው ሰዎችን በማታለል መረጃ ለማግኘት ያደረገውን ጥረትና ሌሎች ስውር እንቅስቃሴዎቹን ተጽዕኖ ለመገምገም በቂ ማስረጃ የለም።